Kontent qismiga oʻtish

1923-yilgi Indianapolis 500

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
11-Indianapolis 500
Indianapolis Motor Speedway
Indianapolis 500
Sanksiya qiluvchi organ AAA
Sana 30-may, 1923
Gʻolib Tommy Milton
Gʻolib jamoa H.C.S. Motor Car Company
Oʻrtacha tezlik 90.954 mph (146.376 km/h)
Pole natijasi Tommy Milton
Pole tezligi 108.170 mph (174.083 km/h)
Eng tez aylanish Tommy Milton (128)
Musobaqa oldidan
Eng tez avtomashina Duesenberg
Eng tez poygachi Fred Duesenberg
Starter Eddie Rickenbacker[1]
Faxriy hakam John Oliver La Gorce[1]
Muxlislar 150,000[2]
Xronologiya
oldingisi keyingisi
1922 1924
1923-yilgi start.

1923-yil 30-may, chorshanba kuni Indianapolis avtodromida 11-Xalqaro 500 millik poygasi boʻlib oʻtdi. 1921 va 1923-yildagi gʻalabasi bilan Tommy Milton Indianapolis 500ning birinchi ikki karra gʻolibiga aylandi. 1919-yilgi gʻolib Howdy Wilcox 103–151-aylanalar oraligʻida Milton oʻrniga yordamchi haydovchi sifatida mashinani boshqardi. Ushbu tanaffus chogʻida Milton qoʻlida hosil boʻlgan pufakchalar sababli qoʻllarini bogʻladi va barmoqlarining qisilishi tufayli poyabzalini almashtirdi[3].

22-aylanada Tom Alley (Earl Cooperning mashinasida poygaga chiqqan) orqa toʻgʻri yoʻlakda avariyaga uchrab devordan chiqib ketdi va 16 yoshli tomoshabin Bert Shoup halok boʻldi. Alley va yana ikki tomoshabin jarohat oldi[4].

Xotira kuni mojarosi

1923-yil yanvar oyida, poygadan qariyb toʻrt oy avval Indiana shtati qonunchilik palatasi Indianapolis 500 vaqtida oʻtkaziladigan Xotira kunini ham oʻz ichiga olgan tijoratlashgan sport musobaqalarini oʻtkazishni taqiqlovchi qonun loyihasini qabul qildi[5]. Senator Robert L. Moorhead boshchiligidagi ayrim faxriylar guruhlari va qonun tarafdorlari bayramning „…xotira va koʻz yoshlar kuni oʻrniga oʻyinlar, poygalar va bazmlar kuni“ga aylanib borayotganidan norozi edilar[6][7].

Mazkur qonun loyihasi qizgʻin bahs-munozaralarga sabab boʻldi. Mahalliy American Legion boʻlimi esa soʻz erkinligi va mazkur chora „amerika ruhiga zid“ ekani asosida qonunga ochiq eʼtiroz bildirdi[8][9]. Bu masala poyga jadvalida jiddiy oʻzgarish ehtimolini yuzaga keltirdi: musobaqani 26-may, shanba kuniga koʻchirish yoki butunlay bekor qilish taklifi ham muhokama qilindi. Biroq Speedway maʼmuriyati poygani doimiy ravishda shanbaga koʻchirishga ehtiyotkorlik bilan yondashdi, chunki koʻplab tomoshabinlar shanba kunlari ishlashar, musobaqani esa aynan bayram kuni oʻtkazishni afzal koʻrishardi. Hatto Indianapolis shahri rasmiylari musobaqani bayram kuni saqlab qolish maqsadida Xotira kuni oldidagi shanbani shahar miqyosida rasmiy bayram sifatida eʼlon qilish taklifini ham ilgari surdilar. 1923-yil 5-mart kuni yuridik mutaxassislar bilan maslahatlashganidan soʻng, gubernator Warren T. McCray qonunni „sinfiy qonunchilik“ deb atab, uni konstitutsiyaga zid deb hisoblab veto qoʻydi[10].

Saralash

Miltonning g‘olib avtomobili

Toʻrt aylana (10 mil)lik saralash poygalari qoidalari qoʻllandi. Tommy Milton oʻrtacha 108 mil/soatdan ortiq rekord tezlik bilan pole pozitsiyani qoʻlga kiritdi. Besh nafar ishtirokchi 100 mil/soatdan yuqori oʻrtacha tezlik bilan saralashdan oʻtdi.

Boshlangʻich setka

Row Ichki tomon Oʻrta Tashqi tomon
1 1 Amerika Qoʻshma Shtatlari Tommy Milton  W  7 Amerika Qoʻshma Shtatlari Harry Hartz 3 Birlashgan Qirollik Dario Resta  W 
2 21 Argentina Martín de Álzaga  R  27 Birlashgan Qirollik Louis Zborowski  R  18 Ispaniya Pierre de Vizcaya  R 
3 23 Amerika Qoʻshma Shtatlari L. L. Corum 25 Amerika Qoʻshma Shtatlari Howdy Wilcox  W  5 Amerika Qoʻshma Shtatlari Jimmy Murphy  W 
4 8 Amerika Qoʻshma Shtatlari Cliff Durant 2 Amerika Qoʻshma Shtatlari Ralph DePalma  W  29 Amerika Qoʻshma Shtatlari Earl Cooper
5 4 Amerika Qoʻshma Shtatlari Joe Boyer 6 Amerika Qoʻshma Shtatlari Eddie Hearne 16 Germaniya Christian Werner  R 
6 31 Amerika Qoʻshma Shtatlari Frank Elliott 14 Germaniya Christian Lautenschlager  R  35 Amerika Qoʻshma Shtatlari Bennett Hill
7 26 Amerika Qoʻshma Shtatlari Harlan Fengler  R  15 Germaniya Max Sailer  R  28 Amerika Qoʻshma Shtatlari Leon Duray
8 19 Fransiya Prince de Cystria  R  22 Argentina Raúl Riganti  R  34 Amerika Qoʻshma Shtatlari Wade Morton  R 
R Indianapolis 500 da yangi ishtirokchi
W Indianapolis 500 gʻolibi

Musobaqa jadvali

Finish Start No Ism Ishtirokchi Shassi Dvigatel Saralash Daraja Aylana Vaqt/poygadan chiqish
1 1 1 Amerika Qoʻshma Shtatlari Tommy Milton  W 
(Howdy Wilcox Laps 103–151)
H. C. S. Motor Company Miller Miller 108.170 1 200 5:29:50.17
2 2 7 Amerika Qoʻshma Shtatlari Harry Hartz R. Cliff Durant Miller Miller 103.700 3 200 5:33:05
3 9 5 Amerika Qoʻshma Shtatlari Jimmy Murphy  W  R. Cliff Durant Miller Miller 104.050 2 200 5:40:36.64
4 14 6 Amerika Qoʻshma Shtatlari Eddie Hearne
(Earl Cooper 88–200)
R. Cliff Durant Miller Miller 97.300 9 200 5:46:14.23
5 7 23 Amerika Qoʻshma Shtatlari L. L. Corum Barber-Warnock Ford T Fronty-Ford 86.650 23 200 6:03:16.81
6 16 31 Amerika Qoʻshma Shtatlari Frank Elliott
(Dave Lewis Laps 109–138)
R. Cliff Durant Miller Miller 93.250 12 200 6:04:52.37
7 10 8 Amerika Qoʻshma Shtatlari Cliff Durant
(Eddie Hearne Laps 98–116)
(Eddie Hearne Laps 149–200)
R. Cliff Durant Miller Miller 102.650 4 200 6:05:06.30
8 20 15 Germaniya Max Sailer  R 
(Karl Sailer Laps 73–200)
Daimler Motoren Gesellschaft Mercedes Mercedes 90.550 18 200 6:11:49.60
9 22 19 Fransiya Prince de Cystria  R  Prince de Cystria Bugatti Bugatti 88.900 21 200 6:26:24.78
10 24 34 Amerika Qoʻshma Shtatlari Wade Morton  R 
(Jerry Wunderlich Laps 30–53)
(Thane Houser)
(Phil Shafer Laps 65–87)
(Jerry Wunderlich Laps 88–100)
(Ora Haibe Laps 101–160)
(Phil Shafer Laps 172–200)
Duesenberg Brothers Duesenberg Duesenberg 88.000 22 200 6:40:04.98
11 15 16 Germaniya Christian Werner  R 
(Max Sailer Laps 84–87)
(Max Sailer Laps 112–126)
(Christian Lautenschlager)
Daimler Motoren Gesellschaft Mercedes Mercedes 95.200 11 200 6:41:50.51
12 6 18 Ispaniya Pierre de Vizcaya  R  Martín de Álzaga Bugatti Bugatti 90.300 19 165[11] Rod
13 21 28 Amerika Qoʻshma Shtatlari Leon Duray
(Lou Wilson Laps 133–136)
R. Cliff Durant Miller Miller 89.900 20 136 Rod
14 3 3 Birlashgan Qirollik Dario Resta  W 
(Ernie Ansterburg Laps 71–80)
(Joe Boyer Laps 81–88)
Packard Motor Car Company Packard Packard 98.020 8 88 Differensial
15 11 2 Amerika Qoʻshma Shtatlari Ralph DePalma  W 
(Ernie Ansterburg)
Packard Motor Car Company Packard Packard 100.420 5 69 Kallak qistirmasi
16 19 26 Amerika Qoʻshma Shtatlari Harlan Fengler  R 
(Lou Wilson Laps 46–69)
R. Cliff Durant Miller Miller 90.750 17 69 Gaz tank
17 8 25 Amerika Qoʻshma Shtatlari Howdy Wilcox  W  H. C. S. Motor Company Miller Miller 81.000 24 60 Ilashish muftasi
18 13 4 Amerika Qoʻshma Shtatlari Joe Boyer Packard Motor Car Company Packard Packard 98.800 7 59 Differensial
19 18 35 Amerika Qoʻshma Shtatlari Bennett Hill
(Martín de Álzaga Laps 30–44)
Harry A. Miller Miller Miller 91.200 16 44 Tirsakli val
20 5 27 Birlashgan Qirollik Louis Zborowski  R  Count L. Zborowski Bugatti Bugatti 91.800 15 41 Rod
21 12 29 Amerika Qoʻshma Shtatlari Earl Cooper
(Tom Alley Laps 2–21)
R. Cliff Durant Miller Miller 99.400 6 21 Halokat BS
22 23 22 Argentina Raúl Riganti  R  Martín de Álzaga Bugatti Bugatti 95.300 10 19 Gaz
23 17 14 Germaniya Christian Lautenschlager  R  Daimler Motoren Gesellschaft Mercedes Mercedes 93.200 13 14 Halokat T1
24 4 21 Argentina Martín de Álzaga  R  Martín de Álzaga Bugatti Bugatti 92.900 14 6 Rod
[12][13][14]

Izoh: qavs ichidagi yordamchi haydovchilar[15]

 W  Avvalgi Indianapolis 500 gʻolibi

 R  Indianapolis 500da yangi ishtirokchi

Poyga statistikasi

Poyga tafsilotlari

  • 1923-yil uchun mashinist-mexaniklar talab qilindi.[16] Faqatgina bitta jamoa (Christian Lautenschlagerning Mercedes avtomobili) undan foydalangan.
  • Birinchi muqobil: yoʻq[17]

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 Fox, Jack C.. The Illustrated History of the Indianapolis 500 1911-1994, 4th (en), Carl Hungness Publishing, 1994 — 22-bet. ISBN 0-915088-05-3. 
  2. ↑ Patton, W. Blaine. „Sterling Pilot Takes Laurels Second Time In Speedway Classic“ (1923-yil 31-may), s. 1. Qaraldi: 2017-yil 3-iyun.Open access icon
  3. ↑ The Talk of Gasoline Alley – 1070-AM WIBC, May 15, 2002
  4. ↑ „Thousands witness auto speeders race“ (1923-yil 31-may).
  5. ↑ „Bill for Bible in schools is killed“ (1923-yil 25-yanvar), s. 1. Qaraldi: 2023-yil 31-yanvar.Open access icon
  6. ↑ Sacco, p. 362
  7. ↑ „District Legion Advisors Oppose Memorial Day Bill“ (1923-yil 31-yanvar), s. 1. Qaraldi: 2023-yil 31-yanvar.Open access icon
  8. ↑ „Speedway Race May Be Run Despite Law“ (1923-yil 28-fevral), s. 1. Qaraldi: 2023-yil 31-yanvar.Open access icon
  9. ↑ Ash, Eddie. „Much labor to undo if speed race isn't held“ (1923-yil 24-yanvar), s. 6. Qaraldi: 2023-yil 31-yanvar.Open access icon
  10. ↑ „McCray sends measure back to Senate without signing; veto vote fails to override“ (1923-yil 6-mart), s. 1. Qaraldi: 2023-yil 31-yanvar.Open access icon
  11. ↑ Motor Age, June 7, 1923, p. 12
  12. ↑ „Indianapolis 500 1923“. Ultimate Racing History. 2013-yil 5-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 15-yanvar.
  13. ↑ „Official Results of the Indianapolis 500“ (en-US). Indianapolis 500 Archives - Chuck's Toyland. Motor Age (1923-yil 7-iyun). Qaraldi: 2018-yil 7-iyun.
  14. ↑ Popely, Rick; Riggs, L. Spencer. The Indianapolis 500 Chronicle. Lincolnwood, Illinois: Publications International, Ltd., 1998. 
  15. ↑ „International 500 Mile Sweepstakes – May 30, 1923“. ChampCarStats.com.
  16. ↑ Blazier, John E.; Rollings, Tom. Forgotten Heroes of the Speedways: The Riding Mechanics. Stephen Rettig, 1994. 
  17. ↑ The Talk of Gasoline Alley – 1070-AM WIBC, May 14, 2004