Abbod bin Muhammad bin Hayyon
Abbod bin Muhammad bin Hayyon al-Balxiy Abbosiylar xalifasi Abdulloh al-Maʼmun davrida Misr noibi (812—813) boʻlib, Misrda Abu Abdulloh Muhammad al-Aminni taxtdan agʻdargan va al-Maʼmunga bay’at qilgan daʼvatchilardan biri.
Faoliyati
Kinda qabilasining mavlasi boʻlgan Abbod dastlab Harsama ibn Ayonga tegishli boʻlgan Misrdagi mulklarning boshqaruvchisi boʻlgan. 811-yilda to‘rtinchi fuqarolar urushi boshlanishi bilan, Abbod Misr xalqini xalifa al-Aminga bayʼatidan voz kechib, uning o‘rniga raqibi al-Ma’munni qo‘llab-quvvatlashga undadi. 812-yil boshlarida al-Amin tayinlagan noib Jobir ibn al-Ash’as at-Toiy harbiy to‘ntarish natijasida ag‘darilgach, uning o‘rnini egallab, rasman al-Ma’munga sodiqlik qasamyodini qabul qildi. Biroq, tez orada Havf mintaqasidagi Qayslarning jiddiy qarshiligiga duch keldi. Ularning yetakchisi Rabiʼa ibn Qays ibn Zubayr al-Jurashiyni al-Amin qurol ko‘tarishga undagan edi. Keyingi oylar davomida Abbodning qo‘shinlari bir necha bor mag‘lubiyatga uchrab, Fustatni takror-takror hujumlardan himoya qilishga majbur bo‘ldi. Jang 813-yil sentyabr oyida ikki tomon ham al-Aminning o‘limidan xabar topgunga qadar davom etdi. Ko‘p o‘tmay, Abbodning oʻrniga al-Muttalib ibn Abdulloh al-Xuzay tayinlandi[1].
Lavozimidan bo‘shatilgandan so‘ng, Abbod Misrda qolib, keyingi yillarda vaqti-vaqti bilan siyosiy sahnada faollikni davom ettirdi[2].
Manbalar
- ↑ Brockopp 2000, s. 41; Al-Kindi 1912, ss. 148–51; Ibn Taghribirdi 1930, ss. 150, 153–54; Gordon et al. 2018, ss. 1198–99. According to Ibn Taghribirdi Abbad was eventually captured, sent to al-Amin and killed, but this is probably an error; Madelung 1992, s. 226.
- ↑ Al-Kindi 1912, ss. 154–55, 166, 167; Madelung 1992, s. 226.
Adabiyotlar
- Brockopp, Jonathan E.. Early Maliki Law: Ibn 'Abd al-Hakam and his Major Compendium of Jurisprudence. Leiden, Boston and Köln: Brill, 2000. ISBN 90-04-11628-1.
- The Works of Ibn Wadih al-Ya'qubi: An English Translation. Leiden and Boston: Brill, 2018. ISBN 978-90-04-35621-4.
- Ibn Taghribirdi, Jamal al-Din Abu al-Mahasin Yusuf. Nujum al-zahira fi muluk Misr wa'l-Qahira, Volume II (Arabic). Cairo: Dar al-Kutub al-Misriyya, 1930.
- Al-Kindi, Muhammad ibn Yusuf. The Governors and Judges of Egypt (Arabic). Leyden and London: E. J. Brill, 1912.
- Madelung, Wilferd. Religious and ethnic movements in medieval Islam. Brookfield: Ashgate/Variorum, 1992. ISBN 0-86078-310-3.