Abbod bin Muhammad bin Hayyon: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
'''Abbod bin Muhammad bin Hayyon al-Balxiy''' [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar xalifasi]] [[Maʼmun|Abdulloh al-Maʼmun]] davrida [[Misr]] noibi (812—813) boʻlib, Misrda [[Muhammad Al-Amin|Abu Abdulloh Muhammad al-Amin]]ni taxtdan agʻdargan va al-Maʼmunga | '''Abbod bin Muhammad bin Hayyon al-Balxiy''' [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar xalifasi]] [[Maʼmun|Abdulloh al-Maʼmun]] davrida [[Misr]] noibi (812—813) boʻlib, Misrda [[Muhammad Al-Amin|Abu Abdulloh Muhammad al-Amin]]ni taxtdan agʻdargan va al-Maʼmunga bayʼat qilgan daʼvatchilardan biri. | ||
== Faoliyati == | == Faoliyati == | ||
[[Kinda (qabila)|Kinda]] qabilasining ''[[mavla]]si'' boʻlgan Abbod dastlab [[Harsama ibn Ayon]]ga tegishli boʻlgan Misrdagi mulklarning boshqaruvchisi boʻlgan. 811-yilda [[Toʻrtinchi fitna| | [[Kinda (qabila)|Kinda]] qabilasining ''[[mavla]]si'' boʻlgan Abbod dastlab [[Harsama ibn Ayon]]ga tegishli boʻlgan Misrdagi mulklarning boshqaruvchisi boʻlgan. 811-yilda [[Toʻrtinchi fitna|toʻrtinchi fuqarolar urushi]] boshlanishi bilan, Abbod Misr xalqini xalifa [[al-Amin]]ga bayʼatidan voz kechib, uning oʻrniga raqibi [[al-Maʼmun]]ni qoʻllab-quvvatlashga undadi. 812-yil boshlarida al-Amin tayinlagan noib [[Jobir ibn al-Ashʼas at-Toiy]] harbiy toʻntarish natijasida agʻdarilgach, uning oʻrnini egallab, rasman al-Maʼmunga [[Bayʼat|sodiqlik qasamyodi]]ni qabul qildi. Biroq, tez orada [[Havf (Misr)|Havf]] mintaqasidagi [[Qays]]larning jiddiy qarshiligiga duch keldi. Ularning yetakchisi [[Rabiʼa ibn Qays ibn Zubayr al-Jurashiy]]ni al-Amin qurol koʻtarishga undagan edi. Keyingi oylar davomida Abbodning qoʻshinlari bir necha bor magʻlubiyatga uchrab, [[Fustat]]ni takror-takror hujumlardan himoya qilishga majbur boʻldi. Jang 813-yil sentyabr oyida ikki tomon ham al-Aminning oʻlimidan xabar topgunga qadar davom etdi. Koʻp oʻtmay, Abbodning oʻrniga [[Muttalib ibn Abdulloh ibn Malik|al-Muttalib ibn Abdulloh al-Xuzay]] tayinlandi<ref>{{harvnb|Brockopp|2000|p=41}}; {{harvnb|Al-Kindi|1912|pp=148–51}}; {{harvnb|Ibn Taghribirdi|1930|pp=150, 153–54}}; {{harvnb|Gordon|Robinson|Rowson|Fishbein|2018|pp=1198–99}}. According to Ibn Taghribirdi Abbad was eventually captured, sent to al-Amin and killed, but this is probably an error; {{harvnb|Madelung|1992|p=226}}.</ref>. | ||
Lavozimidan | Lavozimidan boʻshatilgandan soʻng, Abbod Misrda qolib, keyingi yillarda vaqti-vaqti bilan siyosiy sahnada faollikni davom ettirdi<ref>{{harvnb|Al-Kindi|1912|pp=154–55, 166, 167}}; {{harvnb|Madelung|1992|p=226}}.</ref>. | ||
== Manbalar == | == Manbalar == | ||
{{Manbalar}} | {{Manbalar}} | ||
== Adabiyotlar == | == Adabiyotlar == | ||
* {{cite book | last = Brockopp | first = Jonathan E. | author-link = | title = Early Maliki Law: Ibn 'Abd al-Hakam and his Major Compendium of Jurisprudence | publisher = Brill | location = Leiden, Boston and Köln | year = 2000 | isbn = 90-04-11628-1 | url = https://books.google.com/books?id=ciSskcBCi3EC }} | * {{cite book | last = Brockopp | first = Jonathan E. | author-link = | title = Early Maliki Law: Ibn 'Abd al-Hakam and his Major Compendium of Jurisprudence | publisher = Brill | location = Leiden, Boston and Köln | year = 2000 | isbn = 90-04-11628-1 | url = https://books.google.com/books?id=ciSskcBCi3EC }} | ||
* {{cite book | last= | first= | author-link= | title = The Works of Ibn Wadih al- | * {{cite book | last= | first= | author-link= | title = The Works of Ibn Wadih al-Yaʼqubi: An English Translation | volume = 3 | editor1-first = Matthew S. | editor1-last = Gordon | editor2-first = Chase F. | editor2-last = Robinson | editor3-first = Everett K. | editor3-last= Rowson | editor4-first = Michael | editor4-last = Fishbein | display-editors=3| location = Leiden and Boston | publisher = Brill | year= 2018 | isbn = 978-90-04-35621-4 | url = https://books.google.com/books?id=OHxTDwAAQBAJ }} | ||
* {{cite book | title=Nujum al-zahira fi muluk Misr wa'l-Qahira, Volume II | editor-first= | editor-last= | last=Ibn Taghribirdi | first=Jamal al-Din Abu al-Mahasin Yusuf | author-link=Ibn Taghribirdi | year=1930 | publisher=Dar al-Kutub al-Misriyya | location=Cairo |isbn= | url = | language=Arabic }} | * {{cite book | title=Nujum al-zahira fi muluk Misr wa'l-Qahira, Volume II | editor-first= | editor-last= | last=Ibn Taghribirdi | first=Jamal al-Din Abu al-Mahasin Yusuf | author-link=Ibn Taghribirdi | year=1930 | publisher=Dar al-Kutub al-Misriyya | location=Cairo |isbn= | url = | language=Arabic }} | ||
* {{The Governors and Judges of Egypt}} | * {{The Governors and Judges of Egypt}} | ||
2026-yil 19-noyabr, 17:46 dagi (joriy) koʻrinishi
Abbod bin Muhammad bin Hayyon al-Balxiy Abbosiylar xalifasi Abdulloh al-Maʼmun davrida Misr noibi (812—813) boʻlib, Misrda Abu Abdulloh Muhammad al-Aminni taxtdan agʻdargan va al-Maʼmunga bayʼat qilgan daʼvatchilardan biri.
Faoliyati
[tahrir | manbasini tahrirlash]Kinda qabilasining mavlasi boʻlgan Abbod dastlab Harsama ibn Ayonga tegishli boʻlgan Misrdagi mulklarning boshqaruvchisi boʻlgan. 811-yilda toʻrtinchi fuqarolar urushi boshlanishi bilan, Abbod Misr xalqini xalifa al-Aminga bayʼatidan voz kechib, uning oʻrniga raqibi al-Maʼmunni qoʻllab-quvvatlashga undadi. 812-yil boshlarida al-Amin tayinlagan noib Jobir ibn al-Ashʼas at-Toiy harbiy toʻntarish natijasida agʻdarilgach, uning oʻrnini egallab, rasman al-Maʼmunga sodiqlik qasamyodini qabul qildi. Biroq, tez orada Havf mintaqasidagi Qayslarning jiddiy qarshiligiga duch keldi. Ularning yetakchisi Rabiʼa ibn Qays ibn Zubayr al-Jurashiyni al-Amin qurol koʻtarishga undagan edi. Keyingi oylar davomida Abbodning qoʻshinlari bir necha bor magʻlubiyatga uchrab, Fustatni takror-takror hujumlardan himoya qilishga majbur boʻldi. Jang 813-yil sentyabr oyida ikki tomon ham al-Aminning oʻlimidan xabar topgunga qadar davom etdi. Koʻp oʻtmay, Abbodning oʻrniga al-Muttalib ibn Abdulloh al-Xuzay tayinlandi[1].
Lavozimidan boʻshatilgandan soʻng, Abbod Misrda qolib, keyingi yillarda vaqti-vaqti bilan siyosiy sahnada faollikni davom ettirdi[2].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Brockopp 2000, s. 41; Al-Kindi 1912, ss. 148–51; Ibn Taghribirdi 1930, ss. 150, 153–54; Gordon et al. 2018, ss. 1198–99. According to Ibn Taghribirdi Abbad was eventually captured, sent to al-Amin and killed, but this is probably an error; Madelung 1992, s. 226.
- ↑ Al-Kindi 1912, ss. 154–55, 166, 167; Madelung 1992, s. 226.
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Brockopp, Jonathan E.. Early Maliki Law: Ibn 'Abd al-Hakam and his Major Compendium of Jurisprudence. Leiden, Boston and Köln: Brill, 2000. ISBN 90-04-11628-1.
- The Works of Ibn Wadih al-Yaʼqubi: An English Translation. Leiden and Boston: Brill, 2018. ISBN 978-90-04-35621-4.
- Ibn Taghribirdi, Jamal al-Din Abu al-Mahasin Yusuf. Nujum al-zahira fi muluk Misr wa'l-Qahira, Volume II (Arabic). Cairo: Dar al-Kutub al-Misriyya, 1930.
- Al-Kindi, Muhammad ibn Yusuf. The Governors and Judges of Egypt (Arabic). Leyden and London: E. J. Brill, 1912.
- Madelung, Wilferd. Religious and ethnic movements in medieval Islam. Brookfield: Ashgate/Variorum, 1992. ISBN 0-86078-310-3.