Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Fil (shaxmat): Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi
  |caption2=Qora fil
  |caption2=Qora fil
}}
}}
'''Fil''' (♗, ♝) – shaxmatdagi donalardan biri. U faqat diagonal yoʻnalishda harakatlanadi va shu yoʻnalishda raqib figurasini urishi mumkin. Fil boshqa sipohlar ustidan sakrab oʻtolmaydi. Har bir oʻyinchi oʻyinni ikkita fil bilan boshlaydi. Oq fillarning boshlangʻich joylari – c1 va f1, qora fillar esa c8 va f8 kvadratlarida joylashadi.
'''Fil''' (♗, ♝) — shaxmatdagi donalardan biri. U faqat diagonal yoʻnalishda harakatlanadi va shu yoʻnalishda raqib figurasini urishi mumkin. Fil boshqa sipohlar ustidan sakrab oʻtolmaydi. Har bir oʻyinchi oʻyinni ikkita fil bilan boshlaydi. Oq fillarning boshlangʻich joylari – c1 va f1, qora fillar esa c8 va f8 kvadratlarida joylashadi.


== Joylashuvi va harakatlanishi ==
== Joylashuvi va harakatlanishi ==
|  |xo|pl|  |  |xo|  |
|  |xo|pl|  |  |xo|  |
|xo|  |  |  |  |  |xo|
|xo|  |  |  |  |  |xo|
|Qora fil qora nuqta bilan belgilangan kvadratlarning istalganiga o‘tishi mumkin. Oq fil oq nuqta bilan belgilangan istalgan kvadratga o‘tishi yoki d7 dagi [[Piyoda (shaxmat)|piyoda]]ni yutib olishi mumkin.
|Qora fil qora nuqta bilan belgilangan kvadratlarning istalganiga oʻtishi mumkin. Oq fil oq nuqta bilan belgilangan istalgan kvadratga oʻtishi yoki d7 dagi [[Piyoda (shaxmat)|piyoda]]ni yutib olishi mumkin.
}}
}}
{{col-end}}
{{col-end}}

2026-yil 20-noyabr, 06:55 dagi (joriy) koʻrinishi

Oq fil
Qora fil

Fil (♗, ♝) — shaxmatdagi donalardan biri. U faqat diagonal yoʻnalishda harakatlanadi va shu yoʻnalishda raqib figurasini urishi mumkin. Fil boshqa sipohlar ustidan sakrab oʻtolmaydi. Har bir oʻyinchi oʻyinni ikkita fil bilan boshlaydi. Oq fillarning boshlangʻich joylari – c1 va f1, qora fillar esa c8 va f8 kvadratlarida joylashadi.

Joylashuvi va harakatlanishi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Shoh tomonidagi fil oq tomon uchun f1 katakka, qora tomon uchun esa f8 katakka joylashtiriladi. Farzin tomoidagi fil esa oqda c1 katakda, qorada esa c8 katakda joylashadi.

Nomlarning tarjimalari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Shaxmat donalari nomi haqida umumiy ma’lumot
Tillar
Afrikaans L Loper yuguruvchi
Albancha F Fili / Oficeri fil
Arab tili ف فيل (fīl) fil
Ozarbayjon turkchasi F Fil fil
Armancha Փ Փիղ (P῾ił) fil
Bask tili A Alfila
Belaruscha (Taraškievica) А афіцэр ofitser
Bengali H গজ / হাতি (gôj / hāti) Fil
Bolgarcha О офицер ofitser
Katalancha A alfil
Xitoycha B 象 (xiàng) fil
Chex tili S střelec mergan
Dan tili L løber yuguruvchi
Niderland tili L loper / raadsheer yuguruvchi / maslahatchi
Inglizcha B bishop
Esperanto K kuriero chopar
Estoncha[1] O oda nayzador
Fincha L lähetti chopar
Fransuzcha F fou masxaraboz
Galisiyaliklar tili B bispo fil
Gruzincha კ კუ (ku) toshbaqa
Nemischa[2] L Läufer yuguruvchi
Yunoncha Α αξιωματικός (axiomatikós) ofitser
hindcha O ऊँट (ūṁṭ) tuya
Ivritcha ר רץ (Ratz) yuguruvchi
Xausa G giwa fil
Vengercha F futó chopar
Islandcha B biskup fil
Ido E episkopo fil
Indonez tili G gajah fil
Slavyanlararo tili L lovec ovchi
Irlandcha E easpag fil
Italyancha A alfiere bayroqdor
Yaponcha B ビショップ (bishoppu)
Java tili M mentri vazir
Kannada tili ರ ರಥ (ratha) izvosh
Qozoqcha П піл (pıl) fil
Koreyscha B 비숍 (bi syob)
Lotin tili A signifer / cursor / stultus / alphinus bayroqdor / xabarchi / ahmoq
Latishcha L laidnis
Litva tili R rikis Litva harbiy qo‘mondoni
Luxembourgish L Leefer yuguruvchi
Makedoncha L ловец ovchi
Malayalam B ആന (aana) fil
Marathi O उंट (Unṭ) tuya
Mongol tili Т тэмээ (temee) tuya
Norvegcha Bokmål L løper yuguruvchi
Norvegcha Nynorsk L løpar yuguruvchi
Oriya B ହାତୀ (hati) fil
Oromo
Forscha ف فیل fil
Polyakcha G goniec / laufer chopar
Portugalcha B bispo fil
Rumincha N nebun ahmoq
Ruscha С слон (slon) fil
Gel tili E easbaig yepiskop
Serb-xorvat tili L lovac / strijelac / laufer (Л ловац / стрелац / лауфер) ovchi / kamonchi / yuguruvchi
Shimoliy Sotho Mp Mopišopo
Sitsiliancha A alferu
Slovakcha S strelec ovchi
Slovencha L lovec ovchi
Ispancha A alfil
Shved tili L löpare yuguruvchi
Tamilcha B அமைச்சர் / மந்திரி (amaicchar / manthiri) vazir
Telugu శకటు (śakaţu)
Tay tili ค โคน (khon)
Turkcha F fil fil
Ukraincha C слон (slon) fil
Urdu فيلہ (fīlah)
Vyetnamcha T tượng / tịnh / voi fil
Valliycha E esgob yepiskop
  1. ↑ Estonicha shaxmati atamalari Ado Grenzstein tomonidan ishlab chiqilgan..
  2. ↑ „Handbook“. www.fide.com. — „The pieces bear the names: Koenig, Dame, Turm, Laeufer, Springer, Bauer“. Qaraldi: 2019-yil 22-mart.
  • Barden, Leonard (1980), Play better chess with Leonard Barden, Octopus Books Limited, p. 10, ISBN 978-0-7134-8769-5
  • Brace, Edward R. (1977), An Illustrated Dictionary of Chess, Hamlyn Publishing Group, pp. 34–35, ISBN 1-55521-394-4
  • Davidson, Henry (1981), A Short History of Chess (1949), McKay, ISBN 0-679-14550-8
  • Fine, Reuben; Benko, Pal (2003), Basic Chess Endings (1941), McKay, ISBN 0-8129-3493-8
  • Fiske, Willard (1905), Chess in Iceland and in Icelandic literature, with historical notes on other table games (1905), The Florentine typographical society
  • Golombek, Harry (1976), Chess: A History, Putnam, ISBN 0-399-11575-7
  • Hooper, David; Whyld, Kenneth (1996) [First pub. 1992], "bishop", The Oxford Companion to Chess (2nd ed.), Oxford University Press, p. 41, ISBN 0-19-280049-3
  • Kurzdorfer, Peter (2003), The Everything Chess Basics Book, Adams Media, ISBN 978-1-58062-586-9
  • Mednis, Edmar (1990), Practical Bishop Endings, Chess Enterprises, ISBN 0-945470-04-5
  • Müller, Karsten; Lamprecht, Frank (2001), Fundamental Chess Endings, Gambit Publications, ISBN 1-901983-53-6
  • Murray, H. J. R. (1913), A History of Chess, Oxford University Press, ISBN 0-19-827403-3
  • Reinfeld, Fred (1947), Reinfeld on the End-game in Chess, Dover Publications