Hotim ibn Harsama ibn Ayon
Hotim ibn Harsama ibn Ayon (arabcha: حاتم بن هرثمة بن أعين) (816-yildan keyin vafot etgan) Abbosiylar xalifaligining Misr (810—811), Arminiya va Ozarbayjon (816) viloyatlari noibi lavozimida xizmat qilgan amaldor.
Faoliyati
Hotim al-Hodiy, Horun ar-Rashid va al-Ma’mun xalifaliklari davrida yuqori lavozimli sarkarda boʻlgan Harsama ibn Ayonning oʻgʻli edi[1]. Hotim 794—795-yillarda otasi Misr noibi boʻlgan davrda xavfsizlik boshligʻi (shurta) lavozimida xizmat qilgani[2], keyinchalik 810-yilda xalifa al-Amin tomonidan shu viloyat noibi etib tayinlangani haqida ma’lumot berilgan. Bir yillik boshqaruvi davomida Havf tumanida davom etayotgan tartibsizliklarni soliq masalalari boʻyicha aholi bilan kelishuv tuzish orqali bartaraf etdi. Shuningdek, Usmon ibn al-Mustanir al-Judomiy boshchiligidagi Tanu va Tumayy aholisining alohida qoʻzgʻolonini ham magʻlubiyatga uchratdi[3]. Shuningdek, Muqattam tepaliklarida Qubbat al-Havo („Shamollar gumbazi“) nomli saroyni qurish uchun mas’ul edi, u 905-yilda vayron bo‘lgunga qadar barcha keyingi gubernatorlar tomonidan ishlatilgan[4]. Hotimning noibligi 811-yil mart oyida yakunlanib, oʻrniga Jobir ibn al-Ashʼas at-Toiy tayinlangan[5].
816-yilda Hotim Arminiya va Ozarbayjon noibi etib tayinlandi[6]. Lavozimiga kirishishi bilanoq otasining al-Ma’mun tomonidan qamoqqa olinib, oʻldirilganidan xabar topdi. Bunga javoban Hotim xalifaga sodiqlikdan voz kechish choralarini koʻrdi. Mahalliy shahzodalar va zodagonlarni qoʻzgʻolon koʻtarishga undashga harakat qildi, ammo rejalari koʻp oʻtmay oʻlimi tufayli toʻxtatildi. Biroq, Hotimning harakatlari ta’siri oʻlimidan keyin ham saqlanib qoldi. Hatto, taxminan bir vaqtda sodir boʻlgan xurramiy Bobak qoʻzgʻolonining boshlanishiga sabab boʻldi[7].
Manbalar
- ↑ Pellat 1971, s. 231.
- ↑ Al-Kindi 1912, s. 136; Ibn Taghribirdi 1930, s. 88.
- ↑ Mikhail 2014, s. 124; Al-Kindi 1912, s. 147; Ibn Taghribirdi 1930, s. 88.
- ↑ Rabbat 1995, s. 52; Al-Kindi 1912, s. 147; Ibn Taghribirdi 1930, s. 88.
- ↑ Al-Kindi 1912, s. 147; Ibn Taghribirdi 1930, ss. 88–89; Gordon et al. 2018, s. 1198.
- ↑ Al-Azdi 2006, s. 583; Crone 1980, s. 177.
- ↑ Crone 2012, ss. 64–65; Pellat 1971, s. 231; Gordon et al. 2018, s. 1198.
Adabiyotlar
- Al-Azdi, Abu Zakariyya Yazid ibn Muhammad ibn Ilyas. Tarikh al-Mawsil (Arabic). Lebanon: Dar al-Kutub al-'Ilmiyyah, 2006.
- Crone, Patricia. The Nativist Prophets of Early Islamic Iran: Rural Revolt and Local Zoroastrianism. Cambridge and New York: Cambridge University Press, 2012. ISBN 978-1-107-01879-2.
- Crone, Patricia. Slaves on Horses: The Evolution of the Islamic Polity. Cambridge: Cambridge University Press, 1980. ISBN 0-521-52940-9.
- The Works of Ibn Wadih al-Ya'qubi: An English Translation. Leiden and Boston: Brill, 2018. ISBN 978-90-04-35621-4.
- Ibn Taghribirdi, Jamal al-Din Abu al-Mahasin Yusuf. Nujum al-zahira fi muluk Misr wa'l-Qahira, Volume II (Arabic). Cairo: Dar al-Kutub al-Misriyya, 1930.
- Al-Kindi, Muhammad ibn Yusuf. The Governors and Judges of Egypt (Arabic). Leyden and London: E. J. Brill, 1912.
- Mikhail, Maged S. A.. From Byzantine to Islamic Egypt: Religion, Identity and Politics after the Arab Conquest. London and New York: I. B. Tauris, 2014. ISBN 978-1-84885-938-8.
- Pellat, Ch. (1971). "Hart̲h̲ama b. Aʿyan". in Lewis, B.. Encyclopaedia of Islam. Volume III: H–Iram (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. p. 231. OCLC 495469525. http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/harthama-b-ayan-SIM_2744.
- Rabbat, Nasser O.. The Citadel of Cairo: A New Interpretation of Royal Mameluk Architecture. Leiden, New York and Köln: E. J. Brill, 1995. ISBN 90-04-10124-1.