Edadil Kadın
| Edadil Kadın | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Tugʻilishi |
1845 Adler, Abxaziya knyazligi, Usmoniylar imperiyasi | ||||
| Vafoti |
1875-yil 12-dekabr Dolmabahçe saroyi, Istanbul, Usmoniylar imperiyasi | ||||
| Dafn etilgan joy | |||||
| Turmush oʻrtogʻi |
Abdulaziz (turm. 1861) | ||||
| Farzandlari |
Shahzoda Mahmud Jaloliddin Emine Sulton | ||||
| |||||
| Uy |
Aredba (tugʻilganda) Usmoniylar (turmush orqali) | ||||
| Otasi | Tandal Aredba Bey | ||||
| Dini | Islom, sunniylik | ||||
Edadil Kadın (usmonli turkcha: ادادل قادین – „Koʻngil nafisligi“[1]; 1845-yilda tugʻilgan – 1875-yil 12-dekabrda vafot etgan) – Usmoniylar imperiyasi sultoni Abdulazizning xotini[2].
Hayoti
Edadil abxaz millatiga mansub boʻlib, shahzoda Aredba Tandal beyning qizi boʻlgan. Uning hech boʻlmaganda bir ukasi boʻlgan. Edadil yoshligidayoq saroy xizmatiga kirgan va u yerda, ayniqsa, Volida Sulton, Abdulazizning onasi Pertevniyal Sultonga yoqib qolgan. Abdulaziz taxtga chiqqanidan soʻng Edadil sultonga uning oʻgay opasi Adile Sulton tomonidan aka-singil oʻrtasidagi yarashuv ramzi sifatida taqdim etilgan. Edadil jozibali, qoʻngʻir sochli va och koʻk koʻzli ayol sifatida tasvirlangan[3][4][5].
1861-yilda, Abdulaziz taxtga chiqqanidan keyin Edadil Dolmabahçe saroyida Abdulazizga turmushga chiqqan va „Ikkinchi Kadın“ unvonini olgan[6]. Nikohdan 1 yil oʻtib, 1862-yil 14-noyabrda u birinchi farzandi, oʻgʻli Shahzoda Mahmud Jaloliddinni dunyoga keltirgan[7].
Oradan 4 yil oʻtgach, 1866-yil 30-noyabrda[8] ikkinchi farzandi, qizi Emine Sulton dunyoga kelgan[9]. Biroq malika 1867-yil 23-yanvarda[8] vafot etgan[10].
Vafoti
Edadil Kadın 1875-yil 12-dekabrda[6] eri Abdulazizdan 1 yil oldin Dolmabahçe saroyida ukasining bemavrid oʻlimi tufayli chuqur qaygʻuga botish oqibatida vafot etgan. Oʻlimidan keyin Divan Yolu koʻchasida joylashgan Sulton Mahmud II maqbarasiga dafn qilingan[6][11].
Farzandlari
| Ismi | Tugʻilgan sanasi | Vafot sanasi | Izohlar |
|---|---|---|---|
| Shahzoda Mahmud Jaloliddin | 1862-yil 14-noyabr[12][6][13] | 1888-yil 1-sentyabr[6][13] | 1 marta uylangan, farzandsiz. |
| Emine Sulton | 1866-yil 30-noyabr[8][9] | 1867-yil 23-yanvar[8][9] | Dolmabahçe saroyida tugʻilib, goʻdakligidayoq shu saroyda vafot etgan va Mahmud II maqbarasiga dafn qilingan. |
Yana qarang
Manbalar
- ↑ A Gyre Throʻ the Orient. Republican Book and Job Printing Office, 1869 — 62-bet.
- ↑ Banoğlu, Niyazi Ahmet. Anitlari ve tarihî eserleriyle Istanbul. Yeni C̣iǧir Kitabev, 1963 — 57-bet.
- ↑ Journal of anthropology. JSTOR, 1870 — 119-bet.
- ↑ Frederick van MILLINGEN (called also Osman Bey and Vladimir Andreevich.). Slavery in Turkey. The Sultan's Harem. A paper read before the Anthropological Society of London, 1870 — 22-bet.
- ↑ Anthropological Society of London. The Anthropological Review: A Quarterly Journal of Anthropological Science and Literature. Anthropological Society of London, 1870 — 119-bet.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Uluçay 2011, s. 233.
- ↑ Topkapı Sarayı Müzesi. Topkapı Sarayı Müzesi mühürler seksiyonu rehberi. Şehir Matbaasi, 1959 — 21-bet.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 Uçan 2019, s. 23.
- ↑ 9,0 9,1 9,2 Uluçay 2011, s. 235.
- ↑ Yıldırım, Tahsin. Veliahd Yusuf İzzettin Efendi Öldürüldü mü? İntihar mı etti?. Çatı Yayıncılık, 2006 — 36-bet.
- ↑ Sakaoğlu 2008, s. 641.
- ↑ Uçan 2019, s. 24.
- ↑ 13,0 13,1 Brookes 2010, s. 283.
Adabiyotlar
- Brookes, Douglas Scott. The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem. University of Texas Press, 2010. ISBN 978-0-292-78335-5.
- Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008. ISBN 978-9-753-29623-6.
- Uçan, Lâle (2019). Son Halife Abdülmecid Efendi'nin Hayatı - Şehzâlik, Veliahtlık ve halifelik Yılları (PDF) (PhD Thesis). Istanbul University Institute of Social Sciences.
- Uluçay, Mustafa Çağatay. Padişahların kadınları ve kızları. Ankara: Ötüken, 2011. ISBN 978-9-754-37840-5.