Kontent qismiga oʻtish

Oranning ispanlar tomonidan bosib olinishi (1509)

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oranning ispanlar tomonidan bosib olinishi

Cisnerosning Oranga kirib kelishi, Juan de Borgoña tomonidan ishlangan.
Sanalar May 1509
Urush yeri Oran
Natija Ispaniya gʻalabasi
Raqiblar
Ispaniya imperiyasi Tilimsan qirolligi
Qoʻmondonlar
Kardinal Cisneros
Pedro Navarro
Nomaʼlum
Kuchlar
8,000–12,000 piyoda
3,000–4,000 otliq
80 kema
10 galleyalar
12,000
Yoʻqotishlar
30 tadan kam 4,000

Oran zabti Ispaniya imperiyasi tomonidan 1509-yil may oyida sodir boʻlgan boʻlib, unda kardinal Sisneros nomidan Pedro Navarro boshchiligidagi qoʻshin oʻsha paytda Tilimsan qirolligi (Zayyoniylar sulolasi) nazoratida boʻlgan Shimoliy Afrika shahri Oranni egallab oldi.

Tarixi

1505-yilda ispanlar Zayyoniylarga qarshi oʻtkazilgan muvaffaqiyatli yurishdan soʻng Mars al-Kabir shahrini egallashdi. 1507-yilda Zayyoniylar taxminan 11 000 otliq bilan Mars al-Kabir shahriga pistirma uyushtirib, ispan qoʻshinlari ustidan hal qiluvchi gʻalabaga erishdilar[1].

Qamal

Yurishga tayyorgarlik 1508-yil sentyabrida boshlandi. Taxt yurish uchun 39,6 million maravedi sarfladi. Taqqoslash uchun, 1514-yilda Kastilya del Oroga yuborilgan armada 14 millionga, Ernando de Magalyanes boshchiligidagi Maluko armadasi esa 8,35 millionga tushgan edi[2].

Flot 16-may kuni Kartaxena portidan joʻnab, 1505-yildan beri ispanlar nazorati ostida boʻlgan va Oran yaqinida joylashgan Mars al-Kabir tomon yoʻl oldi[3]. Flot tarkibida 80 ta nao va 10 ta galer, shuningdek qoʻshimcha mayda kemalar bor edi. Ular taxminan 8 000–12 000 piyoda va 3 000–4 000 otliqni tashishardi[3]. Qoʻshin 17-may kechasini Mars al-Kabirda oʻtkazdi[3].

Xristianlar 18-may kuni flotdan foydalanishni quruqlikdagi hujum bilan birlashtirgan holda, oʻsha paytda Tilimsan qirolligi tarkibida boʻlgan Oran shahriga hujum qilishdi. Shahar devorlarini yorib oʻtgach, hujumchilarning talofati 30 kishidan kamni tashkil etdi, 12 000 nafar himoyachidan esa 4 000 kishi halok boʻldi[4].

20-may kuni Sisneros allaqachon zabt etilgan shaharlar sirasiga kirdi[5].

Shahar 1708-yilgacha Ispaniya imperiyasi tarkibida boʻlib qoldi; oʻshanda u Ispaniya taxt merosxoʻrligi urushidan foydalanib, Jazoir deyi boʻlgan Usmonlilar tomonidan egallab olindi. Shahar 1732-yilda yana ispanlar tomonidan zabt etildi. 1790-yilgi Oran zilzilasidan soʻng, ular 1792-yilda Oran va Mers el-Kebirdan voz kechishdi.

Manbalar

  1. ↑ Fernández Duro 1895, s. 75.
  2. ↑ Ladero Quesada, Miguel Ángel. Las Indias de Castilla en sus primeros años: cuentas de la Casa de Contratación (1503-1521) (es). Dykinson, 2008 — 172-bet. ISBN 978-84-9849-611-6. OCLC 964680146. 
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Fernández Duro 1895, s. 73.
  4. ↑ Fernández Duro 1895, ss. 73–74.
  5. ↑ Sánchez Doncel 1991, s. 536.