Yangi vodiy muhofazasi
Yangi vodiy muhofazasi | |
|---|---|
| Muhofaza | |
|
| |
| 24°32′44″N 27°10′24″E / 24.54556°N 27.17333°E | |
| Mamlakat | Misr |
| Hukumat | |
| • Voliy | Muhammad az-Zamalot[1] |
| Maydon | 440,098 km2 (169,923 kv mi) |
| Aholisi (2024-yil yanvar) |
270 854[2] |
| Zichligi | 0,6 kishi/km2 |
| Vaqt mintaqasi | UTC+2 |

Yangi vodiy yoki Vodiy al-Jadid muhofazasi (arabcha: محافظة الوادي الجديد, Muḥāfaẓat al-Wādī al-Jadīd arz) — Misr muhofazalaridan biri. Mamlakatning janubi-gʻarbida, Gʻarbiy sahroning janubida, Nil va shimoliy Sudan hamda janubi-sharqiy Liviya orasida joylashgan.
Misr hududining taxminan yarmini egallagan ushbu muhofaza mamlakatdagi eng katta va aholisi eng siyrak joylashgan hudud hisoblanadi. Maʼmuriy markazi — Xarija shahri. Yangi vodiy muhofazasi Gʻarbiy sahroning ayrim qismlarini sugʻorishni maqsad qilgan „Yangi vodiy“ loyihasi sharafiga shunday nomlangan.
Maʼmuriy boʻlinishi
Muhofaza munitsipal boʻlinmalarga ajratilgan boʻlib, 2023-yil yanvar holatiga koʻra umumiy taxminiy aholi soni 270 854 kishini tashkil etadi[2].
| Oʻzbekcha nomi | Asl nomi | Arabcha transliteratsiyasi | Aholisi (2023-yil yanvar tax.) |
Turi |
|---|---|---|---|---|
| Xarija | قسم الواحات الخارجة | Al-Wāḥāt al-Khārijah | 104,683 | Qism (shahar va qishloq qismlari) |
| Balot | مركز بلاط | Balāṭ | 13,025 | Markaz |
| Daxla | مركز الداخلة | Al-Dākhlah | 95,019 | Markaz |
| Farofira | مركز الفرافرة | Al-Farāfirah | 37,509 | Markaz |
| Baris | مركز باريس | Bārīs | 14,767 | Markaz |
Xarija maʼmuriyatini markazsizlashtirish maqsadida, u 2018-yil 19-iyundan boshlab toʻrtta boʻlimga ajratildi[3].
Aholisi
Aholi soni boʻyicha taxminlarga koʻra, 2015-yilda muhofaza aholisining aksariyati qishloq joylarda istiqomat qilgan; urbanizatsiya darajasi esa atigi 48,0 foizni tashkil etgan. Muhofazada yashovchi taxminan 225 416 kishidan 117 180 nafari qishloq joylarda, 108 236 nafari esa shahar joylarida yashagan[4][5]. 2018-yilda aholi soni 245 000 kishini, urbanizatsiya darajasi esa 46,7 foizni tashkil etgan[6].
Shaharlari, shaharchalari va vohalari
Yangi vodiy muhofazasida bir qator shaharlar, shaharchalar va vohalar mavjud. 2018-yil holatiga koʻra, Xarija va Daxla vohalari Yangi vodiydagi aholisi 15 000 dan ortiq boʻlgan ikkita aholi punkti hisoblangan. Farofira va Baris vohalari ham ushbu hududda joylashgan[7].
| Oʻzbekcha nomi | Asl nomi | Arabcha transliteratsiyasi | Aholini roʻyxatga olish (1996-yil noyabr) | Aholini roʻyxatga olish (2006-yil noyabr) | Aholisi (2017-yil iyul taxm.) |
|---|---|---|---|---|---|
| Xarija vohasi | الخارجة | Al-Khārijah | 49,446 | 60,584 | 72,558 |
| Daxla | الداخلة | Mūṭ (Ad-Dākhlah) | 16,252 | 20,439 | 23,415 |
Sanoati
- Xurmo dehqonchiligi
- Turizm va safari
- Qishloq xoʻjaligi faoliyati (vohalar atrofida)
Sanoat zonalari
Investitsiyalar va erkin zonalar boʻyicha boshqaruv organi (GAFI) maʼlumotlariga koʻra, Shimoliy Sinayda quyidagi sanoat zonalari joylashgan[8]:
| Sanoat zonasi |
|---|
| Moʻtdagi Daxla sanoat zonasi |
| Ad-Daxla |
| Xarija sanoat zonasi |
| Vodiy Waer gʻarb |
Yangi vodiy hududida „Yangi vodiy“ loyihasi doirasida tashkil etilgan Sharq al-Uvaynat kabi qishloq xoʻjaligi zonalari ham mavjud.

Tarixi
2011-yilgi Misr inqilobi
2011-yilgi Misr inqilobi doirasida 2011-yil 8—9-fevral kunlari Yangi vodiy muhofazasida shiddatli toʻqnashuvlar yuz berdi. Namoyishchilar politsiya boʻlimlari va Milliy demokratik partiya binosiga oʻt qoʻyishdi. Xarija vohasida politsiya namoyishchilarga qarata jangovar oʻq-dorilar bilan oʻt ochgani haqidagi xabarlar fonida, yuzlab odamlar jarohatlanishi bilan birga, bir qancha insonlarning halok boʻlgani maʼlum qilindi[9][10].
2014-yilgi Farofira pistirmasi
2014-yil 19-iyulda nomaʼlum qurollangan shaxslar Yangi vodiy muhofazasidagi Farofira vohasi yoʻli boʻyida joylashgan choʻl nazorat-oʻtkazish punktiga hujum uyushtirdi. Hujum oqibatida yigirma ikki nafar chegara qoʻriqchisi halok boʻldi; bu voqea Misr prezidenti Muhammad Mursiy 2013-yil iyulida hokimiyatdan chetlatilganidan beri sodir boʻlgan eng yirik hujumlardan biri hamda oʻsha nazorat punktida uch oydan kamroq vaqt ichida amalga oshirilgan ikkinchi hujum edi.
Manbalar
- ↑ Samir, Farah „Egypt Announces New Governors for Cairo, Alexandria and Other Cities | Egyptian Streets“ (2024-yil 4-iyul).
- ↑ 2,0 2,1 „عـــدد السكــان التقديرى للأقســام“ [Estimated population number of sections] (ar). www.capmas.gov.eg. Qaraldi: 2023-yil 3-aprel.
- ↑ „تقسيم مدينة الخارجة إلى 4 أحياء وتعيين رؤساء لها“ (ar). El Watane News (2018-yil 19-iyun). 2018-yil 25-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 24-noyabr.
- ↑ „Population Estimates By Sex & Governorate 1/1/2015“. CAPMAS. 2015-yil 19-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 23-oktyabr.
- ↑ „Population Estimates By Sex & Governorate 1/1/2015“. CAPMAS. 2015-yil 19-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 17-oktyabr.
- ↑ „Egypt in Figures 2018“. 2018-yil 2-noyabrda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „Cities“. CityPopulation.de. 2018-yil 5-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 24-noyabr.
- ↑ „Industrial Zones of Governorate“. Ministry of Investment Egypt. Qaraldi: 2025-yil 18-mart.
- ↑ „Live blog Feb 9 - Egypt protests“. Al Jazeera. 2011-yil 23-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 9-fevral.
- ↑ Fahim, Kareem; Kirkpatrick, David D.. „Labor Actions in Egypt Boost Protests“ (en-US). The New York Times (2011-yil 9-fevral). Qaraldi: 2023-yil 12-may.
Havolalar
| Vikiomborda „Yangi vodiy muhofazasi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |
- El Watan News of New Valley Governorate (Wayback Machine saytida 23 August 2024 sanasida arxivlangan)