Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

ММС

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

ММС (инглизча: Мултимедиа Мессагинг Сервиcе, ўзбекча: мултимедиа хабарлар хизмати) — мобил алоқа тармоқлари орқали матн, расм, аудио, видео ва бошқа мултимедиа маълумотларини юбориш ҳамда қабул қилиш учун мўлжалланган телекоммуникация хизмати.

ММС мобил телефон рақами асосида ишлайди ва абонентдан абонентга, дастурий тизимдан абонентга ёки абонентдан хизмат тизимига мултимедиа хабарларини узатиш имконини беради. ММСнинг функсионал тавсифи 3ГПП ТС 23.140 спесификациясида, қўллаб-қувватланадиган медиа форматлари ҳамда кодеклар эса 3ГПП ТС 26.140 ҳужжатида баён қилинган.3ГПП. ТС 23.140: Мултимедиа Мессагинг Сервиcе (ММС); Фунcтионал десcриптион; Стаге 2. Қаралди: 25-июн 2026-йил.3ГПП. ТС 26.140: Мултимедиа Мессагинг Сервиcе (ММС); Медиа формац анд cодеcс. Қаралди: 25-июн 2026-йил.

Тавсифи

ММС мобил алоқа абонентларига оддий матндан ташқари мултимедиа таркибига эга хабарларни юбориш имконини беради. Бундай хабарда расм, овоз ёзуви, қисқа видео, слайдлар кетма-кетлиги ёки бир нечта турдаги маълумот биргаликда бўлиши мумкин.

ММС СМС хизматидан юбориладиган маълумот ҳажми ва мултимедиа имкониятлари билан фарқ қилади. СМС асосан қисқа матнли хабарлар учун мўлжалланган бўлса, ММС кўпроқ ҳажмдаги ва турли форматдаги маълумотларни узатишга хизмат қилади.

Хабарларнинг рухсат этилган максимал ҳажми, қўллаб-қувватланадиган файл форматлари ва етказиб бериш шартлари мобил оператор, тариф режаси, қурилма модели ва тармоқ созламаларига боғлиқ бўлиши мумкин.

Тарихи ва стандартлаштириш

ММС мобил алоқа тармоқларида мултимедиа маълумотларини юбориш эҳтиёжидан келиб чиққан.

ММС хизматининг функсионал архитектураси 3ГПП томонидан стандартлаштирилган. 3ГПП ТС 23.140 ҳужжати Мултимедиа Мессагинг Сервиcе учун функсионал тавсифни белгилайди.

ММС учун расм, аудио, видео ва бошқа медиа таркибларини қўллаб-қувватлаш талаблари 3ГПП ТС 26.140 ҳужжатида тавсифланган.

ММС ва интернет электрон почтаси ўртасидаги хабар алмашиш масалалари РФC 4356 ҳужжатида кўриб чиқилган. Ушбу ҳужжат ММС ва интернет почта тизимлари ўртасида хабар форматлари, сарлавҳалар ҳамда етказиб бериш ҳолати ҳақидаги маълумотларни мослаштиришни тавсифлайди.Гелленс, Рандалл. РФC 4356: Маппинг Бетwеэн тҳе Мултимедиа Мессагинг Сервиcе (ММС) анд Интернет Маил. ИЭТФ, 2006-йил январ.

Ишлаш тамойили

ММС тизими одатда фойдаланувчи қурилмаси, мобил оператор тармоғи ва мултимедиа хабарлар марказидан иборат бўлади.

Фойдаланувчи ММС хабарини яратганда, мобил қурилма маълумотни операторнинг ММС инфратузилмасига юборади. Кейинчалик хабар қабул қилувчи абонентга етказиб берилади ёки қабул қилувчи вақтинча тармоқда бўлмаса, маълум муддат сақланиши мумкин.

ММС тармоғида хабарларни қабул қилиш, сақлаш, йўналтириш ва етказиб бериш учун Мултимедиа Мессагинг Сервиcе Cентер, қисқартмаси ММСC, ишлатилади.

ММСC қуйидаги вазифаларни бажариши мумкин:

юборилган мултимедиа хабарини қабул қилиш; қабул қилувчи манзилини аниқлаш; хабарни қабул қилувчи қурилмага ёки бошқа ММС тизимига йўналтириш; хабарни вақтинча сақлаш; етказиб бериш ҳолати ҳақидаги маълумотни шакллантириш; ташқи хизматлар билан хабар алмашишни ташкил этиш.

Архитектураси

ММС архитектурасида бир нечта функсионал элементлар мавжуд.

ММС фойдаланувчи қурилмаси

ММС фойдаланувчи қурилмаси мобил телефон, планшет ёки ММС функсиясини қўллаб-қувватлайдиган бошқа алоқа воситаси бўлиши мумкин.

У қуйидаги вазифаларни бажаради:

мултимедиа хабарини яратиш; расм, аудио, видео ёки бошқа файлни бириктириш; хабарни оператор тармоғига юбориш; келган ММС хабарини юклаб олиш; хабар таркибини кўрсатиш ёки ижро этиш; етказиб бериш ва ўқилганлик ҳолати ҳақидаги маълумотларни қабул қилиш.

Мултимедиа хабарлар маркази

Мултимедиа хабарлар маркази ММС тармоғининг марказий элементи ҳисобланади.

У фойдаланувчи қурилмалари, бошқа ММС марказлари ва ташқи хизматлар ўртасида хабар алмашишни ташкил этиши мумкин.

ММС ва интернет электрон почтаси ўртасидаги ўзаро ишлашда ММСC ташқи тизимлар билан боғланиш нуқтаси сифатида қатнашиши мумкин.

Ташқи тизимлар билан алоқа

ММС тизими айрим ҳолатларда электрон почта, овозли почта, СМС ёки бошқа ташқи хабар алмашиш хизматлари билан боғланиши мумкин.

РФC 4356 ММС ва интернет электрон почта тизимлари ўртасидаги хабарлар алмашинуви учун мослаштириш қоидаларини белгилайди. Ушбу ҳужжатда ММС хабар сарлавҳаларидаги маълумотларни СМТП ҳамда интернет хабар форматларидаги маълумотлар билан мослаштириш кўриб чиқилган.

ММС интерфейслари

ММС архитектурасида турли тизимлар орасидаги уланишлар учун ММх деб номланган интерфейслар ишлатилади.

РФC 4356 ҳужжатида қуйидаги интерфейслар мисол сифатида кўрсатилган:

ММ1 — фойдаланувчи қурилмаси ва ММС тармоғи ўртасидаги мижоз-сервер интерфейси; ММ3 — ММС тизими ва ташқи, ММС бўлмаган тизимлар ўртасидаги интерфейс; ММ4 — ММС серверлари ўртасидаги интерфейс.

Ушбу интерфейслар хабарларни узатиш, етказиб бериш ҳолатини билдирувчи хабарлар ва хизмат маълумотларини алмашиш учун хизмат қилади.

Хабар таркиби

ММС хабари бир ёки бир нечта турдаги мултимедиа обектларидан ташкил топиши мумкин.

ММС таркибида қуйидагилар бўлиши мумкин:

матн; расм; аудио ёзув; видео; анимация; тақдимот ёки слайдлар кетма-кетлиги; контакт маълумоти; бошқа қўллаб-қувватланадиган файл турлари.

ММС медиа форматлари ва кодеклари учун талаблар 3ГПП ТС 26.140 ҳужжатида белгиланган.

Хабар таркибида юборувчи ва қабул қилувчи манзили, мавзу, хабар тури, етказиб бериш ҳолати, амал қилиш муддати ва бошқа хизмат маълумотлари ҳам бўлиши мумкин.

ММС хабарларида айрим фойдаланувчи қурилмаси ва сервер билан боғлиқ маълумотлар Х-Ммс- билан бошланувчи сарлавҳалар орқали узатилиши мумкин.

ММС турлари

Абонентдан абонентга юбориладиган ММС

Ушбу турдаги ММС бир мобил абонентдан бошқа мобил абонентга юборилади.

Бундай хабарлардан шахсий ёзишмалар, байрам табриклари, расм, аудио ёки видео жўнатиш учун фойдаланилиши мумкин.

Иловадан абонентга юбориладиган ММС

Иловадан абонентга юбориладиган ММС автоматлаштирилган дастурий тизим, ташкилот ёки хизмат томонидан юборилади.

У реклама материаллари, ахборот хабарлари, маҳсулот тавсифи, хизмат билдиришномаси ёки мултимедиа шаклидаги хабарномаларни етказиш учун қўлланилиши мумкин.

Абонентдан иловага юбориладиган ММС

Абонентдан иловага юбориладиган ММС фойдаланувчи томонидан хизмат ёки дастурий тизимга юборилади.

У расм, видео ёки бошқа мултимедиа маълумотини қабул қилувчи ташкилотга жўнатиш учун ишлатилиши мумкин.

Ташқи тизимга юбориладиган ММС

ММС айрим ҳолатларда интернет почта тизими ёки бошқа ташқи хизматларга йўналтирилиши мумкин.

Бундай ўзаро ишлаш учун ММС ва интернет хабар форматлари ўртасидаги мослаштириш қоидалари қўлланилади.

ММС ва СМС

ММС ҳамда СМС мобил тармоқлар орқали хабар юборишга мўлжалланган хизматлардир, бироқ уларнинг вазифалари фарқ қилади.

СМС асосан қисқа матнли хабарларни юбориш учун ишлатилади. ММС эса мултимедиа таркибига эга маълумотларни юборишга мўлжалланган.

СМС хабари одатда кичик ҳажмли бўлади. ММС хабари эса расм, аудио, видео ёки бир нечта турдаги маълумотлардан иборат бўлиши мумкин.

ММСни юбориш учун мобил маълумот узатиш тармоғи, ММС созламалари ва оператор инфратузилмаси талаб қилиниши мумкин.

ММС ва РCС

РCС мобил хабар алмашиш имкониятларини кенгайтиришга қаратилган технологик йўналишдир.

РCС тизимлари одатда интернетга асосланган функсиялар, ривожланган гуруҳли суҳбатлар, катта ҳажмдаги файлларни узатиш, ёзаётганлик белгиси ҳамда хабар ўқилганлиги ҳақида маълумот каби имкониятларни тақдим этиши мумкин.

ММС эса мобил операторнинг мултимедиа хабарлари хизмати сифатида ишлаб чиқилган. ММС ва РCСнинг имкониятлари, тарифланиши ва тармоқдаги қўллаб-қувватланиши оператор ҳамда қурилмага қараб фарқ қилади.

Хавфсизлик ва махфийлик

ММС хизмати хабар мазмунини юборувчи ва қабул қилувчи ўртасида учдан учгача шифрлашни стандарт тарзда таъминламайди.

ММС хабари мобил оператор инфратузилмаси ва ММС маркази орқали узатилади. Шу сабабли махфий маълумотларни ММС орқали юборишда эҳтиёткорлик талаб қилинади.

ММС таркибидаги расм, видео ёки бошқа файллар зарарли мазмун ёки хавфсизлик хатоларидан фойдаланишга уринишларни ўз ичига олиши мумкин. Қурилма дастурий таъминотини янгилаб бориш ва номаълум юборувчилардан келган файлларни эҳтиёткорлик билан очиш хавфларни камайтиришга ёрдам беради.

ММС хабарларида юборувчи ва қабул қилувчи рақами, юборилган вақт, хабар ҳажми ва хизматга оид бошқа метадата маълумотлари қайта ишланиши мумкин.

Қўлланилиши

ММС қуйидаги ҳолатларда қўлланилиши мумкин:

шахсий мултимедиа ёзишмалари; расм ва видео юбориш; мобил маркетинг; хизмат билдиришномалари; маҳсулот ёки хизмат ҳақида мултимедиа хабарномалари; оммавий ахборот материалларини юбориш; мижозларга хизмат кўрсатиш; корпоратив хабарномалар; фото ёки видеони қабул қилувчи хизматга жўнатиш.

Афзалликлари

ММСнинг асосий афзалликлари:

мултимедиа маълумотларини юбориш имконияти; мобил телефон рақами орқали ишлаши; СМСга нисбатан кенгроқ таркибни қўллаб-қувватлаши; мобил оператор инфратузилмасига интеграцияси; автоматлаштирилган хабарнома тизимлари билан ишлаш имконияти; интернет мессенжери ўрнатилмаган қурилмага ҳам хабар юбориш имконияти.

Чекловлари

ММСнинг айрим чекловлари мавжуд:

хабар ҳажми оператор ва тарифга боғлиқ бўлиши мумкин; айрим қурилмалар ёки эски телефонларда медиа форматлари чекланган; мобил маълумот узатиш созламалари талаб қилиниши мумкин; ММС юбориш ва қабул қилиш учун қўшимча тўлов олиниши мумкин; хабарни етказиб бериш интернет мессенжерларига нисбатан секинроқ бўлиши мумкин; учдан учгача шифрлаш стандарт тарзда мавжуд эмас; спам, фирибгарлик ёки зарарли мултимедиа файллари хавфи мавжуд; замонавий интернет мессенжерлари билан солиштирганда функсиялари чекланган бўлиши мумкин.

Шунингдек қаранг

СМС РCС Тезкор хабар алмашиш Мобил алоқа ГСМ WАП Электрон почта Телекоммуникация Ахборот хавфсизлиги

Манбалар

Ташқи ҳаволалар

3ГПП ТС 23.140: ММС функсионал тавсифи 3ГПП ММС спецификациялари РФC 4356: ММС ва интернет почтаси ўртасидаги мослаштириш

Туркум алоқа Туркум хизматлари Туркум алмашиш Туркум Туркум телефонлар Туркум хавфсизлиги