Mars al-Kabir jangi (1501)

Mars-al-Kabir jangi
Portugaliyaning mustamlakachilik yurishlari
Sanalar iyul oxiri 1501 Urush yeri Mars al-Kabir, Tilimsan qirolligi Natija Zayyoniylar gʻalabasi
Raqiblar
Portugaliya imperiyasi	Tilimsan qirolligi
Qoʻmondonlar
John Meneses	Abu Abdulloh IV
Kuchlar
3,500 askar 35 kema	Nomaʼlum
Yoʻqotishlar
Ogʻir	Nomaʼlum

Mars-al-Kabir jangi 1501-yilda sodir boʻlgan va portugalaliklar tomonidan Mars al-Kabirni egallashga qaratilgan muvaffaqiyatsiz urinish edi.

Tarixi

1492-yilda Granada zabt etilgandan soʻng, Ispaniya Jazoir va Tunis sohillarida oʻz hukmronligini oʻrnatishni boshladi. Agar Portugaliya Marokashda yurishlar boshlamasa, boshqa davlatlardan ortda qolib ketish xavfi bor edi. Portugaliya Marokash hududini yanada koʻproq kengaytirishga intildi, chunki bu Sharqqa borishga qaraganda osonroq, arzonroq va qulayroq edi. Yana bir masala Ispaniya sohillarini talon-taroj qilayotgan Barboros qaroqchilari va venetsiyaliklar bilan urush olib borayotgan usmonlilar bilan bogʻliq edi. Venetsiyaliklar Portugaliyadan yordam soʻrashdi, portugal qiroli Manuel I yordam berishga rozi boʻldi.

Jang

1501-yil iyul oyining oxirida Manuel Mars al-Kabirni egallab, u yerda garnizon tashkil etish uchun Joao de Meneses boshchiligida 3 500 kishidan iborat 35 kemalik flot yubordi. Portugaliya armadasi shunday boʻronga duch keldiki, askarlarning qirgʻoqqa tushishi oson boʻlmadi va ular 8 kun davomida qiynaldilar. Yaqinlashib kelayotgan bosqindan xabardor boʻlgan mavrlar va arablar ularga qarshilik koʻrsatishga tayyorgarlik koʻra boshladilar. Ular qirgʻoqlar boʻyiga koʻplab odamlar toʻpladilar. Musulmonlar portugallar qaysi joyga tushishini oldindan taxmin qilishdi. Portugallar qirgʻoqqa tushishdi, biroq kuchli qarshilikka duch kelib, orqaga chekinishga majbur boʻlishdi. Qochib qutula olmaganlar asirga olinib, Oranda qul sifatida sotildi.