Muzaffar ibn Kaydar
- Vikipediyada ismi Muzaffar boʻlgan boshqa kishilar haqida ham maqolalar mavjud.
Muzaffar ibn Kaydar (arabcha: مظفر بن كيدر[1]) 9-asrda Abbosiylar xalifaligining Misrdagi noibi boʻlgan.
Faoliyati
Muzaffar dastlab 832-yilda otasi Kaydar Nasr ibn Abdulloh Misr viloyati noibi etib tayinlanganidan soʻng, Misr xavfsizligi (shurta) boshligʻi lavozimiga tayinlangan. 834-yil bahorda Kaydar vafot etgach, Muzaffar noiblikni oʻz qoʻliga olgan. Muzaffar darhol otasi hayotlik paytida boshlangan Yahyo ibn al-Vazir al-Jaraviy boshchiligidagi isyonni bostirishga uringan. Tinnis yaqinidagi jangda qoʻzgʻolonchilarni magʻlubiyatga uchratgan. Al-Jaraviy asir olingach, uning tarafdorlari tarqalib ketib, qoʻzgʻolonga chek qoʻyilgan[2].
Misr solnomachisi al-Kindiyning maʼlumotlariga koʻra, Muzaffar juma namozi paytida takbir aytgan Misrning birinchi noibi boʻlgan[3]. Muzaffarning xalifalik viloyatlarida oʻsha paytda amalga oshirilayotgan mihnaga oid faoliyati bahsli masala hisoblanadi. Ibn Tagʻribirdining xabar berishicha, ulamolarni Qur’on yaratilgani haqidagi masalada sinovdan oʻtkazgan[4]. Biroq bu maʼlumot otasi noiblik qilgan davrda sodir boʻlgan voqealarning takrori boʻlishi ehtimoli mavjud[5].
834-yilning yozida xalifa al-Muʼtasim turk sarkardasi Ashinasga Misr ustidan nazorat qilish vakolatini bergan. Shundan soʻng, uning nomi butun viloyat boʻylab duo-iltijolarda zikr etila boshlangan. Oradan koʻp oʻtmay, Ashinas Muzaffarni noiblikdan boʻshatib, oʻrniga Musa ibn Abi al-Abbosni tayinlagan[6]. Muzaffar ishdan boʻshatilgach, Misrdan ketgan. 837-yilda Bobak al-Xurramiyga qarshi olib borilgan urushda al-Afshin qoʻl ostidagi zobitlar qatorida qayd etilgan[7].
Manbalar
- ↑ Al-Kindi 1912, s. 193; Al-Tabari 1991, s. 49. Ibn Taghribirdi 1930, p. 229, has al-Muzaffar
- ↑ Al-Kindi 1912, ss. 193–94; Ibn Taghribirdi 1930, ss. 218, 229
- ↑ Al-Kindi 1912, s. 194.
- ↑ Ibn Taghribirdi 1930, s. 230.
- ↑ Hinds 1993, s. 3.
- ↑ Al-Kindi 1912, s. 194; Ibn Taghribirdi 1930, ss. 229–30
- ↑ Al-Tabari 1991, s. 49.
Adabiyotlar
- Hinds, M. (1993). "Mihna". The Encyclopedia of Islam, New Edition, Volume VII: Mif–Naz. Leiden and New York: BRILL. 2–6 b. ISBN 90-04-09419-9. http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/mihna-COM_0732?s.num=10.
- Ibn Taghribirdi, Jamal al-Din Abu al-Mahasin Yusuf. Nujum al-zahira fi muluk Misr wa'l-Qahira, Volume II. Cairo: Dar al-Kutub al-Misriyya, 1930.
- Al-Kindi, Muhammad ibn Yusuf. The Governors and Judges of Egypt (Arabic). Leyden and London: E. J. Brill, 1912.
- Al-Tabari, Abu Ja'far Muhammad ibn Jarir. The History of al-Ṭabarī, Volume XXXIII: Storm and Stress along the Northern Frontiers of the 'Abbasid Caliphate., Trans. Clifford Edmund Bosworth, Albany, NY: State University of New York Press, 1991. ISBN 0-7914-0493-5.