Qohira muhofazasi
Qohira muhofazasi arabcha: محافظة القاهرة | |
|---|---|
| Muhofaza | |
.svg) | |
 Bayroq  Gerb | |
| 30°02′0″N 31°13′0″E / 30.03333°N 31.21667°E | |
| Mamlakat | Misr |
| Hukumat | |
| • Voliy | Ibrohim Sabr[1] |
| Maydon | 3,085 km2 (1,191 kv mi) |
| Aholisi (2023-yil yanvar) |
10 203 693[2] |
| Zichligi | 3 308 kishi/km2 |
| Vaqt mintaqasi | UTC+2 |
| Avtomobil kodi | EG-C |
Qohira muhofazasi (arabcha: محافظة القاهرة) — Misrning 27 muhofazasidan biri. Muhofaza Qohira shahri (ham Misr poytaxti, ham muhofaza maʼmuriy markazi) hamda oltita yoʻldosh shahardan iborat: 2024-yil aprel oyida milliy hukumatning rasmiy qarorgohiga aylangan Yangi poytaxt[3]; 2000-yillarda qurilgan shahar atrofi yoʻldosh shahri — Yangi Qohira; shuningdek, Ash-Shuruq, Badr, Poytaxt bogʻlari va 15-may shaharlari. Ushbu shaharlar aholi soni boʻyicha Katta Qohira aglomeratsiyasining deyarli yarmini tashkil etadi.
Qohira — Misrdagi toʻrtta shahar-muhofazadan biri boʻlib, Qohira voliysi ayni paytda shaharning rahbari ham hisoblanadi[4]. Shunga qaramay, Qohira muhofazasi va Qohira shahri mahalliy boshqaruvning ikki qisman alohida darajasi sanaladi va boshqa muhofazalarda boʻlgani kabi, voliy ham prezident tomonidan tayinlanadi.
Tavsifi
Muhofazaning ayrim qismlari — Hilvon tumani va yoʻldosh shaharlar — 2008-yil aprel oyida ajratilib, Hilvon muhofazasini tashkil etgan, biroq 2011-yil aprel oyida yana Qohira muhofazasi tarkibiga qaytarilgan.
Maʼmuriy boʻlinishi
Muhofaza Qohira shahriga va ajratilmagan choʻl ichki qismiga (az-zahir as-sahraviy) boʻlingan.
Qohira shahri har biriga voliy oʻrinbosari boshchilik qiladigan toʻrt manotiq va oʻz voliysi tayinlangan 38 tumanga (ahya, birligi Hayy) boʻlingan[5].
Shimoliy manotiq 9 ta tumanga boʻlingan:
Shubra, Az-Zaviya al-Hamro, Hadoyiq al-Kobba, Rod al-Farg, Ash-Sharobiya, As-Sohil, Al-Zaytun, Al-Amiriya va Al-Vayli.
Sharqiy manotiq 9 ta tumanga boʻlingan:
Misr al-Jadida (Heliopolis), Al-Nozha, Sharqiy Nasr shahri (Sharq Madinet Nasr), Gʻarbiy Siti Gʻarbiy (Gʻarb Madinet Nasr), As-Salom Avval, As-Salom Toniy, Al-Matariya va Al-Marj. Bundan tashqari Yangi Qohira, Al-Shoruk, Badr va Yangi poytaxt.
Gʻarbiy manotiq 9 ta tumanga boʻlingan:
Manshiyat Nosir, Al-Vayli, Vasat al-Qohira: Ad-Darb al-Ahmar, Al-Jamoliya, al-Husayn), Buloq, Gʻarb al-Qohira (Zamalek, Poytaxt bogʻlari, Markaziy Qohira), Abdin, Azbakeya, Al-Muski va Bob al-Shariya.
Janubiy manotiq 12 tumanga boʻlingan:
Misr al-Qadima (Eski Qohira), Al-Xalifa, Al-Muqattam, Al-Basatin, Dar as-Salom, As-Sayda Zaynab, At-Tebbin, Hilvon, Al-Masara, Al-Maadi, Tora va 15-may shahri.
Qohira shahridan tashqari, Uy-joy, kommunal xizmatlar va shahar jamoalari vaziri tasarrufida boʻlgan oltita yoʻldosh shahar mavjud. Vazir ushbu shaharlarni bevosita boshqaruvchi (rejalashtirish, yer savdosi va hududlarni rejalashtirish/zonalashtirish masalalari boʻyicha) „Yangi shahar jamoalari boshqarmasi“ga raislik qiladi; shu bilan birga, muhofaza boʻlimlari (muduriyat) politsiya va ayrim jamoat xizmatlari (taʼlim, sogʻliqni saqlash, subsidiyalanadigan oziq-ovqat taʼminoti) ustidan nazoratni amalga oshiradi[6]. Aholisi zichroq boʻlgan shaharlar hayylarga boʻlingan boʻlsa, qurilishi hali davom etayotganlarida muhofaza vakolatxonalari hali tashkil etilmagan. Bu shaharlar quyidagilardir:
- Yangi Qohira
- Al-Shoruk
- Badr
- 15-may
- Yangi poytaxt
- Poytaxt bogʻlari
Muhofaza munitsipal boʻlinmalarga ajratilgan boʻlib, 2023-yil yanvar holatiga koʻra umumiy taxminiy aholi soni 10 203 693 kishini tashkil etadi[2].
| Oʻzbekcha nomi | Asl nomi | Arabcha transliteratsiyasi | Aholisi (2023-yil yanvar tax.) |
Turi |
|---|---|---|---|---|
| 1-aholi punkti | التجمع الأول ثان القاهرة | 'Al Tagmou Al Khames Than Al Qahira | 96,996 | |
| Al-Shoruk | الشروق | 'El Shorouk | 94,582 | |
| 5-aholi punkti | التجمع الخامس أول القاهرة | 'Al Tagmou Al Khames Aoal Al Qahira | 145,286 | |
| 15-may shahri | 15 مايو | 15 Māyū | 100,074 | |
| Abdin | عابدين | 'Ābidīn | 40,450 | |
| Ad-Darb al-Ahmar | الدرب الأحمر | Al-Darb Al-Aḥmar[7] | 62,563 | |
| Al-Qatamiya | القطامية ثالث القاهرة الجديدة | Al Qatamia Thalth Al Qahira Al Jadida | 75,810 | |
| Ayn Shams | عين شمس | 'Ain Schams | 657,226 | |
| Amreya | الاميريه | Al-Amīriīah | 163,206 | |
| Azbakeya | الأزبكية | Al-Azbakiyah | 21,148 | |
| Al-Basatin | البساتين | Al-Basātīn | 529,875 | |
| Al-Jamoliya | الجمالية | Al-Jamāliyah | 38,908 | |
| Al-Xalifa | الخليفة | Al-Khalīfah | 112,568 | |
| Maadi | المعادي | Al-Ma'ādī | 94,777 | |
| Al-Marj | المرج | Al-Marj | 854,284 | |
| Al-Masara | المعصره | Al-Ma'ṣarah | 288,880 | |
| Al-Matariya | المطرية | Al-Maṭariyah | 644,436 | |
| Al-Mokattam | المقطم | Al-Muqaṭṭam | 239,750 | |
| Al-Muski | الموسكي | Al-Mūskī | 16,715 | |
| Yangi Qohira 1 | أول القاهرة الجديدة | Al-Qāhirah al-Jadīdah 1 | 136,271 |
Aholisi
| Yil | Aholi | ±% |
|---|---|---|
| 1937 | 1 312 096 | — |
| 1947 | 2 090 654 | +59.3% |
| 1957 | 2 877 195 | +37.6% |
| 1966 | 4 220 000 | +46.7% |
| 1976 | 5 084 463 | +20.5% |
| 1986 | 6 052 836 | +19.0% |
| 1996 | 6 800 991 | +12.4% |
| 2006 | 7 902 085 | +16.2% |
| 2014 | 9 102 232 | +15.2% |
| 2018 | 9 655 000 | +6.1% |
| 2023 | 10 203 693 | +5.7% |
| manbalar:[8][9][10][2] | ||
Voliylari
2025-yil 4-aprel holatiga koʻra, Ibrohim Sabr Qohira muhofazasi voliysi hisoblanadi[11].
- Atef Abdelhamid, 2016-yil 7-sentyabr — 2018-yil 12-avgust[12]
- Jalol Mustafo Sayid, 2013-yil 13-avgust — 2016-yil 23-mart
- Osama Kamol, 2013-yil 29-yanvar — 2013-yil 12-avgust
- Abdul Kavi Xalifa, 2011-yil 14-aprel — 2012-yil 12-avgust
- Abdulazim Vazir, 2004-yil 9-iyul — 2011-yil 14-aprel
- Abdulrahim Shehata, 1997-yil 8-iyul — 2004-yil 14-iyul
- Muhammad Omar Adbulaxor, 1991-yil 2-may — 1997-yil 7-iyul
- Mahmud Sharif, 1989-yil 18-aprel — 1991-yil 19-may
- Yusuf Sabri Abu Tolib, 1983-yil 13-mart — 1989-yil 14-aprel
- Muhammad Saadiddin Mamun, 1977-yil 15-may — 1983-yil 12-mart
Sanoat zonalari
Investitsiyalar va erkin zonalar boʻyicha boshqaruv organi (GAFI) maʼlumotlariga koʻra, Shimoliy Sinayda quyidagi sanoat zonalari joylashgan[13]:
| Sanoat zonasi |
|---|
| 15-may sanoat zonasi |
| Badr shahri sanoat zonasi |
| Al-Masara sanoat zonasi |
| Al-Marj tumani sanoat zonaslari |
| Ar-Robeky sanoat zonasi |
| Ash-Sharobiya tumani sanoat zonaslari |
| Katameya sanoat zonasi |
| Yangi Qohira sanoat zonasi |
| Shaq at-Toban sanoat zonasi |
| Janubiy Hilvon sanoat zonasi |
| Tora sanoat zonasi |
Yana qarang
Manbalar
- ↑ „At least 8 killed in building collapse in Cairo“ (en). AP News (2024-yil 10-dekabr). 2025-yil 4-aprelda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 „The estimated population of centers on 2023-1-1“ (ar). capmas.gov.eg. Qaraldi: 2023-yil 1-aprel.
- ↑ „Initiating the new capital“. Ahram Online. Qaraldi: 2025-yil 23-mart.
- ↑ „Entities“. Cairo Governorate. Qaraldi: 2022-yil 23-dekabr.
- ↑ „Areas“. Cairo Governorate. Qaraldi: 2022-yil 22-dekabr.
- ↑ „Managing public services in the New Cities - Tadamun“. Qaraldi: 2022-yil 23-dekabr.
- ↑ Johnstone, Harry „Alive with artisans: Cairo's al-Darb al-Ahmar district – a photo essay“. The Guardian (2018-yil 21-mart).
- ↑ „Egypt Administrative Division“. Citypopulation.de (2012-yil 8-yanvar). 2014-yil 20-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 1-iyun.
- ↑ United Nations 1960 Demographic Yearbook. United Nations — 289-bet. Qaraldi: 2018-yil 10-dekabr.
- ↑ Law, Gwillim. Administrative Subdivisions of Countries. McFarland & Company, Inc., 1999 — 115-bet.
- ↑ „At least 8 killed in building collapse in Cairo“ (en). AP News (2024-yil 10-dekabr). 2025-yil 4-aprelda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ Mohsen Semeika.. „ar:وزير التموين و6 محافظين جدد يؤدون اليمين الدستورية أمام الرئيس (صور)“ (ar). Al-Masry Al-Youm (2016-yil 9-iyul). 2018-yil 4-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 9-iyul.
- ↑ „Industrial Zones of Governorate“. Ministry of Investment Egypt. Qaraldi: 2025-yil 18-mart.
Havolalar
- Cairo Governorate Official website (in Arabic and English)
| Shahar |  | |
|---|---|---|
| Quyi Misr | ||
| Yuqori Misr | ||
| Chegara | ||