Kontent qismiga oʻtish

Shimoliy Sinay muhofazasi

Koordinatalari: 30°30′0″N 33°36′0″E / 30.50000°N 33.60000°E / 30.50000; 33.60000
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Shimoliy Sinay muhofazasi

arabcha: محافظة شمال سيناء‎‎
Muḥāfẓet Shamāl Sīnāʾ
Muhofaza
Skyline of Shimoliy Sinay muhofazasi
Shimoliy Sinay muhofazasi
Bayroq
Shimoliy Sinay muhofazasi
Gerb
30°30′0″N 33°36′0″E / 30.50000°N 33.60000°E / 30.50000; 33.60000
Mamlakat Misr
Hukumat
 • Voliy Xolid Muhammad[1]
Maydon 27,574 km2 (10,646 kv mi)
Aholisi
 (2024-yil yanvar)
 450 531[2]
Zichligi 16,339 kishi/km2
Vaqt mintaqasi UTC+2
Shimoliy Sinay muhofazasi xaritada
Shimoliy Sinay muhofazasi
Shimoliy Sinay muhofazasi

Shimoliy Sinay muhofazasi (arabcha: محافظة شمال سيناء‎‎, Muḥāfẓet Shamāl Sīnāʾ) — Misr muhofazalaridan biri. Mamlakat markazida joylashgan. Mamlakat shimoli-sharqida joylashgan boʻlib, Sinay yarim orolining shimoliy yarmini oʻz ichiga oladi. Shimolda Oʻrta yer dengizi, janubda Janubiy Sinay muhofazasi, gʻarbda Port-Said, Ismoiliya va Suvaysh muhofazalari[3], sharqda Falastin davlatining Gʻazo sektori (Rafah muhofazasi) va Isroil (Janubiy okrug) bilan chegaradosh. Maʼmuriy markazi Al-Arish shahri. Muhofazani Misr Prezidenti tomonidan tayinlanadigan va uning ixtiyoriga koʻra oʻz vazifasini bajaradigan voliy boshqaradi.

Shimoliy Sinay qadimiy tarixga ega boʻlib, u yerda muhim tarixiy va Bibliyaga oid ahamiyatga ega bir qancha qadimiy manzilgohlar — masalan, Misr va Shom oʻrtasidagi chegara shahri hamda Vizantiya davrida muhim yepiskoplik markazi boʻlgan Ostrakine va Kasion; shuningdek, tarixi Injilda tasvirlangan voqealar bilan bogʻliq muhim maskan — Kadesh Barnea joylashgan.

2015-yil holatiga koʻra, Shimoliy Sinay muhofazasi aholisi soni 434 781 kishini tashkil etgan boʻlib, ularning aksariyati badaviy qabilalari vakillaridir. Muhofaza 27 574 kvadrat kilometr maydonni egallaydi. Aholi zichligi har kvadrat kilometrga 15 kishini tashkil etadi.

Shimoliy Sinay hududi Sinaydagi isyonchilik harakatlari va ularga qarshi hukumat kuchlari tomonidan koʻrilgan choralardan ayniqsa kuchli zarar koʻrdi[4]; bu holat koʻplab insonlarning qurbon boʻlishiga olib keldi. 2016-yil 14-oktyabrda Al-Arish yaqinidagi nazorat-oʻtkazish punktida oʻn ikki nafar misrlik harbiy xizmatchi halok boʻldi[5]. 2017-yil 27-noyabrda Ar-Ravza qishlogʻidagi masjidga qariyb 40 nafar qurollangan shaxs hujum qildi; oqibatda kamida 305 kishi halok boʻldi va 128 nafargacha odam jarohatlandi. Bu voqea Misr tarixidagi eng qonli terrorchilik hujumi sifatida qayd etildi[6][7].

Arxeologiyasi

2026-yil avgust oyida qadimgi Asila aholi punktini qazish ishlari olib borayotgan arxeologlar Sulton yoʻlidan (Misr ziyoratchilari yoʻli) foydalangan tijorat karvonlari, misrlik ziyoratchilar va boshqa sayohatchilarga xizmat koʻrsatgan deb taxmin qilinadigan yoʻl boʻyidagi karvonsaroy qoldiqlarini topdi. Inshootda ohaktosh poydevorlari bilan mustahkamlangan loy va qizil gʻishtli devorlar, bir nechta xonalar va ehtimoliy doʻkonlar mavjud, shu bilan birga tegishli topilmalar orasida suv va oziq-ovqat mahsulotlarini saqlash uchun ishlatiladigan katta sopol idishlar, zaytun yashil rangli sirlangan sopol idishlar, qizil va oq sopol idishlar va chiroq parchalari mavjud. Artefaktlar Mamluk davriga oid sanani koʻrsatadi, ammo aniq sanani aniqlash uchun qoʻshimcha tahlil talab etiladi. Ushbu topilma Misr, Levant va Arabiston yarim oroli oʻrtasidagi ziyorat, savdo, aloqa va sayohatni qoʻllab-quvvatlagan stansiyalar tarmogʻiga dalillarni qoʻshadi[8].

Maʼmuriy boʻlinishi

Muhofaza munitsipal boʻlinmalarga ajratilgan boʻlib, 2023-yil yanvar holatiga koʻra umumiy taxminiy aholi soni 504 201 kishini tashkil etadi[2].

Muhofaza va uning maʼmuriy boʻlinmalari aks etgan xarita
Munitsipal boʻlinmalari
Oʻzbekcha nomi Asl nomi Arabcha transliteratsiyasi Aholisi
(2023-yil yanvar tax.)		 Turi
Al-Arish 1 قسم أول العريش Al-'Arīsh 1 60,219 Qism (shahar va qishloq qismlari)
Al-Arish 2 قسم ثان العريش Al-'Arīsh 2 70,856 Qism (toʻliq shahar)
Al-Arish 3 قسم ثالث العريش Al-'Arīsh 3 47,701 Qism (toʻliq shahar)
Al-Arish 4 قسم رابع العريش Al-'Arīsh 4 29,343 Qism (shahar va qishloq qismlari)
Al-Hasana قسم الحسنة Al-Ḥasanah 21,213 Qism (shahar va qishloq qismlari)
Shayx Zuvayd قسم الشيخ زويد Ash-Shaykh Zuwayd 65,964 Qism (shahar va qishloq qismlari)
Bir al-Abd قسم بئر العبد B'īr al-'Abd 60,827 Qism (shahar va qishloq qismlari)
Naxl قسم نخل Nakhl 6,662 Qism (shahar va qishloq qismlari)
Rafah قسم رفح Rafaḥ 82,793 Qism (shahar va qishloq qismlari)
Shurtet al-Qosima قسم القسيمة Al-Qasīmah 13,331 Qism (toʻliq qishloq)
Shurtet Rumona قسم رمانة Rumānah 45,292 Qism (toʻliq qishloq)

Aholisi

Aholining oʻsishi
YilAholi±%
1937 18 011—    
1947 37 670+109.1%
1957 —    
1966 131 000—    
1976 —    
1986 171 505—    
1996 252 160+47.0%
2006 343 681+36.3%
2015 434 781+26.5%
2017 451 990+4.0%
2018 457 000+1.1%
2023 504 201+10.3%
manbalar:[9][10][11][12][2]

Aholi soni boʻyicha hisob-kitoblarga koʻra, 2024-yilda muhofaza aholisining aksariyati shaharlarda yashagan, urbanizatsiya darajasi esa 60,2% ni tashkil etgan. Taxminan 450 531 kishidan 261 219 kishi shaharlarda va 179 312 kishi qishloq hududlarda yashagan[11].

Markazlari va shaharlari

Shimoliy Sinay 6 markazga boʻlingan, ularning har biri markaz nomi bilan atalgan maʼmuriy markazi boʻlgan shaharga ega[13].

  • Al-Arish, ham muhofaza markazi va yirik shahri, aholisi 164 830 kishi (2012).
  • Naxl
  • Rafah
  • Bir al-Abd
  • Al-Hasana
  • Shayx Zuvayd

Sanoat zonalari

Investitsiyalar va erkin zonalar boʻyicha boshqaruv organi (GAFI) maʼlumotlariga koʻra, Shimoliy Sinayda quyidagi sanoat zonalari joylashgan[14]:

Sanoat zonasi
Bir al-Abd sanoat zonasi
Massaeed hunarmandchilik zonasi

Voliylari

  • Muhammad Abdul Munʼem al-Qirmoniy (1974-yil may — 1976-yil noyabr)[15]
  • Fu’ad Ibrohim Nassar (1976-yil noyabr — 1978-yil noyabr)[15]
  • Muhammad Husayn Shavkat (1978-yil noyabr — 1980-yil may)[15]
  • Yusuf Sabri Abu Tolib (1980-yil may — 1982-yil avgust)[15]
  • Moʻnir Ahmad Shash (1982-yil sentyabr — 1996-yil yanvar)[15]
  • Muhammad Dasouqi al-Gʻayati (1996-yil yanvar — 1997-yil iyul)[15]
  • Ali Hifzi Muhammad (1997-yil iyul — 1999-yil noyabr)[15]
  • Ahmad Abdul Hamid Muhammad (1999-yil noyabr — 2008-yil aprel)[15]
  • Abdulfadil Shoʻsha (2008-yil aprel — 2010-yil yanvar)[15]
  • Murod Muwafi (2010-yil yanvar — 2011-yil yanvar)[15]
  • Sayyid Abdulvahhob Mabroʻk (2011-yil 30-yanvar — 2012-yil 8-avgust)[15]
  • Abdulfattoh Harhoʻr (2012-yil 4-sentyabr — 2018-yil 30-avgust)[15]
  • Abdulfadil Shoʻsha (ikkinchi marta) (2018-yil avgustdan beri)[16]

Manbalar

  1. ↑ Samir, Farah „Egypt Announces New Governors for Cairo, Alexandria and Other Cities | Egyptian Streets“ (2024-yil 4-iyul).
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 „عـــدد السكــان التقديرى للأقســام“ (ar). www.capmas.gov.eg. Qaraldi: 2023-yil 3-aprel.
  3. ↑ „State Information Service“. 2015-yil 7-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 7-fevral.
  4. ↑ IRIN: Economic life slows to a crawl amid crackdown in North Sinai (Wayback Machine saytida 2015-02-07 sanasida arxivlangan)
  5. ↑ Sweilam, Ashraf. „Militant attack kills 12 Egyptian soldiers in Sinai“. AP (2016-yil 14-oktyabr). Qaraldi: 2016-yil 17-oktyabr.
  6. ↑ „Egypt's Mufti performs Friday prayers at Rawdah mosque - Egypt Today“. www.egypttoday.com. Qaraldi: 2017-yil 2-dekabr.
  7. ↑ Walsh, Declan; Youssef, Nour. „Militants Kill 305 at Sufi Mosque in Egypt's Deadliest Terrorist Attack“. New York Times (2017-yil 24-noyabr). Qaraldi: 2020-yil 29-iyun.
  8. ↑ „Ancient caravanserai unearthed in North Sinai along Egypt’s Historic Pilgrims’ Road - Islamic - Antiquities“. Ahram Online. Qaraldi: 2026-yil 30-avgust.
  9. ↑ „اPop. Estimates by Governorate 1/1/2018“. www.capmas.gov.eg. 2018-yil 2-noyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  10. ↑ „North Sinai Governorates Subdivisions“. CityPopulation.de. 2018-yil 25-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 24-noyabr.
  11. ↑ 11,0 11,1 „Population Estimates By Sex & Governorate 1/1/2015“. CAPMAS. 2015-yil 19-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 23-oktyabr.
  12. ↑ Law, Gwillim. Administrative Subdivisions of Countries: A Comprehensive World Reference, 1900 Through 1998. McFarland, November 23, 1999. ISBN 978-0-7864-6097-7. 
  13. ↑ „Map of North Sinai“. www.northsinai.gov.eg. Qaraldi: 2023-yil 21-yanvar.
  14. ↑ „Industrial Zones of Governorate“. Ministry of Investment Egypt. Qaraldi: 2025-yil 18-mart.
  15. ↑ 15,00 15,01 15,02 15,03 15,04 15,05 15,06 15,07 15,08 15,09 15,10 15,11 „المحافظون السابقون“. Northsinai.gov.eg. Qaraldi: 2020-yil 9-iyul.
  16. ↑ نصار, محمد. „بعد 10 أعوام.. اللواء محمد عبدالفضيل شوشة يعود محافظًا لشمال سيناء“. مصراوي (2018-yil 30-avgust). Qaraldi: 2020-yil 9-iyul.

Havolalar

Vikiomborda „Shimoliy Sinay muhofazasi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Shimoliy_Sinay_muhofazasi&oldid=1215728" dan olindi