Dabolim aeroporti
| Dabolim aeroporti | |||
|---|---|---|---|
| IATA kodi: GOI – ICAO kodi: VOGO[1] – WMO identifikatori: 43194 | |||
| Qisqacha bayon | |||
| Aeroport turi | Harbiy/Fuqarolik | ||
| Egasi | Goa hukumati Hindiston Harbiy-dengiz kuchlari[2] | ||
| Operator | Hindiston aeroportlar boshqarmasi | ||
| Xizmat doirasi | Goa | ||
| Joylashuvi | Dabolim, Panaji, Goa, Hindiston | ||
| Ochilgan | 1955 | ||
| Markazi | *Air India Express | ||
| Dengiz sathidan balandligi | 184 ft / 56 m | ||
| Koordinatalari | 15°22′51″N 073°49′53″E / 15.38083°N 73.83139°E | ||
| Vebsayti | |||
| Xaritas | |||
|
| |||
| Uchish/qoʻnish yoʻlaklari | |||
| Uzunligi | Yuzasi | ||
| ft | m | ||
| 08/26 | 11,253 | 3,430 | Asfalt |
| Maʼlumotlar (2025-yil aprel — 2026-yil mart) | |||
| Yoʻlovchilar soni | 6 126 944 (▼ 15,4%) | ||
| Parvozlar soni | 38 127 (▼ 15,2%) | ||
| Yuk tonnaji | 6 066,8 ( | ||
| Manba: Hindiston aeroportlar boshqarmasi[3][4][5] | |||
Dabolim aeroporti (IATA: GOI, ICAO: VOGO)[1] — Hindistonning Goa shtati maʼmuriy markazi Panaji shariga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport. Hindiston aeroportlari boshqarmasi (AAI) tomonidan Hindiston Harbiy-dengiz kuchlarining INS Hansa nomli aviabazasida fuqarolik anklavi sifatida boshqariladi. Aeroport Janubiy Goa tumanidagi Dabolim shahrida, eng yaqin Vasko da Gama shahridan 4 kilometr (2.5 mi), Margaodan 23 kilometr (14 mi) va shtat maʼmuriy markazi Panaji shahridan taxminan 30 kilometr (19 mi) uzoqlikda joylashgan[6].
Aeroportning integratsiyalashgan terminali 2013-yil dekabr oyida ochilgan. Aerovokzal Hindistonning Creative Group arxitektura firmasi tomonidan ishlab chiqilgan. 2024—25-moliya yilida aeroport 7,2 milliondan ortiq yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan[7]. 2023—24-moliya yilidan boshlab aeroport yoʻlovchi oqimi, parvozlar soni va yuk tashishda pasayish kuzatilmoqda, chunki yangi aeroport shtatning ikkinchi aeroporti sifatida qabul qilingan[7]. Yevropaning bir nechta charter aviakompaniyalari Goaga mavsumiy ravishda, odatda noyabr va may oylarida uchadi. 2022-yilgacha Buyuk Britaniyadan reyslar (London Gatvik aeroporti va Manchester aeroporti) TUI Airways va Air India tomonidan har kuni amalga oshirilgan, Dabolim aeroportida ortib borayotgan oqimni yengillashtirish maqsadida har ikkala aviakompaniya 2023-yilda yangi aeroportga koʻchib oʻtgan[8][9]. 2025-yildan boshlab Rossiyaning turli shaharlariga bir nechta mavsumiy charter reyslari ham mavjud.
Terminaldagi imkoniyatlar cheklanganligi va harbiy va dengiz kuchlari mavjudligi sababli aviaqatnovi tirbandligi tufayli Mopada ikkinchi aeroport taklif qilindi. Yangi aeroporti qurilishi 2022-yil 11-dekabrda tamomlandi va 2023-yil 5-yanvardan faoliyat koʻrsata boshladi[10][11][12]. Dabolim aeroportidan taxminan 60 kilometr (37 mi) uzoqlikda joylashgan.
Tarixi
Aeroport 1955-yilda Portugaliya Hindistoni hukumati tomonidan 249 akr (101 ga) maydonda Aeroporto de Dabolim nomi bilan qurilgan; keyinchalik u rasman Aeroporto General Bénard Guedes deb qayta nomlangan[13]. 1961-yilgacha ushbu aeroport Portugaliya Hindistonining Transportes Aéreos da Índia Portuguesa (TAIP) aviakompaniyasi uchun asosiy markaz boʻlib xizmat qilgan. Mazkur aviakompaniya muntazam ravishda Daman, Diu, Karachi, Mozambik, Portugaliya Timoriga va boshqa yoʻnalishlarga parvozlarni amalga oshirgan.
1961-yil dekabr oyida, Goa Hindistonga qoʻshib olinayotgan paytda, aeroport Hindiston Harbiy-havo kuchlari tomonidan bombardimon qilindi, natijada infratuzilmaning ayrim qismlari vayron boʻldi. Aeroportda boʻlgan ikkita fuqarolik samolyoti — TAP (Transportes Aéreos Portugueses) kompaniyasiga tegishli Lockheed Constellation va TAIP kompaniyasiga tegishli Douglas DC-4 — tungi vaqtda qochqinlar bilan birga Karachiga uchib ketishga muvaffaq boʻldi[14]. 1962-yil aprel oyida aeroport Hindiston Harbiy-dengiz kuchlari aviatsiyasi tasarrufiga oʻtdi. Goa hududidagi muvaffaqiyatli harbiy operatsiyaga rahbarlik qilgan general-mayor K. P. Candeth 1962-yil iyun oyida harbiy gubernatorlik lavozimini Goa, Daman va Diu ittifoq hududi vitse-gubernatoriga topshirishdan avval, aeroportni Hindiston Harbiy-dengiz kuchlari ixtiyoriga oʻtkazib berdi.
Vasko da Gama va Goadan fuqarolik aviaqatnovini yoʻlga qoʻyish maqsadida, uchish-qoʻnish yoʻlagi taʼmirlanib, reaktiv samolyotlarni qabul qilishga moslashtirilgach, Hindiston Harbiy-dengiz kuchlari va Hindiston hukumati davlat aviakompaniyasini 1966-yildan boshlab Dabolimda faoliyat yuritishga taklif qildi. 1983-yilda bir vaqtning oʻzida 350 nafar yoʻlovchini (keluvchi va ketuvchi) qabul qilishga moʻljallangan yangi ichki reyslar terminali qurildi; 1996-yilda esa 250 yoʻlovchiga moʻljallangan xalqaro terminal barpo etildi.
1980-yillarning boshlarida Goa hududidagi asosiy suv yoʻllari ustidan ikkita muhim avtomobil koʻprigi qurilgach va 1983-yilda Goa Hamdoʻstlik davlatlari hukumat rahbarlari yigʻilishiga mezbonlik qilgach, bir necha yil oʻtib Dabolim aeroportida charter reyslar faoliyati rivojlana boshladi. Bunda Germaniyaning Condor Airlines aviakompaniyasi tashabbuskor boʻlgan[15].
2006-yilda Hindiston Fuqaro aviatsiyasi vazirligi Dabolim aeroportini modernizatsiya qilish rejasini eʼlon qildi. Bu reja yangi xalqaro yoʻlovchi terminalini qurishni (mavjud terminalni ichki reyslar uchun moslashtirgan holda) hamda taxminan 4 gektar (9,9 akr) maydonda samolyotlar uchun qoʻshimcha toʻxtash joylarini barpo etishni oʻz ichiga olgan edi. Qurilish ishlarini 2007-yil oxirigacha yakunlash rejalashtirilgan edi[16]. Biroq, zarur yer maydonlarining Harbiy-dengiz kuchlari tomonidan ajratilishidagi kechikishlar jarayonni sekinlashtirdi.
Dabolim aeroportini modernizatsiya qilish loyihasi Hindiston aeroportlar boshqarmasi (AAI) tomonidan amalga oshirilgan 35 ta aeroportni kengaytirish loyihalaridan biri boʻlib, koʻlami va moliyaviy qiymati jihatidan Chennay hamda Kalkutta aeroportlaridagi loyihalardan keyin uchinchi oʻrinda turadi[17]. Loyiha eski terminallar oʻrniga yagona terminal binosini qurish, 540–570 ta avtomobilga moʻljallangan koʻp qavatli avtoturargoh barpo etish hamda samolyotlar uchun qoʻshimcha toʻxtash joylarini yaratishni oʻz ichiga olgan. AAI apronni kengaytirish va eski xalqaro terminal majmuasini kattalashtirish maqsadida Hindiston Harbiy-dengiz kuchlari hamda shtat hukumatidan qoʻshimcha yer maydonlarini oldi[18]. Terminalning tamal toshi 2009-yil 21-fevralda qoʻyildi, loyiha ishlari 2010-yil may oyida, terminal qurilishi esa 2011-yil may oyida boshlandi[17]. Terminal eng tigʻiz vaqtlarda 2750 nafar yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish quvvatiga ega boʻlib, uning qiymati 3,45 milliard rupiyni tashkil etdi va u 2013-yil 3-dekabrda foydalanishga topshirildi[19].
Yoʻlovchilar oqimining ortishi, Harbiy-dengiz kuchlari tomonidan aeroportda tungi parvozlarga qoʻyilgan cheklovlar, shuningdek, hududiy cheklovlar va harbiylar talablari sababli aeroportni kengaytirish imkoniyati yoʻqligi tufayli, Shimoliy Goa tumanidagi Mopa shahrida muqobil aeroport — Manohar xalqaro aeroporti qurildi[20]. Yangi aeroport Dabolimga tushayotgan yuklamani kamaytirish, shuningdek, Goa shtati va unga tutash hududlarni xalqaro yoʻnalishlar bilan bogʻlash orqali turizmni rivojlantirish maqsadida barpo etildi. Aeroport 2022-yil 11-dekabrda Bosh vazir Narendra Modi tomonidan ochib berildi, parvozlar esa 2023-yil 5-yanvardan boshlandi[21][22]. Yangi aeroport avval Goa bilan hech qanday aloqasi boʻlmagan koʻplab ichki yoʻnalishlarni oʻzaro bogʻladi. Yangi aeroportga va undan xalqaro qatnovlarni amalga oshirish maqsadida, Aeroflot, Oman Air va TUI Airways kabi ayrim aviakompaniyalar 2023-yil oxiriga qadar oʻz faoliyatlarini Dabolim aeroportidan yangi aeroportga koʻchiradi. Air India 2023-yil 21-iyulda oʻzining London yoʻnalishidagi parvozlarini yangi aeroportga oʻtkazdi. Bu yoʻnalish hozirgi kunda Goadan Yevropaga amalga oshiriladigan yagona muntazam qatnov hisoblanadi. Shu tariqa, Air India yangi aeroportda faoliyat boshlagan birinchi xalqaro aviakompaniyaga aylandi[23][24][25][26].
Iqtisodiy omillar



Dabolimda havo harakatini boshqarish Hindiston Harbiy-dengiz kuchlari tasarrufida boʻlib, ular ushbu xizmat orqali daromad oladi. Qoʻnish uchun toʻlovlar har bir holatda taxminan 17 000 rupiy (180 AQSh dollari)ni, marshrut boʻylab navigatsiya xizmati uchun toʻlovlar esa taxminan 7 400 rupiy (77 AQSh dollari)ni tashkil etadi. Hindiston Aeroportlar boshqarmasi (AAI) havo kemalarini toʻxtab turish joyi uchun kuniga 10 000 rupiy (100 AQSh dollari) miqdorida toʻlov olishi mumkin. Shuningdek, u yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish uchun olinadigan toʻlovning bir qismini oladi; ushbu mablagʻ AAI va Markaziy sanoat xavfsizligi kuchlari (CISF) oʻrtasida taqsimlanadi. AAI uchun asosiy daromad manbai — bu parvozlar bilan bevosita bogʻliq boʻlmagan xizmatlar, jumladan, yoʻlovchilarga qulaylik yaratish, avtoturargoh, kirish chiptalari, savdo nuqtalari, restoranlar, asosiy terminal binosidagi doʻkonlar hamda reklama taxtalaridir.
Aeroportdagi kapital xarajatlar (masalan, uchish-qoʻnish yoʻlagini kengaytirish uchun) AAI tomonidan qoplanadi. Dabolim aeroportining uchish-qoʻnish yoʻlagi dastlabki taxminan 6,000 fut (1,829 m) dan 2013-yil aprel holatiga koʻra 11,345 fut (3,458 m) gacha uzaytirildi[27] va endilikda u Boeing 747 samolyotlarini qabul qila oladi. Aeroportda tungi vaqtda samolyotlarni toʻxtatish joylari yetishmaydi; Mumbay kabi yirik shaharlar aeroportlarida bunday joylar juda taqchil hisoblanadi. Mahalliy assotsiatsiyalardan birining hisob-kitobiga koʻra, fuqarolik aviatsiyasi hududi uchun hozirda ajratilgan 14 gektar yer oʻrniga taxminan 40 gektar maydon talab etiladi[28].
Inshootlari
Tuzilishi
Aeroport 688 gektar (1,700 akr) maydonni egallaydi. Uning tarkibida fuqarolik aviatsiyasi uchun ajratilgan anklav mavjud boʻlib, uning maydoni dastlabki 6 gektar (15 akr) dan 14 gektar (35 akr) gacha kengaytirilgan. Ushbu fuqarolik hududini Hindiston aeroportlar boshqarmasi boshqaradi. Kunlik 180 ta reysning[29] katta qismi ish kunlari soat 13:00 dan 21:00 gacha boʻlgan vaqt oraligʻiga toʻgʻri keladi, qolgan qismi esa erta tongda amalga oshiriladi. Buning sababi — harbiy-dengiz kuchlari tomonidan yil davomida harbiy parvoz mashgʻulotlari uchun oʻrnatilgan cheklovlardir. 2017-yil sentyabr oyida AAI va Hindiston harbiy-dengiz kuchlari Boeing 747 rusumli samolyotlarni qabul qila oladigan, toʻliq uzunlikdagi parallel taksi yoʻlagini qurish boʻyicha oʻzaro anglashuv memorandumini imzoladi va qurilish xarajatlarini birgalikda qoplashga kelishib oldi[30]. Loyiha uchun ekologik ruxsatnoma 2018-yil yanvar oyida olindi. 3710 metr uzunlikdagi parallel taksi yoʻlagi va unga tegishli infratuzilmani oʻz ichiga olgan ushbu loyiha uch bosqichda amalga oshirilishi rejalashtirilgan edi[29]. Birinchi bosqich 2019-yil noyabrda yakunlandi[31]. Tayyor boʻlgan taksi yoʻlagi 2019-yil dekabr oyida foydalanishga topshirildi. Bu esa uchish-qoʻnish yoʻlagining oʻtkazish qobiliyatini soatiga 15 ta parvoz operatsiyasidan 18–20 ta operatsiyagacha oshirdi[32].
Harbiy-dengiz kuchlariga qarashli hududlar Dabolim uchish-qoʻnish yoʻlagining ikki tomonida joylashgan boʻlib, avvallari harbiy xizmatchilar parvozlar oraligʻida uchish-qoʻnish yoʻlagini (piyoda, velosipedda yoki transport vositalarida) kesib oʻtishga majbur boʻlar edi. 2018-yilda amalga oshirilgan ishlar doirasida aeroport atrofidan oʻtuvchi yoʻl qurildi, natijada mahalliy harakatlanish parvozlarga xalaqit bermaydigan boʻldi[31].
Terminali
Aeroportning yagona terminal binosi ham xalqaro, ham ichki yoʻnalishlardagi yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatadi. 2013-yil dekabr oyida ochilgan. Bino dizaynida estetik shisha elementlar, poʻlatdan yasalgan yirik konstruksiyalar va romsiz oynalash uslubi qoʻllanilgan. Maydoni 36 000 kvadrat metr boʻlgan ushbu terminal yiliga besh million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatishga moʻljallangan. U sakkizta teletrap bilan jihozlangan. Terminalda yuklarni avtomatik tekshirish tizimi hamda eng zamonaviy oqava suvlarni tozalash inshooti mavjud[33]. Binoda 75 ta roʻyxatdan oʻtish oynasi, joʻnab ketuvchilar uchun 22 ta, keluvchilar uchun 18 ta migratsiya nazorati punkti, 14 ta xavfsizlik tekshiruvi punkti va 8 ta bojxona punkti joylashgan. Toʻrt qavatli terminalning yertoʻla qismida elektr taʼminoti va yuklarga ishlov berish kabi texnik xizmatlar joylashgan. Roʻyxatdan oʻtish punktlari birinchi qavatda, xavfsizlik tekshiruvi punktlari esa ikkinchi qavatda joylashgan. Ikkinchi qavatda, shuningdek, yoʻlovchilar samolyotga chiqishdan oldin kutib turishlari mumkin boʻlgan xavfsizlik nazoratidan keyingi kutish hududi mavjud.
Yangi terminal ishga tushirilgach, eski terminal binolari yopildi[34].
Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
Dabolim aeroportidan quyidagi aviakompaniyalar muntazam va charter reyslarini amalga oshiradi:
| Aviakompaniya | Manzillar |
|---|---|
| Aeroflot | Mavsumiy: Moskva-Sheremetyevo[35] |
| Air India | Ahmadobod, Bangalor, Dehli, Mumbay |
| Air India Express[36] | Bangalor, Dehli, Dubay–Xalqaro[37], Haydarobod, |
| Alliance Air, |
Bangalor[41], Haydarobod[42], |
| Azur Air, |
Mavsumiy charter: Perm[44] |
| FlyArystan | Mavsumiy charter: Ostona[45] |
| Gulf Air | Bahrayn[46][47] |
| IndiGo | Ahmadobod, Bangalor, Bhopal[48], Dehli, Haydarobod, |
| SCAT Airlines | Mavsumiy charter: Olmaota[52][53] |
Statistika
| Yillar | Yoʻlovchilar soni | Oʻzgarishi, % da |
|---|---|---|
| 2016 | 6,434,790 | |
| 2015 | 5,375,555 | |
| 2014 | 4,513,201 | |
| 2013 | 3,999,535 | |
| 2012 | 3,542,747 |
2005-yilga kelib, yoʻlovchilarning umumiy soni 987 700 nafarga yetdi (kuniga oʻrtacha 1944 nafar ichki va 762 nafar xalqaro yoʻlovchi)[55]. 2004–2005-yillar uchun bu koʻrsatkich qariyb 1,3 millionni tashkil etdi, bu esa kuniga oʻrtacha 3467 yoʻlovchiga toʻgʻri keladi[56]. Aeroport direktori 2006-yil davomida aeroportdan 2,2 million yoʻlovchi foydalanganini maʼlum qildi. 2007-yilda bu raqam taxminan 2,6 millionga yetdi. Aeroport yoʻlovchi oqimi boʻyicha mamlakatdagi eng yirik oʻnta aeroport qatoriga kiradi. Aeroport maʼmuriyatining fikricha, u 2004-yildan beri oʻz imkoniyatlarining chegarasida (maksimal yuklamada) ishlab kelmoqda.
Bugungi kunda Goaga amalga oshiriladigan yiliga taxminan 1200 ta xalqaro reys Hindistondagi xalqaro charter sayyohlik reyslarining qariyb 93 foizini tashkil etadi. Dabolimga charter reyslari orqali taxminan 300–350 ming nafar xalqaro sayyoh kelishi taxmin qilinadi. Goaga tashrif buyuruvchi jami xalqaro sayyohlar (ularning soni charter reyslari orqali kelganlardan taxminan ikki baravar koʻp) mamlakat boʻyicha umumiy koʻrsatkichning 5–10 foizini, turizmdan tushadigan valyuta tushumlarining esa 10–15 foizini tashkil etadi. Ayniqsa, Buyuk Britaniya va Rossiyadan keladigan charter reyslari oqimi tufayli dam olish kunlari ertalabki vaqtlar toʻliq band boʻlib qolayotgani sababli, bunday reyslarni qabul qilish uchun ish kunlarining tungi va erta tonggi vaqtlaridan foydalanishga eʼtibor qaratilmoqda. 2013–2014-yillarda Buyuk Britaniyadan Goaga havo yoʻli orqali kelgan sayyohlar soni taxminan 300 000 nafarni, Rossiyadan kelganlar esa (280 ta charter reysi orqali) taxminan 49 000 nafarni tashkil etgan.
Dabolimdagi harbiy-dengiz bazasi
INS Hansa Hindistonning eng yirik harbiy-dengiz aviabazasi hisoblanadi[57]. Hindiston Harbiy-dengiz kuchlarining Dabolimdagi aviatsiya bazasi 1961-yil dekabr oyida Goa Portugaliya mustamlakachilik hukmronligidan ozod qilingach, Koimbatur shahridagi Sulur harbiy-havo kuchlari bazasidan shu yerga koʻchirilgan. 1983-yilda Hindiston harbiy-dengiz kuchlari BAE Sea Harrier samolyotlarini oʻz safiga qabul qila boshladi va ularni oʻrgatish mashgʻulotlarini Dabolimda tashkil etdi.
2016-yilda Harrier samolyotlari oʻrnini MiG-29KUB rusumli samolyotlar egalladi[58]. Shuningdek, INS Hansa bazasida Osiyodagi birinchi quruqlikdagi sinov majmuasi joylashgan. U 2014-yilda INS Vikramaditya aviatashuvchi kemasi uchun MiG-29K uchuvchilarini tayyorlash maqsadida qurilgan[59].
INS Hansa bazasida Hindiston harbiy-dengiz kuchlarining bir nechta eskadronlari joylashgan boʻlib, ular MiG-29K, Ka-28, Il-38 va Dornier 228 kabi havo kemalaridan foydalanadi. Harbiy-dengiz kuchlarining Sagar Pawan nomli oliy pilotaj guruhi ham Dabolimda joylashgan.
Harbiy-dengiz aviabazasi boʻlishdan tashqari, INS Hansa Sohil xavfsizlik avia anklavi ham hisoblanadi va Hindiston Harbiy-havo Kuchlari samolyotlari tomonidan muntazam ravishda mashgʻulotlar oʻtkaziladi. Harbiy-dengiz kuchlari Dabolim aeroporti yaqinida dengiz aviatsiyasi muzeyini ham boshqaradi.
Harbiy parvoz mashgʻulotlari
Dabolimda harbiy parvoz mashgʻulotlari haftaning besh kunida soat 08:30 dan 13:00 gacha oʻtkaziladi, bu vaqt davomida fuqarolik reyslari amalga oshirilmaydi. Dengiz HHK tomonidan kamdan-kam hollarda, asosan xorijiy aviakompaniyalar uchun baʼzi istisnolar qilingan. Mavsum davomida xalqaro sayyohlarni tashiydigan charter aviakompaniyalari dam olish kunlari (shanba va yakshanba) va erta tongda erkinroq fuqarolik aviatsiyasi rejimlaridan foydalanishni xohlaydi. Garchi fuqarolik reyslari uchun ertalabki eng yuqori soatlarda boʻlsa ham, bloklangan vaqt haftalik ravishda umumiy vaqtning taxminan 15% ni tashkil qiladi.
Fuqarolik maqomiga qaytish kampaniyasi
Mahalliy siyosiy doiralarda Hindiston dengiz flotining aviabazasini qoʻshni Karnataka shtatidagi Dabolimdan 70 kilometr (43 mi) janubda joylashgan Karvardagi yangi INS Kadamba dengiz bazasidagi taklif qilingan Karvar aerodromiga koʻchirish orqali Dabolimning fuqarolik maqomini tiklash talabi paydo boʻldi. Biroq, Hindiston dengiz flotining Goadagi yuqori lavozimli zobitlari Dabolim dengiz havo bazasiga investitsiya ₹7,5 mlrd (US$78 mln) ekanligini va buni Karvarda takrorlashning iloji yoʻqligini taʼkidlaydi[60].
2007-yil boshida Dengiz floti, AAI va Karnataka shtati tomonidan Karvardagi dengiz bazasida rejalashtirilgan uchish-qoʻnish yoʻlagini Airbus A320 samolyotlarini joylashtirish uchun 2500 metr (8200 fut) ga kengaytirish va bu maqsadda qoʻshimcha 75 gektar yer olish boʻyicha kelishilgan harakat haqida xabarlar paydo boʻldi[61]. 2011-yilda Harbiy-dengiz kuchlari INS Kadamba ishga tushirilganiga qaramay, Hansa oʻz aktivlari va Hindiston dengiz floti uchun muhim stansiya sifatidagi mavqeini saqlab qolishini tasdiqladi[57].
Aviakargo
Bir necha yil oldin yiliga taxminan 5 000 tonna yuk qayta ishlangan va oʻshandan beri kamaygan boʻlishi mumkin. Aviakargoning aksariyati maxsus yuk tashuvchilarda emas, balki Air India kabi aviakompaniyalarning qorin boʻshligʻida tashiladi. 2016-yil holatiga koʻra, barcha ichki yuklar Dabolim aeroportida qayta tashiladi. GoAir, Vistara va boshqa aviakompaniyalar yuklarni eng yuqori boʻlmagan soatlarda qayta ishlash uchun AAI uskunalaridan, jumladan, mashinalardan foydalanadi. AAI eski xalqaro terminalda Dabolimda 24x7 yuk terminalini qurish va ishlatishni rejalashtirmoqda. Qurib boʻlingandan soʻng, yuklar uchun umumiy foydalanuvchi terminali doimiy ravishda ichki va xalqaro yuk reyslariga xizmat koʻrsatishi mumkin boʻladi[62].
Yer usti transporti
Yoʻlovchilar aeroportga taksi, avtobus, poyezd yoki shaxsiy avtomobillarda yetib olishlari mumkin. Jamoat avtobuslari taxminan 4 kilometr (2.5 mi) uzoqlikdagi Vasko da Gama shahriga qatnaydi, shuningdek, aeroportdan taxminan 1.5 kilometr (0.93 mi) masofada joylashgan Chikalim avtobus bekatida ham toʻxtaydi. Mahalliy mikroavtobuslar Vasko da Gama va Chikalimni aeroport bilan bogʻlaydi. Aeroportda oldindan toʻlov qilingan taksi xizmatlaridan foydalanish mumkin. Hozirda transport tizimini rivojlantirish boʻyicha bir qancha yangi rejalar, jumladan, ikkinchi koʻprik qurish loyihasi koʻrib chiqilmoqda. Shu bilan birga, Goa shtatida shimoldan janubga yoʻnalgan 6 polosali tezkor avtomagistral qurish rejalari vaqtincha toʻxtatib turilibdi. Shuningdek, monorels tizimini joriy etish imkoniyati ham oʻrganilmoqda. Ushbu rejalarning barchasi qurilishi rejalashtirilayotgan Mopa aeroporti hamda uning Dabolim va Goa aholi punktlari bilan bogʻlanishiga taʼsir koʻrsatishi mumkin.
Eng yaqin temir yoʻl bekati — Dabolim stansiyasi. Mormugao porti aeroportdan taxminan 5 kilometr (3.1 mi) uzoqlikda joylashgan. Konkan Railway temir yoʻl tarmogʻi Janubiy Goadagi Margao, Shimoliy Goadagi Tivim, shuningdek, Karambolim va Ponda yoʻnalishlarida xizmat koʻrsatadi.
Baxtsiz hodisalar va falokatlar
- 2002-yil 1-oktyabrda Hindiston Harbiy-dengiz kuchlariga qarashli ikkita Il-38 samolyoti Dabolim aeroporti yaqinida toʻqnashib ketdi va quladi. Halokat oqibatida samolyotlardagi 12 nafar harbiy xizmatchi hamda yerda boʻlgan 3 nafar tinch aholi vakili halok boʻldi. Ikkala samolyot ham 315-sonli harbiy-dengiz aviatsiya eskadronining 25 yilligiga bagʻishlangan avia-shouda ishtirok etayotgan edi[63][64][65].
- 2012-yil 15-oktyabrda Hindiston Harbiy-dengiz kuchlariga tegishli HAL Chetak vertolyoti uchish-qoʻnish yoʻlagining sharqiy tomoniga qoʻnish chogʻida halokatga uchradi. Natijada bortdagi ikki nafar uchuvchi va bir nafar texnik xodim halok boʻldi[66].
- 2016-yil 27-dekabrda Jet Airways 9W 2374-reysi bilan qoʻnishni amalga oshirayotgan Boeing 737-800 samolyoti uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketdi va 360 darajaga aylanib, shassisiga shikast yetkazdi. Samolyot bortidagi 7 nafar ekipaj aʼzosi va 154 nafar yoʻlovchidan 15 nafari yengil tan jarohati oldi[67][68].
- 2018-yil 3-yanvarda Dabolim aeroportida Hindiston Harbiy-dengiz kuchlariga qarashli, bortida oʻquvchi uchuvchi boʻlgan MiG-29K qiruvchi samolyoti uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketib, halokatga uchradi. Jabrlanganlar yoʻq[69].
- 2019-yil 17-dekabrda SpiceJet SG 3568-reysini bajarayotgan De Havilland Canada Dash 8 samolyoti qoʻnishga yaqinlashayotgan paytda, uchish-qoʻnish yoʻlagi dispetcheri samolyotning oldingi shassisi ochilmaganini payqab qoldi. U darhol parvozlarni boshqarish markaziga xabar berdi va ekipajga qoʻnishni toʻxtatib, yana bir bor aylanib oʻtishni buyurdi. Ikkinchi urinish muvaffaqiyatsiz yakunlandi. Uchinchi urinishda shassi qisman ochildi va samolyot Dabolim aeroportiga xavfsiz qoʻndi. Jabrlanganlar yoʻq[70].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Dabolim VOGO
- ↑ „Two airports likely for Goa“. Business-standard.com (2010-yil 16-may). 2019-yil 7-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 9-may.
- ↑ Annexure III: Airport-wise Passenger Traffic Statistics for March 2026 (Report). Airports Authority of India. April 2026. https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2k26Annex3.pdf. Qaraldi: 17 July 2026.
- ↑ Annexure II: Airport-wise Aircraft Movement Statistics for March 2026 (Report). Airports Authority of India. April 2026. https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2k26Annex2.pdf. Qaraldi: 17 July 2026.
- ↑ Annexure IV: Airport-wise Freight Traffic Statistics for March 2026 (Report). Airports Authority of India. April 2026. https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2k26Annex4.pdf. Qaraldi: 17 July 2026.
- ↑ „Airports Authority of India“. aai.aero (2011-yil 21-sentyabr). 2012-yil 21-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 9-may.
- ↑ 7,0 7,1 „Annexure III – Passenger Data“. aai.aero. Qaraldi: 2025-yil 26-aprel.
- ↑ „TUI FILES UK – GOA MANOHAR SCHEDULE IN NW23“. Aeroroutes. 2023-yil 23-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 20-aprel.
- ↑ Shetye, Murari. „Air India flight to London to kick off Mopa's international innings on July 21“ (en). The Times of India (2023-yil 12-iyul). 2024-yil 29-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 20-aprel.
- ↑ „GMR Infra to develop Mopa airport in Goa“. 2020-yil 22-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 10-fevral.
- ↑ „Goa government notifies planning area at Mopa“.
- ↑ „Mopa airport in North Goa to start flight operations from September 1“ (en). Zee News (2022-yil 8-iyun). 2022-yil 8-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 8-iyun.
- ↑ „Os Transportes Aéreos da India Portuguesa“ (pt). goancauses.com. 2012-yil 6-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 9-may.
- ↑ Gabriel de Figueiredo. „A tale of a Goan Airport and Airline“. 2012-yil 15-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 20-fevral.
- ↑ „Strategise tourism promotion on business lines“ (en). O Heraldo (2018-yil 2-iyun). 2024-yil 30-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 30-yanvar.
- ↑ Dabolim airport upgrading will be over by end of 2007. The Hindu. Retrieved on 18 February 2007
- ↑ 17,0 17,1 „New Dabolim terminal to be ready by June“. The Times of India (2013-yil 8-may). 2013-yil 8-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 19-may.
- ↑ „New international terminal building for Goa Airport“. Press Information Bureau (2006-yil 26-may). 2014-yil 22-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 31-dekabr.
- ↑ „New Integrated Terminal Building Inaugurated at Goa Airport“. Press Information Bureau (2013-yil 3-dekabr). 2014-yil 22-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 31-dekabr.
- ↑ „GMR signs deal with Goa government to develop Mopa airport“. The Indian Express (2016-yil 13-noyabr). Qaraldi: 2023-yil 24-iyul.
- ↑ Sinha, Saurabh.. „Goa gets its 2nd airport today, Dabolim to also remain operational“ (en). The Times of India (2022-yil 11-dekabr). 2023-yil 2-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 24-iyul.
- ↑ „Goa's 2nd international airport starts operations, first flight lands from Hyderabad“ (en). The New Indian Express (2023-yil 5-yanvar). 2024-yil 9-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 24-iyul.
- ↑ (2023-yil 7-fevral). „Aeroflot will operate flights to Goa's new airport from Moscow and Yekaterinburg“ (en). Press-reliz.
- ↑ „OMAN AIR NS23 GOA OPERATIONS“ (en). Aeroroutes (2023-yil 4-aprel). 2023-yil 4-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 24-iyul.
- ↑ „TUI FILES UK – GOA MANOHAR SCHEDULE IN NW23“ (en). Aeroroutes (2023-yil 22-may). 2023-yil 23-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 24-iyul.
- ↑ Shetye, Murari. „Air India flight to London to kick off Mopa's international innings on July 21“ (en). The Times of India (2023-yil 12-iyul). 2024-yil 19-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 24-iyul.
- ↑ „Goa – VOGO“. World Aero Data. Qaraldi: 2013-yil 18-aprel.
- ↑ HASG. Series of four infomercials titled „Save Dabolim Save Goa“ in Herald and Navhind Times. March/April 2006.
- ↑ 29,0 29,1 „AAI, Navy explore feasibility of more flights from Goa airport“. The Times of India (2019-yil 14-oktyabr). 2019-yil 3-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 15-oktyabr.
- ↑ „Construction of Parallel Taxi Track at Dabolim Airport, Goa“. Environmentalclearance.nic.in (2013-yil 3-dekabr). 2024-yil 19-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 15-oktyabr.
- ↑ 31,0 31,1 „Goa airport taxiway to be ready by November“. The Times of India (2019-yil 9-oktyabr). 2019-yil 5-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 15-oktyabr.
- ↑ „Goa: North parallel taxi track opened for air traffic at Dabolim Airport“. ANI (2019-yil 21-dekabr). 2019-yil 22-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 22-dekabr.
- ↑ „New Dabolim airport to be ready by year-end: Manickam“. The Navhind Times (2012-yil 19-aprel). 2012-yil 21-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 12-iyul.
- ↑ „Soft opening of new Dabolim airport terminal on 19 Dec“. The Navhind Times (2013-yil 8-noyabr). 2014-yil 23-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 31-dekabr.
- ↑ Salcedo, Dirk Andrei. „Aeroflot shifts Goa flights back to Dabolim in 4Q26“. ch-aviation. ch-aviation GmbH (2026-yil 3-iyul). Qaraldi: 2026-yil 11-iyul.
- ↑ „Our Network“. Air India Express. 2024-yil 19-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 23-yanvar.
- ↑ „Air India Express to start flights to Dubai from Goa and Indore“. JetArena. 2023-yil 20-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 28-yanvar.
- ↑ „Flight Schedule“. Air India Express. 2024-yil 29-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 6-iyun.
- ↑ „Air India Express NS25 Domestic Network Additions – 16MAR25“. Aeroroutes. Qaraldi: 2025-yil 17-mart.
- ↑ Tripathi LM, Neha. „Air India Express to begin operations from Hindon Airport“ (en). Hindustan Times (2025-yil 23-yanvar). Qaraldi: 2025-yil 23-yanvar.
- ↑ Alliance Air [@allianceair]. „Alliance air announces flights between Bangalore and Goa“ (en) (2021-yil 17-noyabr). Qaraldi: 2021-yil 17-noyabr.
- ↑ Alliance Air [@allianceair]. „Now fly HYD <--> GOI daily“ (en) (2022-yil 10-mart). Qaraldi: 2022-yil 15-mart.
- ↑ „Alliance Air flight 9I627/LLR627—Indore (IDR/VAID) to Goa (GOI/VOGO)“. Flightradar24. 2023-yil 7-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 2-may.
- ↑ „Прямые рейсы из Перми в Индию возобновятся в ноябре“ (ru). www.business-class.su. Пермская деловая газета Business Class (2025-yil 1-iyul). Qaraldi: 2025-yil 2-iyul.
- ↑ „1st of 32: Kazakh charter airline brings 165 to Goa“. The Times of India (2024-yil 9-dekabr). Qaraldi: 2024-yil 9-dekabr.
- ↑ "Bahrain, Bahrain BAH" (en). OAG Flight Guide Worldwide (Luton, United Kingdom: OAG Aviation Worldwide Limited) 26 (11): 88-90. May 2025. ISSN 1466-8718. OCLC 41608313.
- ↑ „From Dabolim, Gulf Air to fly to Bahrain in March“ (en). The Times of India (2023-yil 19-yanvar). 2023-yil 19-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 19-yanvar.
- ↑ „New Flights from Raja Bhoj Airport“. Patrika News (2025-yil 22-sentyabr).
- ↑ „IndiGo launches 30+ new routes from Navi Mumbai airport. Here's the full schedule“. The Indian Express (2026-yil 30-mart). Qaraldi: 2026-yil 30-mart.
- ↑ „Daily flight between Raipur-Goa to startfrom January 7“. 2022-yil 21-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 18-dekabr.
- ↑ „Flight Schedule For Domestic And International Flights-Indigo“. 2023-yil 31-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 23-mart.
- ↑ „First Charter flight from Kyrgyzstan lands at Dabolim Airport“ (en). Digital Goa (2022-yil 29-dekabr). 2023-yil 19-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 19-yanvar.
- ↑ „SCAT flight DV5212–Almaty (ALA) to Goa (GOI)“. Flightradar24. 2023-yil 4-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 19-yanvar.
- ↑ „azfreight.com“. Azworldairports.com. 2007-yil 30-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 9-may.
- ↑ "The Skies Open Up Over India." Travel Daily News. 26 October 2005.
- ↑ Data for April 2005 and 2006 are given in an Airports Authority Of India report.
- ↑ 57,0 57,1 „INS Hansa will retain its importance: Navy“ (2011-yil 3-sentyabr). 2024-yil 19-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 16-may.
- ↑ „Indian Navy to bid adieu to Sea Harriers on May 11 in Goa“. The Economic Times (2018-yil 14-iyul). 2024-yil 19-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 16-may.
- ↑ „Asia's first SBTF commissioned into Indian Navy at Goa“ (2014-yil 1-fevral). 2020-yil 4-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 16-may.
- ↑ D’Cunha, C. „Room for more flights at Dabolim: Adm. Mehta“. Goa Plus (The Times of India supplement). 5 January 2007.
- ↑ Government Exploring Possibilities opening of Karwar Airport for Civilian Air Services Press Information Bureau Government of India
- ↑ „Bid to build cargo terminal at Dabolim suffers setback“. The Times of India (2015-yil 28-oktyabr). 2017-yil 25-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 3-yanvar.
- ↑ Category: Aircraft. „Illyushin Il-38“. Bharat-rakshak.com. 2010-yil 8-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 23-iyun.
- ↑ „Two Navy aircraft collide in Goa, 15 dead - Times of India“. The Times of India. 2024-yil 19-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 3-dekabr.
- ↑ „Collision carnage at celebration“ (en). telegraphindia.com. Qaraldi: 2018-yil 3-dekabr.
- ↑ „Navy copter crashes at Dabolim airport; 3 killed“. The Navhind Times. Navhind Papers & Publications. 2012-yil 20-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 20-fevral.
- ↑ „Jet Airways Flight Veers Off Goa's Dabolim Airport Runway“. NDTV.com. 2024-yil 19-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 8-fevral.
- ↑ „Goa Jet Airways accident: 15 passengers suffer minor injuries; DGCA begins probe“. The New Indian Express. 2024-yil 19-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 8-fevral.
- ↑ „Navy's MIG-29k crashes off runway while taking off at Goa airport“ (en-IN). The Hindu (2018-yil 3-yanvar). Qaraldi: 2018-yil 26-yanvar.
- ↑ „Goa airport: Major accident involving SpiceJet flight averted“ (en). livemint.com (2019-yil 17-dekabr). 2024-yil 19-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 23-dekabr.
Havolalar
| Vikiomborda „Dabolim aeroporti“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |
- Dabolim Airport at Airports Authority of India website
- Aeroport haqida VOGO Great Circle Mapper'da.
- Accident history for GOI at Aviation Safety Network
