Kontent qismiga oʻtish

Perm xalqaro aeroporti

Koordinatalari: 57°54′52″N 056°01′16″E / 57.91444°N 56.02111°E / 57.91444; 56.02111
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Perm xalqaro aeroporti
Международный аэропорт Пермь
Fayl:Bolshoye Savino Airport 2022.jpg
IATA kodi: PEE – ICAO kodi: USPP
Qisqacha bayon
Aeroport turi Fuqarolik/Harbiy
Operator Novaport
Rossiya Aerokosmik kuchlari
Xizmat doirasi Perm, Perm oʻlkasi, Rossiya
Qurilgan 1952
Dengiz sathidan balandligi  m / 397 ft
Koordinatalari 57°54′52″N 056°01′16″E / 57.91444°N 56.02111°E / 57.91444; 56.02111
Vebsayti www.aviaperm.ru
Xarita
PEE (Perm oʻlkasi)
PEE
Aeroportning Rossiya xaritasidagi joylashuvi
Uchish/qoʻnish yoʻlaklari
Uzunligi Yuzasi
m ft
03/21 3,206 10,518 Asfalt
Maʼlumotlar (2023)
Yoʻlovchilar soni 1 992 852
Manba: Rossiya federal havo transporti agentligi[1], Statistika[2]

Perm xalqaro aeroporti (ruscha: Международный аэропорт Пермь) (IATA: PEE, ICAO: USPP) – Rossiyaning Perm oʻlkasi markazi Perm shahridan 16 kilometr (9.9 mi) janubi-gʻarbda, Bolshoye Savino qishlogʻida joylashgan xalqaro aeroport. Perm oʻlkasidagi muntazam tijorat reyslari amalga oshiriladigan yagona aeroport boʻlib, avtobus va mikroavtobuslar kunduzi shaharning asosiy avtobus terminaligacha qatnaydi.

Perm ham harbiy, ham fuqaorlik aeroporti hisoblanadi. Aeroportda Rossiya Aerokosmik kuchlarining oz sonli Mikoyan MiG-31 (NATO: Foxhound) qiruvchi samolyotlariga ega 764-qiruvchi aviatsiya polki joylashgan[3].

Tarixi

Fayl:Bolshoye Savino, Permskiy kray, Russia - panoramio (1).jpg
Hozirda foydalanilmayotgan eski terminal

Perm xalqaro aeroporti birinchi marta 1952-yilda „Bolshoye Savino“ aeroporti sifatida Ikkinchi jahon urushi davrida Sovet Ittifoqi kuchlari qoʻmondoni, milliy qahramoni feldmarshal Georgiy Jukovning shaxsiy nazorati ostida qurilgan. Urushdan keyin Jukov Ural harbiy okrugiga qoʻmondonlik qilish, Perm shahri chekkasidagi Bolshoye Savino qishlogʻida Sovet Harbiy-havo kuchlari uchun aerodrom qurish uchun Iosif Stalin tomonidan Uralga surgun qilingan.

1960-yil 1-mayda AQShning U-2 josuslik samolyotini tutib qolishda ishtirok etgan 764-qiruvchi aviatsiya polkining ikki uchuvchisi Boris Ajvazyan va Sergey Safronov Bolshoye Savinoda edi. Hodisa paytida Geri Pauers boshqaruvidagi U-2 samolyotini tutib olishga urinayotgan Safronov oʻzining MiG-19 uchogʻini boshqarayotganda tasodifan safdoshlari tomonidan oʻldirildi. S-75 Dvina sovet yer-havo raketasi bilan U-2 urib tushirildi, ammo yerda zarba notoʻgʻri deb tushunildi va yana bir raketa otildi. Ammo Radarni aniqlash kodlari eskirganligi sababli Safronovning samolyoti tasodifan nishonga tushib qoldi[4].

1965-yilda Bolshoye Savino Permning asosiy fuqarolik aeroporti sifatida yaqin atrofdagi Baxarevka aeroportini almashtirdi. U harbiy-fuqarolik qoʻshma aeroporti sifatida qayta tashkil etildi va 39 ta toʻxtash joyi, terminal va yuk tashish joyiga ega oʻrta oʻlchamli samolyotlarga xizmat koʻrsatishni boshladi. Sovuq urush davrida 38 tagacha MiG-25 qiruvchilari, bir qancha Yak-25 va Yak-28 samolyotlari aerodromda saqlanardi va 1991-yilda zamonaviy MiG-31 samolyotlarini qabul qilindi[5]. 2002-yilda uchish-qoʻnish yoʻlagi 2500 metrdan 3200 metrgacha uzaytirildi.

Rekonstruksiyasi va yangi terminali

Fayl:Airport Bolshoye Savino.jpg
Apron koʻrinishi

1-bosqich

2012-yilda yoʻlovchilar oqimini oshirish va mintaqaviy reyslarga boʻlgan ehtiyojni hisobga olgan holda hukumat 2020-yilgacha yillik sigʻimi 2 million yoʻlovchiga moʻljallangan yangi yoʻlovchi terminali va boshqa kichik oʻzgarishlarni qamrab olgan rivojlantirish loyihasini rejalashtira boshladi. 2035-yilga kelib terminal maydonini ikki baravar oshirish, shuningdek, koʻp qavatli avtoturargohlar, ofis xonalari, mehmonxonalar, savdo majmuasi va samolyotlar angarini qurish orqali yanada kengaytirish koʻzda tutilgan. Perm fuqarolari yangi terminal uchun „Bolshoye Savino“ nomini saqlab qolishni tanladi[6].

Yangi terminal 2017-yil 30-noyabrda rasman ochildi[7]. Hozirda xalqaro reyslar eski terminal orqali amalga oshirilmoqda[8]. Birinchi xalqaro reyslar 2018-yilning mart oyida boshlanishi kutilgan edi[9].

2-bosqich

Hozirda samolyotga chiqish perronli avtobuslar yordamida amalga oshirilmoqda, ammo teletraplar oʻrnatilishi rejalashtirilgan. Ushbu bosqich 2019-yilda yakunlanishi rejalashtirilgan edi, ammo bahor va yoz oylarida kuchli yomgʻirlar tufayli qurilish jarayoni kechikdi[10][11].

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

Aviakompaniya Manzillar
Aeroflot Moskva–Sheremetyevo, Sochi[12]
Air Cairo Mavsumiy charter: Sharm ash-Shayx[13]
AlMasria Universal Airlines, Misr bayrogʻi Misr Mavsumiy charter: Hurgada[14], Sharm ash-Shayx[14]
Azimut Krasnodar[15], Mahachqalʼa, Mineralnye Vodi
Azur Air, Rossiya bayrogʻi Rossiya Mavsumiy charter: HindistonGoa-Dabolim[16], Phuket[17]
Ikar RossiyaKaliningrad, Sochi[12]
IrAero Boku[18]
Nordstar RossiyaNorilsk[19], Qozon
Nordwind Airlines Sochi[20]
Mavsumiy: Mahachqalʼa[21]
Pobeda Moskva–Sheremetyevo[22], Moskva–Vnukovo, Sankt-Peterburg[23]
Mavsumiy: Sochi
Rossiya Krasnoyarsk–Xalqaro[24], Sankt-Peterburg
Mavsumiy charter: Hurgada[25], Sharm ash-Shayx[25]
RusLine Naryan-Mar[26], AbxaziyaSuxumi[27]
S7 aviakompaniyasi Novosibirsk[28]
Shirak Avia, Armaniston Yerevan[29]
Sky Vision Airlines, Misr bayrogʻi Misr Mavsumiy charter: Sharm ash-Shayx[30]
Smartavia Mavsumiy: Sankt-Peterburg, Sochi[12]
Southwind Airlines Mavsumiy charter: Antaliya[31]
Utair Kogalim, Surgut, RossiyaTyumen
UVT Aero Gorno-Altaysk[32], Naryan-Mar, Nijnevartovsk, Noviy Urengoy, Qozon, Samara, Toshkent[33], Usinsk[34]
Uzbekistan Airways Namangan

Statistika

Eng gavjum mahalliy yoʻnalishlar

Top 5 muntazam mahalliy yoʻnalishlar (2024)[35]
Oʻrni Shahar Mintaqa Yoʻnalishlar Jami oqimdagi
ulushi
1 Moskva Moskva
Moskva viloyati
912,500 46.8%
2 Sochi Krasnodar oʻlkasi 303,700 15.6%
3 Sankt-Peterburg Sankt-Peterburg
Leningrad viloyati
277,600 14.2%
4 Novosibirsk Novosibirsk viloyati 049,100 02.5%
5 Mahachqalʼa Dogʻiston 034,800 01.8%

Eng gavjum xalqaro yoʻnalishlar

Top 5 muntazam xalqaro yoʻnalishlar (2024)[35]
Oʻrni Shahar Mamlakat Yoʻlovchilar soni Jami oqimdagi
ulushi
1 Antaliya Turkiya bayrogʻi Turkiya 114,300 05.9%
2 Sharm ash-Shayx Misr bayrogʻi Misr 017,600 00.9%
3 Namangan Oʻzbekiston bayrogʻi Oʻzbekiston 016,100 00.8%
4 Minsk Belorussiya bayrogʻi Belarus 013,600 00.7%
5 Hurgada Misr bayrogʻi Misr 013,500 00.7%

Baxtsiz hodisalar

  • 2008-yil 14-sentyabrda Aeroflot bilan xizmat koʻrsatish boʻyicha shartnoma asosida Aeroflot-Nord aviakompaniyasi tomonidan amalga oshirilgan Aeroflot 821-reysi aviahalokstga uchradi va bortdagi 88 kishining barchasi halok boʻldi. Uchuvchilardan biri spirtli ichimlikdan mast boʻlgani aniqlandi[36].

Manbalar

  1. ↑ „Объемы перевозок через аэропорты России“ [Transportation volumes at Russian airports] (ru). www.favt.ru. Federal havo transporti agentligi. 2016-yil 30-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 23-oktyabr.
  2. ↑ „Аэропорт Пермь подвел итоги 2023 года“. 2022-yil 4-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 13-avgust.
  3. ↑ „Russian Air Force - Perm/Bolshoye Savino (Sokol) (USPP)“. Scramble.nl. 2020-yil 22-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 10-dekabr.
  4. ↑ „I Have Brought Down Major Powers (Russian)“. Combatavia.Info..
  5. ↑ „Aviatsiya PVO“. Aviabaza KPOI..
  6. ↑ „Пермяки выбрали название для нового аэропорта“ (2017-yil 21-noyabr).
  7. ↑ „Новый терминал пермского аэропорта откроют на день раньше“. aex.ru (2017-yil 23-noyabr).
  8. ↑ „Новый терминал аэропорта "Пермь" не сможет принимать международные рейсы“ (2017-yil 3-noyabr).
  9. ↑ „До конца весны новый терминал пермского аэропорта будет принимать только внутренние рейсы“ (2017-yil 28-noyabr).
  10. ↑ „В Перми открылся новый терминал международного аэропорта“ (2017-yil 30-noyabr). 2017-yil 1-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 20-sentyabr.
  11. ↑ „В Перми открылся новый терминал международного аэропорта“ (2017-yil 30-noyabr).
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 „Полеты из Перми в Сочи планируют пять авиакомпаний“ (ru). Коммерсантъ (2024-yil 4-mart). Qaraldi: 2024-yil 4-mart.
  13. ↑ Кричфалушая, Анна. „Египетская авиакомпания запустила чартеры из Перми в Шарм-эль-Шейх“ (ru). ura.news (2025-yil 30-iyul). Qaraldi: 2025-yil 30-iyul.
  14. ↑ 14,0 14,1 „Рейсы из Перми в Египет продлили до конца 2025 года“ (ru). Собака.ru. Журнал ПРМ.СОБАКА.RU (2025-yil 12-fevral). Qaraldi: 2025-yil 2-iyul.
  15. ↑ Кравцова, Катерина. „В 2026 году появятся прямые рейсы из Перми в Краснодар“ (ru). Собака.ru (2025-yil 26-noyabr). Qaraldi: 2025-yil 26-noyabr.
  16. ↑ „Прямые рейсы из Перми в Индию возобновятся в ноябре“ (ru). www.business-class.su. Пермская деловая газета Business Class (2025-yil 1-iyul). Qaraldi: 2025-yil 2-iyul.
  17. ↑ Анфалов, Максим. „Из Перми готовятся запустить чартерные рейсы в Таиланд“ (ru). ura.news (2023-yil 6-oktyabr). Qaraldi: 2023-yil 7-oktyabr.
  18. ↑ „Полеты из Перми в Баку продолжатся до весны 2026 года“ (ru). Коммерсантъ (2025-yil 13-avgust). Qaraldi: 2025-yil 14-avgust.
  19. ↑ „Из Перми запустят прямые рейсы в Заполярье“ (ru). properm.ru. Сетевое издание «Properm.ru» (2025-yil 5-fevral). Qaraldi: 2025-yil 5-fevral.
  20. ↑ Liu, Jim. „Nordwind Airlines Expands A330 Sochi Service in NS25“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 28-mart). Qaraldi: 2025-yil 28-mart.
  21. ↑ „Еще одна авиакомпания планирует летать из Перми в Дагестан“ (ru). www.business-class.su. Business Class (2024-yil 16-dekabr). Qaraldi: 2024-yil 17-dekabr.
  22. ↑ „В Шереметьево празднуют "Победу"“ (2021-yil 8-fevral).
  23. ↑ „"Победа" запускает прямые рейсы из Перми в Санкт-Петербург“. Properm.ru. Городской портал Перми (2019-yil 16-iyul). Qaraldi: 2019-yil 19-iyul.
  24. ↑ Liu, Jim. „Aeroflot Nov 2024 Domestic Network Additions“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 3-oktyabr). Qaraldi: 2024-yil 4-oktyabr.
  25. ↑ 25,0 25,1 Liu, Jim. „Aeroflot 4Q25 Egypt Network Additions“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 19-sentyabr). Qaraldi: 2025-yil 19-sentyabr.
  26. ↑ „Direct flights from Perm to Naryan-Mar will be resumed“. business-class.su. Qaraldi: 2026-yil 1-yanvar.
  27. ↑ https://flyteam.jp/en/airline_route/pee_sui/flight_schedule
  28. ↑ „Russia, Perm, Bolshoye Savino (PEE) → Russia, Novosibirsk, Tolmachevo (OVB)“. S7.ru. S7 Airlines. 2017-yil 15-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 7-iyun.
  29. ↑ „Полёты из Перми в Ереван продлят до осени 2025 года“ (ru). РБК (2024-yil 3-dekabr). Qaraldi: 2024-yil 3-dekabr.
  30. ↑ „В Россию начнет летать еще одна египетская авиакомпания“. tourbus.ru. Информационный портал для специалистов туротрасли (2025-yil 11-avgust). Qaraldi: 2025-yil 11-avgust.
  31. ↑ Елисеева, Екатерина. „Пермяки смогут улететь в Турцию уже в феврале 2025 года“ (ru). Новости Перми. Про Город Пермь (2025-yil 18-yanvar). Qaraldi: 2025-yil 20-yanvar.
  32. ↑ Гарифуллина, Галия. „«ЮВТ Аэро» открывает регулярный рейс Пермь — Горно-Алтайск“. Сетевое издание «Реальное время» (2025-yil 15-avgust). Qaraldi: 2025-yil 15-avgust.
  33. ↑ Liu, Jim. „UVT Aero Adds 3 Routes in May 2025“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 24-aprel). Qaraldi: 2025-yil 25-aprel.
  34. ↑ „Авиакомпания "ЮВТ АЭРО" соединит Пермь с Казанью, Самарой, Нижним Новгородом и Усинском“ (ru). uvtaero.ru. UVT Aero. Qaraldi: 2024-yil 25-yanvar.
  35. ↑ 35,0 35,1 Бардукова, Елена. „В 2024 году пассажиры из Перми чаще всего летали в Анталью“ (ru-RU). «Новый компаньон» (2025-yil 17-yanvar). Qaraldi: 2025-yil 17-yanvar.
  36. ↑ Russian Plane Crashes, Killing 88

Havolalar