Tadlis salib yurishi
| Tadlis salib yurishi | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||
| Raqiblar | |||||||
 Aragon toj qirolligi
|
 Tilimsan qirolligi
| ||||||
| Qoʻmondonlar | |||||||
| Jofré de Rocabertí Hugo de Anglesola †
|
nomaʼlum | ||||||
| Kuchlar | |||||||
| 70 ta kema 7,500 salibchilar |
nomaʼlum | ||||||
| Yoʻqotishlar | |||||||
| juda kam | 1,000 kishi oʻldirilgan 300 kishi asir olingan | ||||||
Tadlis salib yurishi XIV asr oxirida Aragon toj qirolligi bilan Tilimsan qirolligi oʻrtasidagi keng koʻlamli kurash doirasidga ega yirik toʻqnashuvlardan biri edi.
Tarixi
1397-yilda, Torreblankaning talon-taroj qilinishi natijasida[1], tilimsanlik qaroqchilar muqaddas dasturxonni qoʻlga kiritishgan[2] va 108 nafar asirni olib ketishganidan soʻng[3], qirol Aragonlik Martin Tadlis nomi bilan ham tanilgan Dellis shahriga[4][5] javob zarbasi sifatida hujum uyushtirishni buyurdi. Buning uchun Joan Gasko boshchiligidagi flotni[6] va Jaume de Pertusa qoʻmondonligidagi qoʻshinini[7] safarbar qildirdi.
Salib yurishi
Flot Ibisada toʻplandi va jami 70 ta kema hamda 7 500 nafar salibchini yigʻdi[3]. Flot 1398-yil avgust oyida dengiz sayohatini boshlab, muvaffaqiyat bilan Dellisga yetib bordi. Shahar talon-taroj qilinib, taxminan 1 000 nafar qishloq aholisi oʻldirildi.
Shimoliy Afrika sohiliga hujum qilgach, ekspeditsiya keyin Avignon tomon yoʻl oldi. Ularning maqsadi Avignon papasi Benedict XIII ni qamaldan ozod qilish edi. Uni Geoffrey Boucicaut boshchiligidagi qoʻshin qamal qilib turgan boʻlib, Boucicaut Avignon papasiga qarshi edi[8]. Biroq, flot suv sathi pastligi tufayli Rona daryosidan oʻta olmadi va toʻgʻridan-toʻgʻri yordam berolmadi, ammo ular qamal ostidagilar uchun uch oylik sulhga erishishga muvaffaq boʻlishdi[6].
Oqibatlar
Qirol Martin Tadlisga uyushtirilgan reyd chogʻida qoʻlga olingan 300 nafar tilimsanlik asir evaziga asir tushgan aragonliklarni ozod qilish boʻyicha kelishuvga erisha oldi[2]. Keyingi yili Martin yurishni takrorlashni buyurdi. Bu safargi yurish Bona tomon yoʻnaltirildi.
Manbalar
- ↑ Martínez Romero, Tomàs. La cultura catalana en projecció de futur: homenatge a Josep Massot i Muntaner. Universitat Jaume I, 2004, p.219. ISBN 8480215003.
- ↑ 2,0 2,1 Insa Montava, Josep. La Costa Daurada arran de mar. Cossetània Edicions, 2006, p. 90. ISBN 8497911733.
- ↑ 3,0 3,1 Sanchis, Antonio. Historia del Grau. Carena Editors, 2005, p. 45. ISBN 8496419118.
- ↑ Ximeno, Vicente. Escritores del reyno de Valencia, chronologicamente ordenados desde el año M.CC.XXXVIII hasta el de M.DCC.XLVII. Joseph Estevan Dolz, 1747, p.129.
- ↑ Laporte, J.-P. (1995-04-01). "Dellys" (fr). Encyclopédie berbère (15): 2255–2261. doi:10.4000/encyclopedieberbere.2231. ISSN 1015-7344. https://journals.openedition.org/encyclopedieberbere/2231.
- ↑ 6,0 6,1 Jornades sobre el Cisma d’Occident a Catalunya, les Illes i el País Valencià. Institut d’Estudis Catalans, 1986, p. 67. ISBN 8472830888.
- ↑ Ximeno, Vicente. La Costa Daurada arran de mar. Cossetània Edicions, 2006, p.88. ISBN 8497911733.
- ↑ Waugh, William Templeton. A History of Europe From 1378 to 1494. Methuen & co, 1932, p. 138.
