Kontent qismiga oʻtish

Shahzoda Mehmed Sharafiddin

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Shahzoda Mehmed Sharafiddin
Tugʻilishi 19-may 1904-yil
Feriye saroyi, Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi
(hozirgi Istanbul, Turkiya)
Vafoti tax. 1966-yil
Bayrut, Livan
Dafn etilgan joy
Sulaymoniya takyasi qabristoni, Damashq, Suriya
Turmush oʻrtogʻi
Farzandlari Bezmiâlem Mübeccel Sulton
Toʻliq nomi
turkcha: Şehzade Mehmed Şerafeddin
usmonli turkcha: شهزاده محمد شرف الدین‎‎
Sulola Usmoniylar
Otasi Shahzoda Salim Sulaymon
Onasi Oysha Tarzıter xonim
Dini Islom, sunniylik
Shahzoda Mehmed Sharafiddin
Harbiy faoliyati
Fuqaroligi Usmoniylar imperiyasi
Qoʻshin turlari Usmoniylar dengiz floti
Xizmatdagi yillari tax. 1918–1922 (faoliyat yillari)
Unvoni Roʻyxatga qarang

Shahzoda Mehmed Sharafiddin Afandi (usmonli turkcha: شهزادہ محمد شرف الدین‎‎; 1904-yil 19-may — tax. 1966-yil) — Usmoniylar imperiyasi shahzodasi, Shahzoda Salim Sulaymonning oʻgʻli, sulton Abdulmajid I ning nabirasi.

Yoshligi

Shahzoda Mehmed Sharafiddin 1904-yil 19-mayda[1] Feriye saroyida tugʻilgan[2]. Uning otasi Usmoniylar imperiyasi sultoni Abdulmajid I va Serfiraz xonimning oʻgʻli Shahzoda Salim Sulaymon boʻlgan. Onasi esa Barğan-Ipa oilasidan abxaz millatiga mansub Oysha Tarzıter xonim edi. Shahzodaning oʻzidan yetti yosh katta Naciye Sulton ismli tugʻishgan opasi va Shahzoda Mehmed Abdulhalim ismli oʻgay akasi boʻlgan[3][4].

Taʼlimi va faoliyati

Sharafiddin taʼlimini Ihlamur pavilyonida boshlagan. Uning pochchasi Anvar posho yosh shahzodalar harbiy taʼlim olishi kerak degan qarorga kelgan va shu maqsadda Ihlamur pavilyonini Shahzodalar maktabi sifatida ajratgan. Oʻn besh yoshdan kichik boʻlgan barcha shahzodalar uchun bu maktabga qatnash majburiy boʻlgan. Bu yerda ularga harbiy tayyorgarlikdan tashqari adabiyot, tarix, din, matematika va geometriya fanlari ham oʻqitilgan[5].

Keyinchalik Sharafiddin Venada 1751-yilda imperatrisa Maria Theresia tomonidan tashkil etilgan Tereza harbiy akademiyasi deb ataluvchi maktabda Sulton Abdulmajid II ning oʻgʻli Shahzoda Umar Faruk bilan birga tahsil olgan. Anvar posho ularni vals yurti boʻlmish joyda „bal ofitserlari“ sifatida tayyorlash emas, aksincha, Potsdamga borib, oʻsha yerda prusscha taʼlim olishi, kuchli va ishonchli ofitserlarga aylanishlari lozim deb hisoblagan. Shu bois ular Venadan Prussiyadagi Potsdam harbiy akademiyasiga koʻchirilgan[5].

1918-yilga kelib Sharafiddin Usmoniylar armiyasi piyoda qoʻshinlari tarkibida kichik leytenant sifatida xizmat qilgan[6].

Shaxsiy hayoti

Sharafiddin ikki marta uylangan va bir qizi boʻlgan[4]. Uning birinchi rafiqasi Shukriya Sulton edi. U valiahd Shahzoda Yusuf Izzeddin va Leman xonimning qizi boʻlgan[7]. Shukriya Sulton 1906-yil 24-fevralda otasining Çamlıcada joylashgan villasida tugʻilgan[7]. Ular 1923-yil 14-noyabrda Nişantaşı villasida turmush qurishgan[7], biroq 1927-yilda ajrashishgan[7]. Keyinchalik Shukriya Sulton yana ikki marta turmushga chiqqan va 1972-yil 1-aprelda vafot etgan[7].

Sharafiddinning ikkinchi rafiqasi Semahet xonim edi[2][8]. U 1911-yil 8-oktyabrda Livanning Bayrut shahrida tugʻilgan[4]. Ular 1928-yilda turmush qurishgan. 1929-yil 10-mayda juftlikning yagona qizi Bezmiâlem Mübeccel Sulton tugʻilgan[4]. Ular 1956-yilda ajrashishgan[4]. Semahet xonim 1973-yilda vafot etgan[4].

Surgun va vafoti

1924-yil mart oyida Usmoniylar sulolasi vakillari surgun qilingach, Sharafiddin va uning oilasi 1924-yil dekabr oyigacha Fransiyaning Parij shahrida yashagan[9]. Soʻng Misrning Qohira shahriga borishgan va oxir-oqibat Livanning Bayrut shahriga joylashishgan. Shahzoda Sharafiddin 1966-yilda shu yerda vafot etgan[2] va Suriyaning Damashq shahridagi Sulaymoniya takyasi qabristoniga dafn etilgan[10].

Unvon va mukofotlari

  • 1-darajali Usmoniya ordeni[6]
  • 1-darajali Majidiya ordeni[6]
  • Liakat urushi kumush medali[6]

Harbiy tayinlovlar

Harbiy unvon va tayinlovlar

  • Usmoniylar armiyasi piyoda qoʻshinlari kichik leytenanti, tax. 1918-yil

Farzandlari

Shahzoda Mehmed Sharafiddinning yagona qizi boʻlgan[11]:

  • Bezmiâlem Mübeccel Sulton (1929-yil 10-may, Bayrut — 1993-yil 1-iyul, Istanbul) — Semahet xonim va Shahzoda Mehmed Sharafiddinning qizi. Vafotidan keyin Zincirlikuyu qabristoniga dafn etilgan. U 1954-yil dekabrda Istanbulda Ihlan Baransel (1924 — 1997-yil 24-aprel) ismli kishiga turmushga chiqqan va bir oʻgʻil koʻrgan:
    • Sultonzoda Cengiz Baransel (1965-yilda tugʻilgan) Shenay Küçük ismli ayolga uylangan va bir oʻgʻil koʻrgan:
      • Kaan Baransel (1994-yilda tugʻilgan)

Nasabi

Manbalar

  1. ↑ Koçu, Reşad Ekrem; Sağlam, Osman Ferid. Musavver nevsâl-i Osmanî, 1912 — 63-bet. 
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Milanlıoğlu 2011, s. 13 n. 55.
  3. ↑ Milanlıoğlu 2011, s. 7.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Adra, Jamil. Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005, 2005 — 13-bet. 
  5. ↑ 5,0 5,1 Bardakçı, Murat. Neslishah: The Last Ottoman Princess. Oxford University Press, 2017. ISBN 978-9-774-16837-6. 
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 Salnâme-i Devlet-i Âliyye-i Osmanîyye, 1333-1334 Sene-i Maliye, 68. Sene. Hilal Matbaası, 1918 — 68–69-bet. 
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Ünlü, Hasan (2019). Veliahd Yusuf İzzeddin Efendi (1857-1916) (Thesis). Mimar Sinan Fine Art University Institute of Social Sciences. 23–24-bet.
  8. ↑ Vâsıb, Ali; Osmanoğlu, Osman Selaheddin. Bir şehzadenin hâtırâtı: vatan ve menfâda gördüklerim ve işittiklerim, Yapı Kredi Yayınları. YKY, 2004 — 319-bet. ISBN 978-975-08-0878-4. 
  9. ↑ Milanlıoğlu 2011, s. 126 n. 18.
  10. ↑ PAZAN, İbrahim „HANEDAN NEREDE ÖLDÜ NEREYE GÖMÜLDÜ?“ (tr). ibrahimpazan.com (2014-yil 18-dekabr). Qaraldi: 2022-yil 15-fevral.
  11. ↑ Adra, Jamil (2005). Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005. p. 13.

Adabiyotlar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Shahzoda_Mehmed_Sharafiddin&oldid=774206" dan olindi