Kontent qismiga oʻtish

Iskandariya muhofazasi

Koordinatalari: 31°10′N 29°53′E / 31.167°N 29.883°E / 31.167; 29.883
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Iskandariya muhofazasi

arabcha: محافظة الإسكندرية‎‎
Muḥāfaẓat al-Iskandarīyah
Muhofaza
Skyline of Iskandariya muhofazasi
Iskandariya muhofazasi
Bayroq
Iskandariya muhofazasi
Gerb
31°10′0″N 29°53′0″E / 31.16667°N 29.88333°E / 31.16667; 29.88333
Mamlakat Misr
Hukumat
 • Voliy Ayman Muhammad Ibrohim Ahmad Ateyya[1]
Maydon 2,818 km2 (1,088 kv mi)
Aholisi
 (2024-yil yanvar)
 5 599 387[2]
Zichligi 1 987 kishi/km2
Vaqt mintaqasi UTC+2
Iskandariya muhofazasi xaritada
Iskandariya muhofazasi
Iskandariya muhofazasi

Iskandariya muhofazasi (arabcha: محافظة الإسكندرية‎‎, Muḥāfaẓat al-Iskandarīyah) — Misr muhofazalaridan biri. Iskandariya shahri tarixan Misr poytaxti boʻlgan; keyinchalik Qohira tarkibiga singib ketgan Fustat shahri asos solingunga qadar ushbu maqomni saqlab qolgan. Bugungi kunda ushbu muhofaza ahamiyati jihatidan Qohira muhofazasidan keyin ikkinchi oʻrinda turadi. U mamlakatning shimoliy qismida, bevosita Oʻrta yer dengizi sohilida joylashgan boʻlib, Misrdagi eng muhim portlardan biriga ega.

Qohira, Port-Said va Suvaysh qatori, Iskandariya ham Misrdagi toʻrtta shahar-muhofazadan biri[3]. Maʼmuriy markazi — mamlakatdagi ikkinchi eng yirik shahar boʻlgan Iskandariya shahri. Muhofaza Nil deltasi shimoli-gʻarbidagi Oʻrta yer dengizi sohili boʻylab taxminan 70 km masofaga choʻzilgan. U shimolda Oʻrta yer dengizi, janub va sharqda Buhayra muhofazasi hamda gʻarbda Matroʻh muhofazasi bilan chegaradosh. Muhofazaning umumiy maydoni deyarli 2818 km² ni tashkil etadi. U Misrdagi eng muhim portga ega boʻlib, aholisi toʻrt yarim milliondan ortiq (2015-yil mart holatiga koʻra 4 799 740 kishi) va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 1700 kishini tashkil etuvchi (Markaziy safarbarlik va statistika agentligi — CAPMAS maʼlumotlariga koʻra) mamlakatdagi ikkinchi eng yirik shahar-muhofaza hisoblanadi. Iskandariya oʻziga xos geografik joylashuv va moʻtadil iqlimga ega. Shuningdek, u sanoat muhofazasi hisoblanib, bu yerda Misr sanoatining 40 foizi, xususan, kimyo, oziq-ovqat, yigiruv-toʻqimachilik, neft va oʻgʻit ishlab chiqarish tarmoqlari jamlangan.

Aholisi

Aholining oʻsishi
YilAholi±% y.oʻ.s.
19862,917,327—    
19963,339,076—    
20064,123,869—    
20175,163,750—    
20235,523,511—    
manba:[4][2]

Maʼmuriy boʻlinishi

Muhofaza munitsipal boʻlinmalarga ajratilgan boʻlib, 2024-yil yanvar holatiga koʻra umumiy taxminiy aholi soni 5 599 387 kishini tashkil etadi[2].

Iskandariyaning maʼmuriy boʻlinishi
Munitsipal boʻlinmalari (Hayy)
Oʻzbekcha nomi Asl nomi Arabcha transliteratsiyasi Aholisi
(2023-yil yanvar tax.)		 Turi
1 Iskandariya porti politsiya departamenti ادارة شرطه ميناء الإسكندرية Edaret Shortet Mīna Eskenderiyyah 0 Politsiya maʼmuriy hududi
2 Al-Daxila الدخيله El-Dekheilah 502,094 Qism (tuman)
3 Al-Amreya 1 قسم أول العامريه Esm Awwal El-ʻamreyyah 504,562 Qism (tuman)
4 Al-Amreya 2 قسم تانى العامريه Esm Tani El-ʻamriyyah 295,528 Qism (tuman)
5 Al-Atorin العطارين El-ʻattārīn 39,159 Qism (tuman)
6 Al-Jumruk الجمرك El-Gomrok 98,055 Qism (tuman)
7 Al-Labbon اللبان El-Labbān 43,578 Qism (tuman)
8 Al-Manshiyya المنشيه El-Mansheyyah 24,903 Qism (toʻliq shahar)
9 Al-Muntazo 1 قسم أول المنتزه Esm Awwal El-Montazah 1,109,010 Qism (tuman)
10 Al-Muntazo 2 قسم تانى المنتزه Esm Tāni El-Montazah 575,067 Qism (toʻliq shahar)
11 Ar-Raml 1 قسم أول الرمل Esm Awwal Er-Raml 1 294,477 Qism (tuman)
12 Ar-Raml 2 قسم تانى الرمل Esm Tani El-Raml 2 669,233 Qism (tuman)
13 Shimoliy sohil الساحل الشمالى El-Sāḥel El-Shamāli 2,963 Uyushmagan hudud
14 Bob Shar' باب شرق Bāb Shar' 240,760 Qism (toʻliq shahar)
15 Burj al-Arab برج العرب Borg el-ʻarab 92,175 Markaz
16 Karmuz كرموز Karmūz 110,533 Qism (toʻliq shahar)
17 Yangi Burj al-Arab برج العرب الجديده Borg el-ʻarab el-Gedīdah 43,921 Yangi shahar
18 Mina al-Basal مينا البصل Mīna el-Basal 268,252 Qism (toʻliq shahar)
19 Muharram Bek محرم بك Mḥarram Beh 297,318 Qism (toʻliq shahar)
20 Sidi Gaber سيدى جابر Sīdi Gāber 267,152 Qism (tuman)

Tumanlari

Iskandariya muhofazasi tumanlari

Muhofaza boʻlinmalari 10 ta tumanga (birligi: حى ḥay, koʻpligi: أحياء aḥya') guruhlangan boʻlib, ular toʻgʻridan-toʻgʻri Iskandariya muhofazasi boshqaruviga boʻysunadi, Yangi Burj al-Arab shahri esa Yangi shahar jamiyatlari boshqarmasi yurisdiktsiyasiga kiradi.

Sanoat zonalari

Investitsiyalar va erkin zonalar boʻyicha boshqaruv organi (GAFI) maʼlumotlariga koʻra, Shimoliy Sinayda quyidagi sanoat zonalari joylashgan[5]:

Sanoat zonasi
31 km sahro yoʻli sanoat zonasi
Al-Ajami janubiy
An-Nahda sanoat zonasi
Al-Nasriya sanoat zonasi
Margʻam sanoat zonasi
Yangi Al-Manshiyya sanoat zonasi
Om Zeghio sanoat zonasi
Sebko sanoat zonasi

Turizmi

Iskandariya oʻzining rang-barang tarixi bilan mashhur, chunki u yillar davomida bir nechta madaniyatlar tomonidan egallab olingan. Hozirgi kunda bir nechta yodgorliklar Iskandariyaning tarixiy joylarini shakllantiradi.

Yodgorliklari

Bogʻlari

  • Al-Muntazo bogʻlari
  • Shallalat bogʻlari
  • Antoniadis bogʻi
  • An-Nuja bogʻi
  • Iskandariya xalqaro bogʻi

Taʼlim tizimi

Mashhur institutlari

  • Iskandariya kutubxonasi
  • Iskandariya universiteti
  • Iskandariya milliy universiteti
  • Burj al-Arab texnologiya universiteti
  • Senghor universiteti
  • Arab fan, texnologiya va dengiz transporti akademiyasi
  • Yangi Burj al-Arabdagi Misr-Yaponiya fan va texnologiya universiteti
  • Ilmiy tadqiqotlar va texnologik tatbiqlar shahri
  • Faros universiteti
  • Muhandislik va texnologiya oliy instituti

Maktablari

  • Forsan Amerika maktabi[6]
  • Forsan xalqaro maktabi[7]
  • Riada Amerika maktabi
  • Riada til maktabi
  • Gems Iskandariya akademiyasi
  • Brilliance akademiyasi[8]
  • Schutz Amerika maktabi
  • Ingliz uyi
  • Yangi Al-Quds xalqaro maktabi
  • Iskandariya britan xalqaro maktabi

Sporti

Iskandariya muhofazasida bir qancha sport klublari bor:

  • El Ittihad Alexandria
  • El-Olympi
  • Smouha SC
  • Alexandria Sporting Club (ASC)

Iskandariya muhofazasida eng ommabop sport turi futbol boʻlib, hududda uchta asosiy stadion mavjud:

Voliylari

Iskandariya muhofazasini turli yillarda bir qancha voliylar boshqargan; quyida 1952-yildan buyon faoliyat yuritgan voliylar roʻyxati keltirilgan:

  1. Konsul Muhammad Mustafo Kamol Dib (1952-yil 10-aprel — 1957-yil 5-yanvar)
  2. Mr. Mahmud Ismoil Mehanna (1957-yil 4-mart — 1960-yil 10-sentyabr)
  3. Voliy Siddiq Abdulatif (1960-yil 8-oktyabr — 1961-yil 12-noyabr)
  4. Mr. Muhammad Hamdi Ashur (1961-yil 12-noyabr — 1968-yil 27-oktyabr)
  5. Voliy Ahmad Kamol (1968-yil 6-noyabr — 1970-yil 17-noyabr)
  6. Voliy Mamdoʻh Salom (1970-yil 18-noyabr — 1971-yil 13-may)
  7. Dr. Ahmad Fuad Muhiddin (1971-yil 8-may — 1972-yil 7-sentyabr)
  8. Prof. Abdulmunim Wehbe (1972-yil 8-sentyabr — 1974-yil 28-may)
  9. Voliy Ahmad Abdultavob Hdaib (1974-yil 29-may — 1978-yil 27-noyabr)
  10. Prof. Muhammad Fuad Hilmi (1978-yil 28-noyabr — 1980-yil 14-may)
  11. Prof. Naim Mustafo Abu Tolib (1980-yil 15-may — 1981-yil 23-avgust)
  12. Mr. Muhammad Sayid Al-Mahi (1981-yil 24-avgust — 1982-yil 17-may)
  13. Voliy Muhammad Fawzy Maaz (1982-yil 18-may — 1986-yil 9-iyun)
  14. Konsul Ismoil al-Gawsaqi (1986-yil 10-iyul — 1997-yil 8-iyul)
  15. Voliy Muhammad Abdusalom Mahgoub (1997-yil 9-iyul — 2006-yil 28-avgust)
  16. General Adullabib (2006-yil avgust — 2011-yil fevral)
  17. Dr. Assam Salom (2011-yil 3-aprel — 2011-yil iyul)
  18. Dr. Osama Foley (2011-yil 4-avgust — 2012-yil iyul)
  19. Konsul Muhammad Atta Abbos (2012-yil 4-sentyabr — 2013-yil 1-iyun)
  20. Konsul Mohir Muhammad Zohir Baybars (2013-yil 16-iyun — 2013-yil 12-avgust)
  21. General Toriq Mahdi (2013-yil 13-avgust — 2015-yil 6-fevral)
  22. Mr. Hany Al-Masriy (2015-yil 7-fevral — 2015-yil 25-oktyabr)
  23. Muhandis Muhammad Ahmad Abdulzohir (2015-yil 26-dekabr — 2016-yil 7-sentyabr)
  24. General Rizo Muhammad Farahat (2016-yil 9-sentyabr — 2017-yil 16-fevral)
  25. Dr. Muhammad Ali Sulton (2017-yil 16-fevral — 2018-yil 30-avgust)
  26. Dr. Abdulaziz Qansua (2018-yil 30-avgust — 2024-yil iyul)[9]
  27. Ahmad Xolid Hasan Sayid (2024-yil iyul — 2026-yil fevral)
  28. Ayman Muhammad Ibrohim Ahmad Ateyya (hozirga qadar)[10]

Transporti

Portlari

Temir yoʻl

Aeroportlari

Manbalar

  1. ↑ „Alexandria Governor“.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 „عـــدد السكــان التقديرى للأقســام فى 2023/ 1 / 1“ [Estimated population of the departments on 1/1/2023] (ar). الجهاز المركزي للتعبئة العامة والإحصاء. Qaraldi: 2023-yil 1-aprel.
  3. ↑ „The Country Review Report of the Arab Republic of Egypt“. African Peer Review Mechanism. Qaraldi: 2025-yil 3-noyabr.
  4. ↑ Egypt
  5. ↑ „Industrial Zones of Governorate“. Ministry of Investment Egypt. Qaraldi: 2018-yil 23-noyabr.
  6. ↑ „Home“ (en-gb). FORSAN INTERNATIONAL SCHOOLS. Qaraldi: 2024-yil 14-mart.
  7. ↑ „Forsan International Schools“ (en-gb). FORSAN INTERNATIONAL SCHOOLS (2024-yil 10-mart). Qaraldi: 2024-yil 14-mart.
  8. ↑ „Brilliance Academy“ (en-gb). BRILLIANCE ACADEMY. Qaraldi: 2025-yil 10-aprel.
  9. ↑ „Egypt names new governors set to take oath before President Sisi on Wednesday“. Ahram Online (2025-yil 27-fevral). Qaraldi: 2025-yil 27-fevral.
  10. ↑ www.turndigital.net „President El-Sisi Witnesses Swearing-in of New Governors and Deputy Governors“. www.presidency.eg. 2026-yil 18-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 25-fevral.

Havolalar

31°10′N 29°53′E / 31.167°N 29.883°E / 31.167; 29.883{{#coordinates:}}: cannot have more than one primary tag per page 

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Iskandariya_muhofazasi&oldid=1222986" dan olindi