Kontent qismiga oʻtish

Shahzoda Mahmud Jaloliddin

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Shahzoda Mahmud Jaloliddin
Tugʻilishi 1862-yil 14-noyabr
Dolmabahçe saroyi, Istanbul, Usmoniylar imperiyasi
Vafoti 16-sentyabr 1888-yil(1888-09-16)
(25 yoshda)
Feriye saroyi, Istanbul, Usmoniylar imperiyasi
Dafn etilgan joy
Yangi masjid, Istanbul
Turmush oʻrtogʻi Neylan Ahu xonim
Toʻliq nomi
turkcha: Şehzade Mahmud Celaleddin
usmonli turkcha: شهزادہ محمود جلال الدین‎‎
Uy Usmoniylar
Otasi Abdulaziz
Onasi Edadil Kadın
Dini Islom, sunniylik
Shahzoda Mahmud Jaloliddin
Harbiy faoliyati
Fuqaroligi Usmoniylar imperiyasi
Qoʻshin turlari Usmoniylar dengiz floti
Xizmatdagi yillari 1863–1888 (faoliyat yillari)
Unvoni Roʻyxatga qarang

Shahzoda Mahmud Jaloliddin Afandi (usmonli turkcha: شهزادہ محمود جلال لدین‎‎; 1862-yil 14-noyabr — 1888-yil 16-sentyabr) — Usmoniylar shahzodasi, Usmoniylar imperiyasi sultoni Abdulaziz va uning xotini Edadil Kadınning oʻgʻli.

Yoshligi

Jaloliddin 1862-yil 14-noyabrda[1] Dolmabahçe saroyida tugʻilgan[2]. Uning otasi Mahmud II va Pertevniyal Sultonning oʻgʻli Abdulaziz, onasi esa Edadil Kadın boʻlgan[1][3][4]. Jaloliddinning oʻzidan toʻrt yosh kichik Emine Sulton ismli tugʻishgan singlisi boʻlgan, biroq u u goʻdakligida vafot etgan. Shahzoda Jaloliddin ota-onasining birga boʻlishiga sababchi boʻlgan Adile Sultonning eng sevimli jiyani edi. Adile Sulton Jaloliddinni ulugʻlab bir nechta sheʼrlar yozgan[4].

Shahzoda Jaloliddinning sunnat marosimi 1870-yil 20-iyunda Dolmabahçe saroyida boʻlib oʻtgan[5]. U bilan birga sulton Abdulmajid I ning oʻgʻillari Shahzoda Salim Sulaymon va Shahzoda Mehmed Vahididdin, Murod V ning oʻgʻli Shahzoda Mehmed Salohiddin, Jaloliddinning ukasi Shahzoda Yusuf Izzeddin hamda Abdulmajid I ning qizi Munira Sultonning oʻgʻli Sultonzoda Aloviddin bey ham sunnat qilingan[6].

Dengiz flotidagi faoliyati

1863-yilda Shahzoda Jaloliddin Usmoniylar dengiz flotiga qabul qilingan[7]. Unga serjant unvoni berilib, uchta ombori mavjud Mahmudiya imperiya gallionlarining Birinchi diviziyasiga xizmatga tayinlangan. 1870-yilda u leytenant-komandir lavozimiga koʻtarilgan. 1872-yil avgust oyida unga Dengiz vazirligi shtab-kvartirasida xona ajratilgan[8] va kumush qoplamali qilich taqdim etilgan[9]. 1872-yil sentyabrda Jaloliddin Izmit shahriga tashrif buyurgan[9]. 1872-yil fevral oyida[10] yoki 1873-yil mart oyida u kapitan darajasiga koʻtarilgan. 1873-yil 9-iyulda shahzodaga kontr-admiral unvoni berilgan, 1874-yil 23-dekabrda esa vitse-admiral darajasiga koʻtarilgan[9][10].

Shaxsiy hayoti

Shahzoda Jaloliddinning Neylan Ahu xonim ismli yagona rafiqasi boʻlgan[11]. Uning kelib chiqishi abxaz boʻlib, Rossiya imperiyasi Kavkaz vitse-qirolligining Gruziya davlatiga tegishli Abxaziya hududidan boʻlgan Marshania knyazlar oilasiga mansub edi[12]. Ularning farzandi boʻlmagan[11].

Shahzoda Jaloliddinga Feriye saroyida xonadonlar ajratilgan edi. Shuningdek, uning „Bogʻcha saroyi“ nomi bilan tanilgan yana bir saroyi ham bor edi[13]. Shahzoda havaskor pianinochi va fleytachi boʻlgan[14].

Keyingi hayoti va vafoti

Sulton Abdulaziz 1876-yil 30-mayda vazirlari tomonidan taxtdan agʻdarilgan va uning oʻrniga jiyani Murod V taxtga oʻtirgan[15]. Shu bois ertasi kuni Murod V Feriye saroyiga koʻchib oʻtgan[16]. Soʻngra Jaloliddin ham uning ortidan oʻsha saroyga borgan[17]. 1876-yil 4-iyunda[18] Abdulaziz sirli sharoitlarda vafot etgan[19].

Shahzoda Mahmud Jaloliddin 1888-yil 1-sentyabrda Feriye saroyida vafot etgan[3][9][11] va Istanbuldagi Yangi masjidda dafn etilgan[20].

Unvon va mukofotlari

  • Usmoniylar xonadoni ordeni, 1872-yil[10]
  • Majidiya ordeni[10]

Harbiy lavozimlari

Harbiy unvonlar va dengiz flotidagi lavozimlari

  • Usmoniylar dengiz floti serjanti, 1863-yil
  • Usmoniylar dengiz floti leytenant-qoʻmondoni, 1870-yil
  • Usmoniylar dengiz floti kapitani, 1872-yil fevral yoki 1873-yil mart
  • Usmoniylar dengiz floti kontr-admirali, 1873-yil 9-iyul
  • Usmoniylar dengiz floti vitse-admirali, 1874-yil 23-dekabr

Nasabi

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 Genç 2015, s. 904.
  2. ↑ Uçan 2019, s. 24.
  3. ↑ 3,0 3,1 Brookes 2010, s. 283.
  4. ↑ 4,0 4,1 Uçan 2019, s. 23.
  5. ↑ Genç 2015, ss. 905–906.
  6. ↑ Yıldırım, Tahsin. Veliahd Yusuf İzzettin Efendi Öldürüldü mü? İntihar mı etti?. Çatı Yayıncılık, 2006 — 47-bet. 
  7. ↑ Genç 2015, s. 906.
  8. ↑ Korkmaz 2019, s. 48.
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 Korkmaz 2019, s. 50.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 Genç 2015, s. 907.
  11. ↑ 11,0 11,1 11,2 Genç 2015, s. 912.
  12. ↑ „Kitabınızı düzeltin veya yayımdan çekin“ (tr). Haber7 (2011-yil 25-noyabr). Qaraldi: 2022-yil 18-yanvar.
  13. ↑ Genç 2015, s. 909.
  14. ↑ Korkmaz 2019, s. 50 n. 28.
  15. ↑ Zürcher, Erik J.. Turkey: A Modern History, Revised Edition. I.B.Tauris, October 15, 2004 — 73-bet. ISBN 978-1-850-43399-6. 
  16. ↑ Shaw, Stanford J.; Shaw, Ezel Kural. History of the Ottoman Empire and Modern Turkey: Volume 2, Reform, Revolution, and Republic: The Rise of Modern Turkey 1808-1975, Volume 11. Cambridge University Press, 1976 — 164-bet. ISBN 978-0-521-29166-8. 
  17. ↑ Brookes 2010, s. 27.
  18. ↑ Davison, Roderic H.. Reform in the Ottoman Empire, 1856-1876. Princeton University Press, December 8, 2015 — 341-bet. ISBN 978-1-400-87876-5. 
  19. ↑ Brookes 2010, s. 43.
  20. ↑ Adra, Jamil. Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005, 2005 — 16-bet. 

Adabiyotlar

  • Brookes, Douglas Scott. The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem. University of Texas Press, 2010. ISBN 978-0-292-78335-5. 
  • Genç, Füsun (2015) (tr). Kısa Süren Bir Ömür: Şehzade Mahmud Celâleddin Efendi (1862-1888). https://www.academia.edu/37541440. 
  • Korkmaz, Mehmet (2019-12-30). "Denizin Saraylıları: Bahriye'de Osmanlı Şehzadeleri" (tr). Hazine-i Evrak Arşiv ve Tarih Araştırmaları Dergisi 1 (1): 42–65. https://dergipark.org.tr/tr/pub/hed/issue/51324/667780. 
  • Uçan, Lâle (2019). Son Halife Abdülmecid Efendi'nin Hayatı - Şehzâlik, Veliahtlık ve halifelik Yılları (PDF) (PhD Thesis). Istanbul University Institute of Social Sciences. 2024-09-14da asl nusxadan (PDF) arxivlandi. Qaraldi: 2026-04-14.
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Shahzoda_Mahmud_Jaloliddin&oldid=774168" dan olindi