Muhammad at-Tanasiy
| Muhammad at-Tanasiy | |
|---|---|
| Tavalludi | |
| Vafoti | fevral/mart 1494-yil (hijriy 899-yil) |
| Shaxsiy (Ism) |
Muhammad محمد |
| Otasining ismi (Nasab) |
Ibn Abdullah ibn Abduljalil ابن عبد االله بن عبد الجليل |
| Toponimik (Nisba) |
at-Tanasiy at-Tilimsaniy التنسي التلمساني |
Muhammad at-Tanasiy (arabcha: محمد التنسي; taxminan XV asr boshlarida tugʻilgan — 1494-yilda vafot etgan), odatda al-Hafid at-Tanasiy nomi bilan mashhur, yirik Magʻriblik huquqshunos, tarixchi, shoir va adib edi. Ehtimol, Tenesda tugʻilgan boʻlishi mumkin, u umrining katta qismini Tilimsanda oʻtkazgan va u yerda shahar olimlarining eng nufuzlilaridan biriga aylangan. U asosan Tilimsanning Zayyoniylar sulolasi va uning hukmdorlari haqidagi muhim manba boʻlgan tarixiy asari — Nazm al-Durr va al-‘Iqyon bilan tanilgan.
Hayoti
Toʻliq ismi Muhammad ibn Abdulloh ibn Abduljalil at-Tanasiy boʻlib, odatda al-Hafid at-Tanasiy nomi bilan tanilgan[1]. Uning dastlabki hayoti haqida maʼlumotlar oz, tugʻilgan sanasi ham aniq emas. Odatda u oʻzining at-Tanasiy nisbasi sababli Tenesdan (hozirgi Jazoir hududida) boʻlgan, deb hisoblaniladi. Biroq u hayotining katta qismini, ehtimol koʻp qismini Tilimsanda oʻtkazgan, shu bois unga toponimik nisba sifatida at-Tilimsaniy ham qoʻllangan[2].
Al-Maqqari uni „Muhammad ibn Abdulloh ibn Abduljalil at-Tanasiy, soʻngra at-Tilimsaniy“ deb tilga oladi va boshqa joyda uni Tilimsan fuqorosi sifatida taʼriflaydi, bu esa uning aslida bu shahardan boʻlmaganini, keyinchalik shu yerga koʻchib kelib yashaganini koʻrsatadi. Ibn Hajar al-Asqaloniyning Fath al-Bariy asarining 8-jildi oxirida oʻz qoʻli bilan koʻchirilgan qoʻlyozmada u „Muhammad ibn Abdulloh ibn Abduljalil al-Amaviy, soʻngra at-Tanasiy“ deb taʼriflangan. Bu esa uning Umaviylar sulolasiga mansubligini anglatadi[3].
Asarlari
- At-Tiroz fi sharh dabt al-Xarraz — al-Xarrazning Qur’on imlosiga oid risolasiga sharh[4].
- Nazm ad-durar val-iqyon fi bayan sharaf Bani Zayyan — Tilimsan Zayyoniylari haqida yozilgan solnoma
- Rah al-arvah fima qalahu Abu Hammu va-ma qila fihi min al-amdah — Abu Hammu II shaxsi atrofida tuzilgan adabiy majmua (yoʻqolgan)
- Javob mutavval fi mas’alat Yahud Tuvat — Tuvat yahudiylari haqidagi fiqhiy fatvo
- Fahrasa
Manbalar
- ↑ Bouanini 2008, s. 33.
- ↑ Bouanini 2008, s. 34.
- ↑ Bouanini 2008, s. 35.
- ↑ Chebiou 2020, s. 48.
