Minyo muhofazasi
Minyo muhofazasi | |
|---|---|
| Muhofaza | |
 | |
 Bayroq  Gerb | |
| 28°6′36″N 30°6′36″E / 28.11000°N 30.11000°E | |
| Mamlakat | Misr |
| Hukumat | |
| • Voliy | Emad Kedwany[1] |
| Maydon | 32,279 km2 (12,463 kv mi) |
| Aholisi (2024-yil yanvar) |
6 453 892 |
| Zichligi | 199,94 kishi/km2 |
| Vaqt mintaqasi | UTC+2 |
Minyo muhofazasi (arabcha: محافظة المنيا, Muḥāfẓet El Minya) — Misr muhofazalaridan biri. Maʼmuriy markazi — Minyo shahri Nil daryosining chap qirgʻogʻida joylashgan[2].
Etimologiyasi
Bu nom muhofazaning bosh shahri nomidan kelib chiqqan boʻlib, shahar dastlab sahid qibtiy tilida Tmoone, bohair qibtiy tilida esa Thmonē deb atalgan. Bu soʻzlar „turar joy“ yoki „qarorgoh“ maʼnosini anglatib, hududda ilgari mavjud boʻlgan monastirga ishora qiladi. Shuningdek, nom shaharning qadimgi misrcha Menʼat Khufu nomidan kelib chiqqan boʻlishi ham mumkin.
Tavsifi
Umumiy aholisi deyarli 6 million kishini tashkil etuvchi ushbu muhofazada qashshoqlik darajasi 60 foizdan yuqori. Yaqinda hukumat ijtimoiy himoya tizimlari orqali, xususan, nogironligi boʻlgan aholiga moliyaviy yordam koʻrsatish hamda ular va boshqalar uchun ish oʻrinlarini yaratish orqali maʼlum darajada koʻmak berdi. Ushbu mablagʻlar mamlakat Moliya vazirligi tomonidan xalqaro tashkilotlar koʻmagida muvofiqlashtirildi[3].
Maʼmuriy boʻlinishi
Muhofaza munitsipal boʻlinmalarga ajratilgan boʻlib, 2024-yil yanvar holatiga koʻra umumiy taxminiy aholi soni 6 453 892 kishini tashkil etadi[4].
| Oʻzbekcha nomi | Asl nomi | Arabcha transliteratsiyasi | Aholisi (2023-yil yanvar tax.) |
Turi |
|---|---|---|---|---|
| Abu Qirqas | مركز ابو قرقاص | Abū Qurqās | 684,612 | Markaz |
| Al-Idva | مركز العدوة | Al-'Idwah | 281,729 | Markaz |
| Minyo | مركز المنيا | Al-Minyā | 762,530 | Markaz |
| Minyo 1 | قسم أول المنيا | Al-Minyā 1 | 56,487 | Qism (toʻliq shahar) |
| Minyo 2 | قسم ثان المنيا | Al-Minyā 2 | 130,622 | Qism (toʻliq shahar) |
| Minyo 3 | قسم ثالث المنيا | Al-Minyā 3 | 107,907 | Qism (toʻliq shahar) |
| Beni Mazar | مركز بنى مزار | Banī Mazār | 639,122 | Markaz |
| Dayr Mavos | مركز دير مواس | Dayr Mawās | 466,443 | Markaz |
| Yangi Minyo | قسم المنيا الجديدة | Madīnat al-Minyā al-Jadīdah | 18,173 | Qism (toʻliq shahar) |
| Magʻogʻa | مركز مغاغة | Maghāghah | 596,474 | Markaz |
| Mallavi | مركز ملوى | Mallawī | 839,418 | Markaz |
| Mallavi | قسم ملوى | Mallawī | 221,185 | Qism (toʻliq shahar) |
| Matoy | مركز مطاى | Maṭāy | 364,183 | Markaz |
| Samolut sharq | مركز سمالوط شرق | Samālūṭ Sharq | 359,601 | Markaz |
| Samolut gʻarb | مركز سمالوط غرب | Samālūṭ Gharb | 547,908 | Markaz |
Shaharlari va shaharchalari
2018-yil holatiga koʻra, Minyodagi 10 ta shahar (yoki shaharcha)da aholi soni 15 000 nafardan oshgan[5].
| Oʻzbekcha nomi | Asl nomi | Arabcha transliteratsiyasi | Aholini roʻyxatga olish (1996-yil noyabr) | Aholini roʻyxatga olish (2006-yil noyabr) | Aholisi (2017-yil iyul taxm.) |
|---|---|---|---|---|---|
| Abu Qirqas | أبو قرقاس | Abū Qurqās | 50,031 | 57,892 | 78,134 |
| Al-Idva | العدوة | Al-'Idwah | 13,553 | 15,875 | 22,583 |
| Minyo | المنيا | Al-Minyā | 201,440 | 236,043 | 245,478 |
| Yangi Minyo | المنيا الجديدة | Al-Minyā al-Jadīdah | 68 | 4,567 | 15,122 |
| Beni Mazar | بنى مزار | Banī Mazār | 52,690 | 79,553 | 100,201 |
| Dayr Mavos | دير مواس | Dayr Mawās | 33,197 | 40,640 | 52,658 |
| Magʻogʻa | مغاغة | Maghāghah | 60,405 | 75,657 | 102,328 |
| Mallavi | ملوى | Mallawī | 119,285 | 139,929 | 184,048 |
| Matoy | مطاى | Maṭāy | 36,953 | 46,903 | 71,263 |
| Samolut | سمالوط | Samālūṭ | 75,437 | 91,475 | 122,919 |
Aholisi
2024-yilgi aholi soni boʻyicha taxminlarga koʻra, muhofaza aholisining aksariyati qishloq joylarda istiqomat qiladi; urbanizatsiya darajasi esa atigi 18,9 foizni tashkil etadi. Muhofazada yashovchi taxminan 6 453 892 kishidan 5 234 106 nafari qishloq hududlarida, 1 219 786 nafari esa shahar hududlarida istiqomat qiladi[6].
Milliy bayrami
Minyo muhofazasi milliy bayrami 18-mart kuni nishonlanadi. Bu sana 1919-yil 18-martda Dayr Mavosda britaniyaliklar tomonidan qatl etilganlarni xotirlashga bagʻishlangan; oʻshanda bir guruh qishloq aholisi ingliz askarlarini olib ketayotgan poyezdga hujum qilgan[7][8].
Sanoat zonalari
Investitsiyalar va erkin zonalar boʻyicha boshqaruv organi (GAFI) maʼlumotlariga koʻra, Asvonda quyidagi sanoat zonalari joylashgan[9]:
| Sanoat zonasi |
|---|
| Al-Metahra sanoat zonasi |
| Yangi Minyo sanoat zonasi |
| Vodiy as-Sararya |
Iqtisodiyoti
Minyo muhofazasi muhim qishloq xoʻjaligi va sanoat hududi hisoblanadi. Asosiy qishloq xoʻjaligi ekinlari qatoriga shakarqamish, paxta, loviya, soya, sarimsoq, piyoz, turli sabzavotlar, pomidor, kartoshka, tarvuz va uzum kiradi. Mahalliy sanoatning yetakchi tarmoqlari qatoriga oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlash (ayniqsa, shakar ishlab chiqarish hamda piyozni quritish va maydalash), paxta yigiruv va toʻqimachilik, parfyumeriya, yogʻ-moy mahsulotlari, sement ishlab chiqarish, konchilik (ayniqsa, ohaktosh qazib olish) va gʻisht ishlab chiqarish kiradi[10].
Muhim joylari
- Exnaton (Amorna)
- Dehenet (Akoris yoki Tihna al-Jabal)
- Ansena (Antinoöpolis yoki Shayx Iboda)
- Bani Hasan
- Dayr al-Barsha
- Ash-Shayx Sayid
- Fraser qabrlari
- Hatnub
- Hebenu (Kom al-Ahmar)
- Herwer (Hur)
- Xmun (Hermopolis Magna yoki al-Ashmuneyn)
- Per Majid (Oxyrhynchus yoki al-Bahnasa)
- Sharuna (al-Kom al-Ahmar Sawaris)
- Speos Artemidos (Istabl Antar)
- Tuna al-Jabal
- Zawyet al-Maiyitin
Monastirlari
- Avliyo Fana monastiri, Mallavi yaqinida
Mashhur kishilari
- Hoda Shaarawi, ayollar huquqlari faoli
- Abdulhakim Amir, harbiy general
- Ahmed Sayid, futbolchi
- Exnaton, 18-sulola firʼavni
- Akram Habib, injilshunos va ijtimoiy faol
- Hakim, folklor qoʻshiqchisi
- Xeops, 4-sulolaning ikkinchi firʼavni
- Luis Awad, yozuvchi va mutafakkir
- Mariya al-Qibtiya, Muhammadning rafiqasi
- Sano Gamil, aktrisa
- Suzanne Muborak, Misrning sobiq birinchi xonimi
- Toha Husayn, yozuvchi va mutafakkir
- Mervat Amin, aktrisa
- Ahmad Hasan, Misr milliy futbol terma jamoasi sobiq kapitani
Statistika
- Umumiy maydoni: 32,279 km².
- Misr hududidagi ulushi: 3,2%.
- Aholisi: taxminan 6,3 million
- Aholi zichligi: 115 kishi/km²
- Qishloq aholisi:
- Misr umumiy aholisidagi ulushi: 5,1%
- Aholi sonining oʻsish sur’ati:
- Minyo muhofazasining maʼmuriy boʻlinishi: 9 ta aholi punkti, 57 ta mahalliy maʼmuriy birlik, 346 ta kichik qishloq va 1429 ta juda kichik qishloq.
Manbalar
- ↑ Samir, Farah „Egypt Announces New Governors for Cairo, Alexandria and Other Cities | Egyptian Streets“ (2024-yil 4-iyul).
- ↑ Merriam Webster's Geographical Dictionary, Third, Merriam Webster, 1998 — 354-bet. ISBN 9780877795469.
- ↑ „Social Solidarity Ministry to provide citizens with disabilities financial support“. Egypt Independent (2017-yil 25-iyul). Qaraldi: 2018-yil 11-dekabr.
- ↑ „Central Agency for Public Mobilization and Statistics“. Qaraldi: 2023-yil 2-aprel.
- ↑ „Cities“. CityPopulation.de. 2018-yil 5-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 24-noyabr.
- ↑ „Population Estimates By Sex & Governorate 1/1/2015“. CAPMAS. 2015-yil 19-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 23-oktyabr.
- ↑ „Egyptian Murders“. trove.nla.gov.au. Qaraldi: 2026-yil 5-sentyabr.
- ↑ „Demonstrations in Egypt“. trove.nla.gov.au. Qaraldi: 2026-yil 5-sentyabr.
- ↑ „Industrial Zones of Governorate“. Ministry of Investment Egypt. Qaraldi: 2025-yil 18-mart.
- ↑ „Al-Minyā GOVERNORATE, EGYPT“. britannica.
Havolalar
 |
Vikiomborda „Minyo muhofazasi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |
- El Wattan News of Minya Governorate
- Minya University web page. (Wayback Machine saytida 2017-10-24 sanasida arxivlangan)
- The Egyptian Tourist Authority — ETA
| Shahar |  | |
|---|---|---|
| Quyi Misr | ||
| Yuqori Misr | ||
| Chegara | ||