Buhayra muhofazasi
Buhayra muhofazasi | |
|---|---|
| Muhofaza | |
|
| |
| 30°36′36″N 30°25′48″E / 30.61000°N 30.43000°E | |
| Mamlakat | Misr |
| Hukumat | |
| • Voliy | Jacqueline Azer[1] |
| Maydon | 9,826 km2 (3,794 kv mi) |
| Aholisi (2024-yil yanvar) |
6 992 742[2] |
| Zichligi | 711,7 kishi/km2 |
| Vaqt mintaqasi | UTC+2 |
| Avtomobil kodi | EG-BH |
Buhayra muhofazasi (arabcha: محافظة البحيرة, Muḥāfaẓat al-Buḥayra, maʼnosi „Koʻl muhofazasi“) — Misr shimolidagi qirgʻoqboʻyi muhofazasi. Mamlakatning shimolida, Nil deltasida joylashgan boʻlib, maʼmuriy markazi — Damanhur shahri.
Tavsifi

Buhayra muhofazasi Nil daryosining Rozetta tarmogʻidan gʻarbda joylashgan boʻlib, muhim strategik ahamiyatga ega. Hudud orqali toʻrtta muhim avtomobil yoʻli — Qohira–Iskandariya choʻl yoʻli, Qohira qishloq xoʻjaligi yoʻli, xalqaro yoʻl va halqa yoʻli oʻtadi. Shuningdek, Buhayra muhofazasi hududida Vodiy an-Natrundagi (Scetes)dagi eng muhim kopt monastirlaridan bir nechtasi joylashgan[3][4].
Buhayra 13 ta markaz va 14 ta shahardan iborat boʻlib, bu yerda paxta, kimyo sanoati, gilamchilik, elektr energiyasi ishlab chiqarish va baliqchilik kabi muhim tarmoqlar rivojlangan.
Muhofazada koʻplab diqqatga sazovor arxeologik yodgorliklar mavjud; ular orasida Abu al-Matamir, Abu Hummus, Damanhur, Rozetta (Rashid) va Kafr ad-Davvor hududlaridagi joylar bor[5]. Buhayradagi Kom al-Giza va Kom al-Hamom hududlarida Rim hamda keyingi davr Sharqiy Rim (Vizantiya) davrlariga oid tangalar, chiroqlar, hayvon suyaklari va kulolchilik buyumlari kabi arxeologik topilmalar aniqlangan[6].
2017-yilda Misr prezidenti Abdulfattoh as-Sisiy mamlakat tarixidagi ilk ayol voliy — Nadia Ahmad Abduni Buhayra voliyligiga tayinladi[7].
Maʼmuriy boʻlinishi
Muhofaza munitsipal boʻlinmalarga ajratilgan boʻlib, 2024-yil yanvar holatiga koʻra umumiy taxminiy aholi soni 6 992 742 kishini tashkil etadi[2].
| Oʻzbekcha nomi | Asl nomi | Arabcha transliteratsiyasi | Aholisi (2023-yil yanvar tax.) |
Turi |
|---|---|---|---|---|
| Abu al-Matamir | مركز ابو المطامير | Abū al-Maṭāmīr | 603,640 | Markaz |
| Abu Hummus | مركز أبو حمص | Abū Ḥummuṣ | 581,820 | Markaz |
| Al-Delengat | مركز الدلنجات | Ad-Dilinjāt | 400,570 | Markaz |
| Mahmudiya | مركز المحمودية | Al-Maḥmūdiyah | 305,974 | Markaz |
| Rahmoniya | مركز الرحمانية | Ar-Raḥmāniyah | 176,315 | Markaz |
| Badr | مركز بدر | Badr | 208,542 | Markaz |
| Damanhur | قسم دمنهور | Damanhūr | 327,352 | Qism (toʻliq shahar) |
| Damanhur | مركز دمنهور | Damanhūr | 586,244 | Markaz |
| Gʻarbiy Nuboriya | قسم غرب النوبارية | Gharb an-Nūbāriyah | 130,405 | Qism (shahar va qishloq qismlari) |
| Huvsh Eissa | مركز حوش عيسى | Ḥawsh 'Īsā | 339,556 | Markaz |
| Edku | مركز إدكو | Idkū | 257,873 | Markaz |
| Itay al-Borud | مركز إيتاى البارود | Ityāy al-Bārūd | 476,197 | Markaz |
| Kafr ad-Davvor | قسم كفر الدوار | Kafr ad-Dawwār | 344,133 | Qism (shahar va qishloq qismlari) |
| Kafr ad-Davvor | مركز كفر الدوار | Kafr ad-Dawwār | 749,595 | Markaz |
| Kom Hamoda | مركز كوم حمادة | Kawm Ḥamādah | 496,752 | Markaz |
| Rozetta | مركز رشيد | Rashīd | 309,188 | Markaz |
| Shubra Xit | مركز شبرا خيت | Shubrākhīt | 302,429 | Markaz |
| Vodiy an-Natrun | مركز وادى النطرون | Wadi an-Natrun | 90,576 | Markaz |
Aholisi
Aholi soni boʻyicha taxminlarga koʻra, 2024-yilda muhofaza aholisining aksariyati qishloq joylarida istiqomat qilgan; urbanizatsiya darajasi esa atigi 19,5 foizni tashkil etgan. Muhofazada yashovchi taxminan 6 992 742 kishidan 5 629 157 nafari qishloq hududlarida, 1 363 585 nafari esa shahar hududlarida istiqomat qilgan[8].
Arxeologiyasi
2026-yil mart oyida Misr Turizm va osoriatiqalar vazirligi arxeologlari Huvsh Eissadagi Qalaye hududida milodiy V asrga oid bino topilganini eʼlon qildi. Ushbu inshoot Kopt monaxligining dastlabki davriga mansub monastir mehmonxonasi sifatida aniqlangan. Bir nechta xona va funksional maydonlardan iborat boʻlgan ushbu bino, ehtimol, tashrif buyuruvchilar va rohiblarni qabul qilish uchun xizmat qilgan; bu holat yakkalangan zohidlik amaliyotidan yanada uyushgan, yarim jamoaviy diniy hayot tarziga oʻtish jarayonini aks ettiradi. Bezatilgan elementlar va maxsus ajratilgan jamoaviy hududlar kabi meʼmoriy xususiyatlar dastlabki monastir majmualarining rivojlanishi hamda Misrdagi yirik monastir markazlaridan biridagi kundalik hayot haqida qimmatli maʼlumotlarni taqdim etadi[9][10][11].
Shaharlari va shaharchalari
- Abu Hummus
- Abu al-Matamir
- Damanhur
- Edku
- Al-Delengat
- Al-Mahmudiya
- Ar-Rahmoniya
- Itay al-Borud
- Huvsh Eissa
- Kafr ad-Davvor
- Kom Hamoda
- Rozetta
- Shubra Xit
- Vodiy an-Natrun
- An-Nuboriya
Mashhur kishilari
- Mahmud Shaltut, Al-Azhar sobiq bosh imomi
- Papa Benjamin I, Iskandariyaning sobiq papasi va Avliyo Mark taxti patriarxi
- Muhammad Gʻazzoliy, islom olimi
- Hassan Shehata, futbol murabbiyi
- Karim Hofiz, futbolchi
Sanoat zonalari
Investitsiyalar va erkin zonalar boʻyicha boshqaruv organi (GAFI) maʼlumotlariga koʻra, Asvonda quyidagi sanoat zonalari joylashgan[12][3]:
| Sanoat zonasi |
|---|
| Yangi An-Nuboriya sanoat zonasi |
Loyihalar va dasturlar
1981-yilda USAID homiyligidagi Qishloqlarga asosiy xizmat koʻrsatish dasturi (BVS) doirasida Buhayra muhofazasining bir qancha markazlarida suv taʼminoti, yoʻl qurilishi va boshqa yoʻnalishlardagi loyihalar amalga oshirilgan[13].
2018-yilda muhofaza kengashi oldini olish mumkin boʻlgan kasalliklar tarqalishining oldini olish maqsadida chivinlar va hayvonlarga qarshi kurashish kampaniyasini muhokama qildi[14].
Manbalar
- ↑ „Et guide: 19 women appointed in Egypt's cabinet, governors reshuffle“ (2024-yil 3-iyul).
- ↑ 2,0 2,1 „CAPMAS2023“. Qaraldi: 2023-yil 2-aprel.
- ↑ 3,0 3,1 „El-Beheira Governorate“. sis.gov.eg (2016-yil 24-may).
- ↑ „Al-Buḥayrah GOVERNORATE, EGYPT“. britannica.
- ↑ Wilson, Penelope; Grigoropoulos, Dimitris. West Delta Regional Survey, Beheira and Kafr el-Sheikh provinces, Excavation memoir. London : Egypt Exploration Society, 2009. ISBN 9780856981944. OCLC 690191661.
- ↑ Bergmann, Marianne; Heinzelmann, Michael „Schedia Project at Kom El Giza / Kom El Haman“. archaeologie.uni-koeln.de. University of Goettingen/Germany at Schedia.
- ↑ „Egypt's first-ever female governor marches to a different drummer“ (en-us) (2017-yil 22-fevral). 2017-yil 23-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 22-fevral.
- ↑ „Population Estimates By Sex & Governorate 1/1/2015“. CAPMAS. 2015-yil 19-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 23-oktyabr.
- ↑ „Egypt uncovers 5th-century Coptic monastic guesthouse in Beheira - Coptic - Antiquities“. Ahram Online. Qaraldi: 2026-yil 24-mart.
- ↑ „Egypt, 5th century A.D. building found linked to early phase of Coptic monastic life“ (en). www.finestresullarte.info. Qaraldi: 2026-yil 24-mart.
- ↑ Carvajal, Guillermo „Archaeological discovery from the 5th century in the Nile Delta: the second-largest monastic complex in the history of Egyptian Christianity“ (en). LBV Magazine English Edition (2026-yil 23-mart). Qaraldi: 2026-yil 24-mart.
- ↑ „Industrial Zones of Governorate“. Ministry of Investment Egypt. 2018-yil 23-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 23-noyabr.
- ↑ „Egypt: The Basic Village Services Program“. USAID. 2016-yil 19-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 19-oktyabr.
- ↑ Qassam, Hamdi. „Secretary General discusses stray dogs and mosquitoes in the lake“. Al Masry Al Youm (2018-yil 19-noyabr). 2018-yil 20-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 20-noyabr.
Havolalar
- El Watan News of Beheira Governorate (Wayback Machine saytida 2019-04-12 sanasida arxivlangan)