Afrikaans

Afrikaans
Til kodlari

Afrikaans (afr.: Afrikaans), bur tili — hindevropa tillari oilasidagi german tillaridan biri (gʻarbiy german guruhchasi). JARning rasmiy tili (ingliz tili bilan birga). Asosan, JARning Transvaal, Oranj, Kap viloyatlarida, shuningdek, Namibiya, Zambiyada va boshqa qoʻshni mamlakatlarda tarqalgan. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 6 million kishiga yaqin (1980-yillar oxiri; 1990-yillar oxirida bu miqdor birmuncha kamaygan).

Afrikaans XVII asrda niderland tilining baʼzi lahjalari bilan nemis va ingliz tillarining hamda gottentot, bushmen, bantu kabi mahalliy tillarning oʻzaro yaqinlashuvi va aralashib ketishi jarayonida yuzaga kelgan. Afrikaansning muhim belgisi uning hududiy lahjalarga boʻlinmaganligidir. Oʻziga xos xususiyatlari XVII asr oxirlarida Kap viloyati davrida shakllangan. XVII asrda va XIX asrning birinchi yarmida faqat ogʻzaki soʻzlashuv tili sifatida qoʻllanilgan. Afrikaansda yozilgan dastlabki asarlar XIX asrning 70-yillaridagina paydo boʻlgan. Afrikaans 1925-yildagina rasmiy til maqomiga ega boʻlgan — Janubiy Afrika Ittifoqining davlat tili deb eʼtirof etilgan. 2022-yil may oyida afrikaans Janubiy Afrikaning mahalliy tili sifatida tan olingan.

Fonetik tizimi va leksikasi asosan niderland tili taʼsirida shakllangan; mahalliy afrika tillaridan oʻzlashgan soʻzlar ozchilikni tashkil etadi.

Adabiyot

• M i ronov S. A., Yazik afrikaans. M., 1969.