Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

MMS

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

MMS (inglizcha: Multimedia Messaging Service, oʻzbekcha: multimedia xabarlar xizmati) — mobil aloqa tarmoqlari orqali matn, rasm, audio, video va boshqa multimedia maʼlumotlarini yuborish hamda qabul qilish uchun moʻljallangan telekommunikatsiya xizmati.

MMS mobil telefon raqami asosida ishlaydi va abonentdan abonentga, dasturiy tizimdan abonentga yoki abonentdan xizmat tizimiga multimedia xabarlarini uzatish imkonini beradi. MMSning funksional tavsifi 3GPP TS 23.140 spesifikatsiyasida, qoʻllab-quvvatlanadigan media formatlari hamda kodeklar esa 3GPP TS 26.140 hujjatida bayon qilingan.3GPP. TS 23.140: Multimedia Messaging Service (MMS); Functional description; Stage 2. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.3GPP. TS 26.140: Multimedia Messaging Service (MMS); Media formats and codecs. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.

Tavsifi

MMS mobil aloqa abonentlariga oddiy matndan tashqari multimedia tarkibiga ega xabarlarni yuborish imkonini beradi. Bunday xabarda rasm, ovoz yozuvi, qisqa video, slaydlar ketma-ketligi yoki bir nechta turdagi maʼlumot birgalikda boʻlishi mumkin.

MMS SMS xizmatidan yuboriladigan maʼlumot hajmi va multimedia imkoniyatlari bilan farq qiladi. SMS asosan qisqa matnli xabarlar uchun moʻljallangan boʻlsa, MMS koʻproq hajmdagi va turli formatdagi maʼlumotlarni uzatishga xizmat qiladi.

Xabarlarning ruxsat etilgan maksimal hajmi, qoʻllab-quvvatlanadigan fayl formatlari va yetkazib berish shartlari mobil operator, tarif rejasi, qurilma modeli va tarmoq sozlamalariga bogʻliq boʻlishi mumkin.

Tarixi va standartlashtirish

MMS mobil aloqa tarmoqlarida multimedia maʼlumotlarini yuborish ehtiyojidan kelib chiqqan.

MMS xizmatining funksional arxitekturasi 3GPP tomonidan standartlashtirilgan. 3GPP TS 23.140 hujjati Multimedia Messaging Service uchun funksional tavsifni belgilaydi.

MMS uchun rasm, audio, video va boshqa media tarkiblarini qoʻllab-quvvatlash talablari 3GPP TS 26.140 hujjatida tavsiflangan.

MMS va internet elektron pochtasi oʻrtasidagi xabar almashish masalalari RFC 4356 hujjatida koʻrib chiqilgan. Ushbu hujjat MMS va internet pochta tizimlari oʻrtasida xabar formatlari, sarlavhalar hamda yetkazib berish holati haqidagi maʼlumotlarni moslashtirishni tavsiflaydi.Gellens, Randall. RFC 4356: Mapping Between the Multimedia Messaging Service (MMS) and Internet Mail. IETF, 2006-yil yanvar.

Ishlash tamoyili

MMS tizimi odatda foydalanuvchi qurilmasi, mobil operator tarmogʻi va multimedia xabarlar markazidan iborat boʻladi.

Foydalanuvchi MMS xabarini yaratganda, mobil qurilma maʼlumotni operatorning MMS infratuzilmasiga yuboradi. Keyinchalik xabar qabul qiluvchi abonentga yetkazib beriladi yoki qabul qiluvchi vaqtincha tarmoqda boʻlmasa, maʼlum muddat saqlanishi mumkin.

MMS tarmogʻida xabarlarni qabul qilish, saqlash, yoʻnaltirish va yetkazib berish uchun Multimedia Messaging Service Center, qisqartmasi MMSC, ishlatiladi.

MMSC quyidagi vazifalarni bajarishi mumkin:

yuborilgan multimedia xabarini qabul qilish; qabul qiluvchi manzilini aniqlash; xabarni qabul qiluvchi qurilmaga yoki boshqa MMS tizimiga yoʻnaltirish; xabarni vaqtincha saqlash; yetkazib berish holati haqidagi maʼlumotni shakllantirish; tashqi xizmatlar bilan xabar almashishni tashkil etish.

Arxitekturasi

MMS arxitekturasida bir nechta funksional elementlar mavjud.

MMS foydalanuvchi qurilmasi

MMS foydalanuvchi qurilmasi mobil telefon, planshet yoki MMS funksiyasini qoʻllab-quvvatlaydigan boshqa aloqa vositasi boʻlishi mumkin.

U quyidagi vazifalarni bajaradi:

multimedia xabarini yaratish; rasm, audio, video yoki boshqa faylni biriktirish; xabarni operator tarmogʻiga yuborish; kelgan MMS xabarini yuklab olish; xabar tarkibini koʻrsatish yoki ijro etish; yetkazib berish va oʻqilganlik holati haqidagi maʼlumotlarni qabul qilish.

Multimedia xabarlar markazi

Multimedia xabarlar markazi MMS tarmogʻining markaziy elementi hisoblanadi.

U foydalanuvchi qurilmalari, boshqa MMS markazlari va tashqi xizmatlar oʻrtasida xabar almashishni tashkil etishi mumkin.

MMS va internet elektron pochtasi oʻrtasidagi oʻzaro ishlashda MMSC tashqi tizimlar bilan bogʻlanish nuqtasi sifatida qatnashishi mumkin.

Tashqi tizimlar bilan aloqa

MMS tizimi ayrim holatlarda elektron pochta, ovozli pochta, SMS yoki boshqa tashqi xabar almashish xizmatlari bilan bogʻlanishi mumkin.

RFC 4356 MMS va internet elektron pochta tizimlari oʻrtasidagi xabarlar almashinuvi uchun moslashtirish qoidalarini belgilaydi. Ushbu hujjatda MMS xabar sarlavhalaridagi maʼlumotlarni SMTP hamda internet xabar formatlaridagi maʼlumotlar bilan moslashtirish koʻrib chiqilgan.

MMS interfeyslari

MMS arxitekturasida turli tizimlar orasidagi ulanishlar uchun MMx deb nomlangan interfeyslar ishlatiladi.

RFC 4356 hujjatida quyidagi interfeyslar misol sifatida koʻrsatilgan:

MM1 — foydalanuvchi qurilmasi va MMS tarmogʻi oʻrtasidagi mijoz-server interfeysi; MM3 — MMS tizimi va tashqi, MMS boʻlmagan tizimlar oʻrtasidagi interfeys; MM4 — MMS serverlari oʻrtasidagi interfeys.

Ushbu interfeyslar xabarlarni uzatish, yetkazib berish holatini bildiruvchi xabarlar va xizmat maʼlumotlarini almashish uchun xizmat qiladi.

Xabar tarkibi

MMS xabari bir yoki bir nechta turdagi multimedia obyektlaridan tashkil topishi mumkin.

MMS tarkibida quyidagilar boʻlishi mumkin:

matn; rasm; audio yozuv; video; animatsiya; taqdimot yoki slaydlar ketma-ketligi; kontakt maʼlumoti; boshqa qoʻllab-quvvatlanadigan fayl turlari.

MMS media formatlari va kodeklari uchun talablar 3GPP TS 26.140 hujjatida belgilangan.

Xabar tarkibida yuboruvchi va qabul qiluvchi manzili, mavzu, xabar turi, yetkazib berish holati, amal qilish muddati va boshqa xizmat maʼlumotlari ham boʻlishi mumkin.

MMS xabarlarida ayrim foydalanuvchi qurilmasi va server bilan bogʻliq maʼlumotlar X-Mms- bilan boshlanuvchi sarlavhalar orqali uzatilishi mumkin.

MMS turlari

Abonentdan abonentga yuboriladigan MMS

Ushbu turdagi MMS bir mobil abonentdan boshqa mobil abonentga yuboriladi.

Bunday xabarlardan shaxsiy yozishmalar, bayram tabriklari, rasm, audio yoki video joʻnatish uchun foydalanilishi mumkin.

Ilovadan abonentga yuboriladigan MMS

Ilovadan abonentga yuboriladigan MMS avtomatlashtirilgan dasturiy tizim, tashkilot yoki xizmat tomonidan yuboriladi.

U reklama materiallari, axborot xabarlari, mahsulot tavsifi, xizmat bildirishnomasi yoki multimedia shaklidagi xabarnomalarni yetkazish uchun qoʻllanilishi mumkin.

Abonentdan ilovaga yuboriladigan MMS

Abonentdan ilovaga yuboriladigan MMS foydalanuvchi tomonidan xizmat yoki dasturiy tizimga yuboriladi.

U rasm, video yoki boshqa multimedia maʼlumotini qabul qiluvchi tashkilotga joʻnatish uchun ishlatilishi mumkin.

Tashqi tizimga yuboriladigan MMS

MMS ayrim holatlarda internet pochta tizimi yoki boshqa tashqi xizmatlarga yoʻnaltirilishi mumkin.

Bunday oʻzaro ishlash uchun MMS va internet xabar formatlari oʻrtasidagi moslashtirish qoidalari qoʻllaniladi.

MMS va SMS

MMS hamda SMS mobil tarmoqlar orqali xabar yuborishga moʻljallangan xizmatlardir, biroq ularning vazifalari farq qiladi.

SMS asosan qisqa matnli xabarlarni yuborish uchun ishlatiladi. MMS esa multimedia tarkibiga ega maʼlumotlarni yuborishga moʻljallangan.

SMS xabari odatda kichik hajmli boʻladi. MMS xabari esa rasm, audio, video yoki bir nechta turdagi maʼlumotlardan iborat boʻlishi mumkin.

MMSni yuborish uchun mobil maʼlumot uzatish tarmogʻi, MMS sozlamalari va operator infratuzilmasi talab qilinishi mumkin.

MMS va RCS

RCS mobil xabar almashish imkoniyatlarini kengaytirishga qaratilgan texnologik yoʻnalishdir.

RCS tizimlari odatda internetga asoslangan funksiyalar, rivojlangan guruhli suhbatlar, katta hajmdagi fayllarni uzatish, yozayotganlik belgisi hamda xabar oʻqilganligi haqida maʼlumot kabi imkoniyatlarni taqdim etishi mumkin.

MMS esa mobil operatorning multimedia xabarlari xizmati sifatida ishlab chiqilgan. MMS va RCSning imkoniyatlari, tariflanishi va tarmoqdagi qoʻllab-quvvatlanishi operator hamda qurilmaga qarab farq qiladi.

Xavfsizlik va maxfiylik

MMS xizmati xabar mazmunini yuboruvchi va qabul qiluvchi oʻrtasida uchdan uchgacha shifrlashni standart tarzda taʼminlamaydi.

MMS xabari mobil operator infratuzilmasi va MMS markazi orqali uzatiladi. Shu sababli maxfiy maʼlumotlarni MMS orqali yuborishda ehtiyotkorlik talab qilinadi.

MMS tarkibidagi rasm, video yoki boshqa fayllar zararli mazmun yoki xavfsizlik xatolaridan foydalanishga urinishlarni oʻz ichiga olishi mumkin. Qurilma dasturiy taʼminotini yangilab borish va nomaʼlum yuboruvchilardan kelgan fayllarni ehtiyotkorlik bilan ochish xavflarni kamaytirishga yordam beradi.

MMS xabarlarida yuboruvchi va qabul qiluvchi raqami, yuborilgan vaqt, xabar hajmi va xizmatga oid boshqa metadata maʼlumotlari qayta ishlanishi mumkin.

Qoʻllanilishi

MMS quyidagi holatlarda qoʻllanilishi mumkin:

shaxsiy multimedia yozishmalari; rasm va video yuborish; mobil marketing; xizmat bildirishnomalari; mahsulot yoki xizmat haqida multimedia xabarnomalari; ommaviy axborot materiallarini yuborish; mijozlarga xizmat koʻrsatish; korporativ xabarnomalar; foto yoki videoni qabul qiluvchi xizmatga joʻnatish.

Afzalliklari

MMSning asosiy afzalliklari:

multimedia maʼlumotlarini yuborish imkoniyati; mobil telefon raqami orqali ishlashi; SMSga nisbatan kengroq tarkibni qoʻllab-quvvatlashi; mobil operator infratuzilmasiga integratsiyasi; avtomatlashtirilgan xabarnoma tizimlari bilan ishlash imkoniyati; internet messenjeri oʻrnatilmagan qurilmaga ham xabar yuborish imkoniyati.

Cheklovlari

MMSning ayrim cheklovlari mavjud:

xabar hajmi operator va tarifga bogʻliq boʻlishi mumkin; ayrim qurilmalar yoki eski telefonlarda media formatlari cheklangan; mobil maʼlumot uzatish sozlamalari talab qilinishi mumkin; MMS yuborish va qabul qilish uchun qoʻshimcha toʻlov olinishi mumkin; xabarni yetkazib berish internet messenjerlariga nisbatan sekinroq boʻlishi mumkin; uchdan uchgacha shifrlash standart tarzda mavjud emas; spam, firibgarlik yoki zararli multimedia fayllari xavfi mavjud; zamonaviy internet messenjerlari bilan solishtirganda funksiyalari cheklangan boʻlishi mumkin.

Shuningdek qarang

SMS RCS Tezkor xabar almashish Mobil aloqa GSM WAP Elektron pochta Telekommunikatsiya Axborot xavfsizligi

Manbalar

Tashqi havolalar

3GPP TS 23.140: MMS funksional tavsifi 3GPP MMS spetsifikatsiyalari RFC 4356: MMS va internet pochtasi o‘rtasidagi moslashtirish

Turkum aloqa Turkum xizmatlari Turkum almashish Turkum Turkum telefonlar Turkum xavfsizligi