Muhammad ibn al-Ashʼas al-Xuzay

Muhammad ibn al-Ashʼas al-Xuzay محمد بن الاشعث الخزاعي
Tabasayn noibi, Fors, Kermon
Mansab davri 750 – 755
Monarx	as-Saffoh, al-Mansur
Misr noibi
Mansab davri 759 – 760
Monarx	al-Mansur
Oʻtmishdoshi	Musa ibn Kaʼb at-Tamimiy
Vorisi	Humayd ibn Qahtaba
Ifriqiya va Magʻrib noibi
Mansab davri 762 – 765
Monarx	al-Mansur
Oʻtmishdoshi	Abdulrahmon ibn Rustem al-Farissiy (Xorijiy isyonchi), 760—762
Vorisi	Isa ibn Yussuf al-Xurosoniy
Shaxsiy maʼlumotlari
Vafoti	766
Bolalari	Jaʼfar Nasr
Otasi	al-Ashʼas
Muhammad ibn al-Ashʼas al-Xuzay Harbiy faoliyati Fuqaroligi Abbosiylar xalifaligi Xizmatdagi yillari 750—765 Unvoni Qoʻmondon

Muhammad ibn al-Ashʼath al-Xuzay (arabcha: محمد بن الاشعث الخزاعي‎‎) Abbosiylarning ilk tarafdorlaridan biri. Keyinchalik Abbosiylar xalifaligining Eron, Misr va Ifriqiyadagi noibi lavozimlarida faoliyat yuritgan.

Hayoti

Muhammad Xurosondagi Abbosiylar da’vati davri va undan keyingi Abbosiylar inqilobi paytida naqib oʻrinbosari lavozimida xizmat qilgan. Inqilob tugagach, Abu Muslim Muhammadni Tabasayn, Fors va Kermon hududlariga noib etib tayinladi. Muhammad 755-yilda Rayda Sunpadh qoʻzgʻolonini bostirishda qatnashdi. Keyingi yili yana bir isyonchi Javhar ibn Mararga qarshi, shuningdek, Rayda jang qildi (garchi manbalarda bu ikki voqea aralash berilgan boʻlishi mumkin. Shu sababli Muhammad aslida faqat bittasida ishtirok etgan boʻlishi ehtimoli bor).

758/59-yilda Misr noibi etib tayinlanib, bu lavozimni 760/61-yilgacha egallab turdi. Soʻngra, 761-yilda gʻarbga, Ifriqiyani ibodiylardan Abbosiylar foydasiga zabt etish maqsadida joʻnatildi. Mamluk tarixchisi Safodiyning yozishicha, Muhammad al-Mansur davrida Damashq noibi ham boʻlgan. Muhammad 766-yilda Vizantiya imperiyasiga qarshi yozgi harbiy yurishda ishtirok etish uchun yoʻlga chiqqanida vafot etdi.

Oʻgʻillari ham yuqori lavozimlarga erishgan edi. Jumladan, Ja’far Horun ar-Rashid davrida sohib ash-shurta va Xuroson noibi boʻlgan. Nasr esa Falastin hamda Sind viloyatlarini boshqargan.

Adabiyotlar

• Crone, Patricia. Slaves on horses: the evolution of the Islamic polity. Cambridge and New York: Cambridge University Press, 1980. ISBN 0-521-52940-9.