Kontent qismiga oʻtish

Manohar xalqaro aeroporti

Koordinatalari: 15°43′56″N 73°52′05″E / 15.7322°N 73.8680°E / 15.7322; 73.8680
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Manohar xalqaro aeroporti
Fayl:New Goa International Airport's Logo.jpg
Tasvir yaratishda xatolik:
Aeroportning sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasviri
IATA kodi: GOX – ICAO kodi: VOGA
Qisqacha bayon
Aeroport turi Fuqarolik
Egasi/Operator GMR Goa International Airport Limited
Xizmat doirasi Goa
Joylashuvi Mopa, Goa, Hindiston
Ochilgan 11-dekabr, 2022-yil (3 yil avval) (2022-12-11)[1]
Havo yoʻli tuguni Fly91
Dengiz sathidan balandligi 552 ft / 168 m
Koordinatalari 15°43′56″N 73°52′05″E / 15.7322°N 73.8680°E / 15.7322; 73.8680
Vebsayti Manohar International Airport
Xarita
GOX (Hindiston)
GOX
Aeroportning Hindiston xaritasidagi joylashuvi
Uchish/qoʻnish yoʻlaklari
Uzunligi Yuzasi
m ft
10/28 3,750 12,303 Asfalt
Maʼlumotlar (2024-yil aprel – 2025-yil mart)
Yoʻlovchilar soni 4,643,852 ( 5,4%)
Parvozlar soni 31,500 ( 5,7%)
Yuk tonnaji 3,389 ( 108,8%)
Manba: Hindiston Aeroportlar boshqarmasi[2][3][4]

Manohar xalqaro aeroporti (IATA: GOX, ICAO: VOGA)[5] – Hindistonning Goa shtati Shimoliy Goa tumanidagi xalqaro aeroport. Shimoliy Goa hamda unga tutash Karnataka va Maharashtra shtatlarining tumanlariga xizmat koʻrsatadi. Janubiy Goadagi Dabolim aeroportidan keyin Goaning ikkinchi aeroportidir. Shimoliy Goa tumani Pernem taluka kichik tumani Mopa qishlogʻida joylashgan.

Aeroport GMR Goa International Airport Limited (GGIAL) maxsus loyihalashtirish kompaniyasi tomonidan loyihalashtirilgan[6]. Loyiha qiymati ₹3 000 krorni (32 mlrd rupiya yoki 2023-yil holatida 380 mln AQSh dollari) tashkil qiladi. 2024—25-moliya yilida aeroport 4,6 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan, bu uning hozirgi yillik maksimal sigʻimi – 4,5 million kishidan biroz koʻp[7][2]. Aeroport kuniga oʻrtacha 100 ga yaqin samolyot harakatiga va 15 000 ga yaqin yoʻlovchiga xizmat koʻrsatadi[8]. Bu Hindistondagi 16-eng gavjum aeroportdir. U sobiq Mudofaa vaziri va Goaning sobiq Bosh vaziri Manohar Parrikar sharafiga nomlangan[5].

Aeroport 2022-yil 11-dekabrda qurib bitkazilgan va ochilgan. 2023-yil 5-yanvardagi IndiGoning ilk parvozi bilan oʻz faoliyatini boshlagan[1][9][10]. 2019–2020-moliya yilida qurib bitkazilishi kutilgan boʻlsa-da[11], uchastkada ishlashga toʻsqinlik qilgan Oliy sud qarori[12] va oʻsha paytda davom etayotgan COVID-19 pandemiyasi tufayli cheklovlar, komendantlik soatlari va ishchi kuchi yetishmasligi va qurilish kechikishlari sababli kechiktirilgan.

Aeroport Qur-boshqar-qaytar (inglizcha: Build Operate Transfer (BOT) modelida toʻrt fazaga boʻlib qurilgan boʻlib, birinchi bosqichning umumiy qiymati ₹1 500 krorni (16 mlrd rupiya yoki 2023-yil holatida 190 mln AQSh dollari) tashkil etadi. Aeroport birinchi bosqichda 4,4 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatadi va toʻrtinchi bosqich oxirida 13,1 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatadi[13]. Noldan qurilgan aeroport loyihasi uchun konsessiya muddati 40 yil boʻlib, tender jarayoni orqali yana 20 yilga uzaytirilishi mumkin va konsessioner tomonidan hukumatga toʻlanadigan daromad ulushi 36,9% ni tashkil qiladi[14]. Aeroport 30% oʻzaro subsidiya bilan gibrid modelda ishlaydi va konsessiya 60 yil muddatga shahar tomonida tijorat maqsadlarida rivojlantirish uchun 232 gektar yerni taklif qiladi[15].

Tasvir yaratishda xatolik:
Aeroport apronining koʻrinishi

Tarixi

Goaning hozirgi Dabolimdagi aeroporti Hindiston Harbiy-dengiz kuchlariga tegishli boʻlgan harbiy aerodromda joylashgan va Hindiston Aeroportlar boshqarmasi (AAI) tomonidan fuqarolik parvozlari uchun foydalanilmoqda. Fuqarolik va harbiy operatsiyalar bitta umumiy uchish-qoʻnish yoʻlagi (VVP) orqali amalga oshirilgani sababli, bu holat jiddiy havo harakati tirbandligiga olib keladi. Bu esa, aeroportda fuqarolik tashuvlarining uzoq muddatli rivojlanishini cheklaydi[13].

Bu loyiha Atal Bihari Vajpayee tomonidan ilgari surilgan muhim tashabbus boʻlgan. Hindiston hukumati Goa shtatida ikkinchi aeroport qurilishiga 2000-yilning mart oyidayoq dastlabki roziligini bergan. Biroq, yer ajratishdagi muammolar va mahalliy sud jarayonlari tufayli loyiha 14 yil davomida toʻxtab qolgan.

Xalqaro fuqarolik aviatsiyasi tashkiloti (ICAO) tomonidan 2013-yilda taqdim etilgan texnik-iqtisodiy asos hisobotda, 2035-yilga borib Goa shahrida yoʻlovchi oqimi 10 million kishiga yetishi prognoz qilingan va bu Mopa aeroporti loyihasining maqsadga muvofiqligini tasdiqlagan[16]. Goa hukumati 2014-yil oktyabr oyida loyiha uchun malaka tanlovini (RFQ) eʼlon qilgan[17]. Beshta ishtirokchi – GMR Group, GVK Group, Hindiston Aeroportlar boshqarmasi (AAI), Essel Infra va Voluptas Developers – loyihaga qiziqish bildirgan. Essel Infra Zurich Airports bilan hamkorlik qilgan, Voluptas esa (Hiranandani Group tarkibiga kiradi) Vinci Airports (Rim) bilan birgalikda loyiha uchun taklif bergan[18]. 2015-yil 28-oktyabr kuni Hindiston Ekologiya, oʻrmonlar va iqlim oʻzgarishi vazirligi loyiha uchun ekologik ruxsatnoma bergan[19]. 2016-yil yanvar oyida loyiha boʻyicha takliflar (RFP) yigʻish eʼlon qilingan. RFQga javob bergan beshta kompaniyadan ikkitasi RFP bosqichida ishtirok etmaslikka qaror qilgan[18]. Takliflar 2016-yil avgust oyida ochilgan. GMR Airports Limited (GMR Infrastructure Limited shoʻba korxonasi) aeroportni qurish va boshqarish boʻyicha tanlovda gʻolib chiqqan. Hindiston Aeroportlar boshqarmasi ikkinchi oʻrinni, Essel Infra-Incheon konsorsiumi esa uchinchi oʻrinni egallagan. Oktyabr oyida GMR Airports Limited maxsus loyihalashtirish kompaniyasi – GMR Goa International Airport Limited (GGIAL)ni tashkil etgan va bu orqali loyiha uchun mablagʻ toʻplash, loyihalashtirish, qurish va boshqarishni amalga oshirishni maqsad qilgan[6]. GMR Airports Ltd Goa hukumati bilan 2016-yil 8-noyabrda konsessiya shartnomasini imzolagan[15].

2016-yilda shtat hukumati aeroportda mahalliy yoshlarga ish imkoniyatlari yaratish maqsadida Aviatsiya boʻyicha malaka oshirish markazini tashkil etishni taklif qilgan[20]. Konsessioner barcha ish oʻrinlariga haqiqiy goaliklarga ustuvorlik berishi lozim boʻlgan[21]. Dastlab bu markaz Pernem ITI kampusida yoki boshqa ITI markazida joylashtirilishi kerak edi. Ammo 2020-yilda markazning joylashuvi bevosita aeroport hududiga koʻchirilgan[22].

Loyihaning yakunlanishi va ochilish marosimi

Fayl:Mopa Airport Goa Indigo Aircraft.jpg
Terminaldan apron hududining koʻrinishi

Bosh vazir Narendra Modi loyiha tamal toshini 2016-yil 13-noyabrda qoʻygan[23]. Shtat hukumati aeroport uchun Pernem taluka kichik tumanidagi Casarvarnem, Chandel, Varconda, Uguem va Mopa qishloqlaridan 78,41 lakh kvadrat metr yer ajratgan[24]. 2017-yil yanvar oyida Goa hukumati aeroport atrofidagi 5 km2 maydonni „Mopa xalqaro aeroporti rejalashtirish hududi“ deb eʼlon qilgan[25].

GGIAL va Fuqarolik aviatsiyasi vazirligi (MoCA) 2017-yil 31-martda aeroportni rivojlantirish uchun markaziy hukumatdan zarur qoʻllab-quvvatlashni nazarda tutgan oʻzaro anglashuv memorandumini Dehli shahrida imzolagan. Aeroportning bosh rejasi 2017-yil boshlarida Engineers India tomonidan koʻrib chiqilib, tasdiqlangan[26]. GGIAL 2017-yil iyun oyida muhandislik, xarid va qurilish (EPC) boʻyicha tanlov eʼlon qilgan va bu shartnoma 2018-yil fevral oyida Filippinning Megawide Construction Corporation kompaniyasiga berilgan[27].

Goa hukumati 2018-yil 5-sentyabrda „Goa (Manohar xalqaro aeroportini rivojlantirish maʼmuriyati) qonuni, 2018“ ni[28] qabul qilgan. Shundan soʻng Ichki ishlar vazirligi 2018-yil oktyabrda qurilish uchun xavfsizlik ruxsatnomasini bergan[29]. 2019-yil 18-yanvarda Oliy sud ekologik taʼsir sababli Goa hukumati va GGIALga loyihani hozirgi holatda saqlash haqida topshiriq bergan[30]. Oʻshanda aeroportning 1-bosqichi qurilishi allaqachon boshlangan edi. Sud 2020-yil yanvar oyida qurilishni davom ettirishga ruxsat bergan[31]. 2021-yilga kelib aeroport qurilishining 50 foizi[32], 2022-yil iyul holatiga koʻra esa 90 foizi yakunlangan[33][34].

2022-yil 11-dekabr kuni aeroport Bosh vazirNarendra Modi tomonidan ochilgan va Hindistonning sobiq Mudofaa vaziri hamda Goaning 10-chi Bosh vaziri Manohar Parrikar sharafiga Manohar xalqaro aeroporti deb nomlangan[35][1]. Aeroport 2023-yil 5-yanvarda mahalliy reyslar uchun ochilgan boʻlib, birinchi parvozni IndiGo amalga oshirgan[9][10][36][37][38]. Air India 2023-yil 21-iyuldan aeroportdan London Gatvik aeroportiga muntazam xalqaro reyslarni boshlagan birinchi aviakompaniya boʻldi[39].

Aeroport „E“ toifasiga mos boʻlib, 3,5 kilometr uzunlikdagi uchish-qoʻnish yoʻlagi va Rapid Exit taksi yoʻliga ega. Shuningdek, aeroportda integratsiyalashgan yoʻlovchi terminali, havo harakati boshqaruvi binosi, meteorologik xizmatlar, yuk terminali, yordamchi qayta ishlash va saqlash inshootlari, samolyotlarni qutqarish va yongʻin xavfsizligi xizmatlari, shuningdek aviatsiya yonilgʻi inshootlari mavjud.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

Aviakompaniya Manzillar
Aeroflot Mavsumiy: Moskva–Sheremetyevo[40], Yekaterinburg[41]
Air Arabia Sharja[42]
Air India Dehli[43], HindistonHaydarobod, London–Gatvik, Mumbay[44][39]
Air India Express Abu-Dabi[45], Bangalor[46], Dehli[46], HindistonHaydarobod[47], HindistonIndaur[46], Kuvayt[45], HindistonPatna[46], HindistonChennay[46]
Akasa Air, Hindiston bayrogʻi Hindiston Ahmadobod, Dehli, Mumbay, HindistonPuna[48]
Fly91, Hindiston bayrogʻi Hindiston HindistonAgatti, Bangalor, HindistonHaydarobod, HindistonJalgaon, HindistonPuna[49][50], HindistonSolapur[51]
IndiGo Ahmadobod, HindistonAvrangobod[52], Bangalor, Dehli, HindistonHaydarobod, HindistonJaypur, HindistonKalkutta, Mumbay, HindistonNagpur, HindistonNashik, HindistonPuna, HindistonRajkot[53], HindistonVadodara[54], HindistonChennay
Oman Air Maskat[55]
Qatar Airways Doha[56]
SpiceJet, Hindiston bayrogʻi Hindiston Ahmadobod, Dehli, Mumbay, HindistonPuna[57]
Star Air, Hindiston bayrogʻi Hindiston HindistonShivamogga[58]
TUI Airways, Hindiston bayrogʻi Hindiston Mavsumiy: London–Gatvik, Manchester[59]
Uzbekistan Airways Toshkent[60]

Transport aloqasi

Aeroport NH-66 milliy avtomobil yoʻlidan 8 km (5.0 mi) sharqda, Dargalim yaqinida joylashgan. Hindiston Milliy avtomobil yoʻllari boshqarmasi (NHAI) tomonidan aeroportni NH-66 va butun shtat hamda qoʻshni shtatlar bilan bogʻlovchi yangi milliy avtomobil yoʻli – NH-166S qurilgan. Ushbu yoʻl Transport va avtomobil yoʻllari vaziri Nitin Gadkari tomonidan 2024-yil 12-iyulda ochilgan, qurilishi taxminan uch yil davom etgan[61][62]. 6.6 km (4.1 mi) uzunlikdagi, olti yoʻlakli, koʻtarilgan koridorning qurilish qiymati qariyb ₹770 kror (91 million AQSh dollari) boʻlgan. Bu yoʻl orqali yoʻlovchilar mahalliy qishloqlardan oʻtmasdan, avtomobil yoʻli kesishmasidan aeroportga besh daqiqada yetib borishlari mumkin[63].

Aeroportga eng yaqin temir yoʻl stansiyasi – Konkan temir yoʻli yoʻnalishidagi Pernem temir yoʻl stansiyasidir. Uber va Ola kabi taksi agregatorlari aeroportda hali ish boshlamagan[64]. Shtatga qarashli Kadamba Transport Corporation kompaniyasi Panaji, Mapusa va Margao shaharlaridan aeroportga avtobus qatnovlarini yoʻlga qoʻygan[65].

Aeroport kelgusi 4–5 yil ichida Maharashtra va Karnataka shtatlaridagi qoʻshni tumanlar bilan toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻlanadi. Bu bogʻlanish Nagpur–Goa avtomagistrali orqali amalga oshadi. Avtomagistral Nagpur yaqinidagi Wardha tumanidan boshlanib, Maharashtra–Goa chegarasida, aeroportdan 20 km (12 mi) shimolda joylashgan Patradevidagi NH-66 bilan kesishadigan joyda tugaydi[66][67].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Sinha, Saurabh.. „Goa gets its 2nd airport today, Dabolim to also remain operational“ (en). The Times of India (2022-yil 11-dekabr). Qaraldi: 2022-yil 11-dekabr.
  2. ↑ 2,0 2,1 „Annexure III – Passenger Data“. aai.aero. Qaraldi: 2025-yil 26-aprel.
  3. ↑ „Annexure II – Aircraft Movement Data“. aai.aero. Qaraldi: 2025-yil 26-aprel.
  4. ↑ „Annexure IV – Freight Movement Data“. aai.aero. Qaraldi: 2025-yil 26-aprel.
  5. ↑ 5,0 5,1 Service, Statesman News „Cabinet approves renaming of Goa airport after Manohar Parrikar“ (en-US). The Statesman (2023-yil 4-yanvar). Qaraldi: 2023-yil 4-yanvar.
  6. ↑ 6,0 6,1 „GMR forms SPV to raise funds for Manohar International Airport“. The Times of India (2016-yil 22-oktyabr). Qaraldi: 2016-yil 25-oktyabr.
  7. ↑ Saxena, Ankit. „Goa's New Airport Has Captured Nearly Half Of State's Air Traffic In Its First Year — A Ground Report“ (en). Swarajya (2024-yil 27-mart). 2024-yil 6-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 20-aprel.
  8. ↑ „Goa's Manohar intl airport capacity to touch eight million this year“. The Economic Times (2024-yil 13-mart). Qaraldi: 2024-yil 27-aprel.
  9. ↑ 9,0 9,1 „Goa's 2nd international airport starts operations, first flight lands from Hyderabad“ (en). The New Indian Express (2023-yil 5-yanvar). Qaraldi: 2023-yil 5-yanvar.
  10. ↑ 10,0 10,1 „First flight lands at Manohar International Airport in Goa from Hyderabad“ (en). www.business-standard.com (2023-yil 5-yanvar). Qaraldi: 2023-yil 6-yanvar.
  11. ↑ „GMR signs deal with Goa government to develop Manohar International Airport“. The Indian Express (2016-yil 13-noyabr). Qaraldi: 2017-yil 3-yanvar.
  12. ↑ „Goa's Manohar International Airport delayed by a year“. The Indian Express (2019-yil 16-iyul). Qaraldi: 2019-yil 18-iyul.
  13. ↑ 13,0 13,1 „GMR Infra to develop Manohar International Airport in Goa“. The Economic Times (2016-yil 26-avgust). Qaraldi: 2016-yil 28-avgust.
  14. ↑ „Goa government retains ownership of land at Mopa airport“. The Times of India (2018-yil 29-iyun). Qaraldi: 2024-yil 19-iyun.
  15. ↑ 15,0 15,1 „GMR unit signs concession pact for international airport in north Goa“. LiveMint (2016-yil 8-noyabr). Qaraldi: 2017-yil 16-dekabr.
  16. ↑ „ICAO presents feasibility report on Manohar International Airport“. Business Standard (2013-yil 28-yanvar). Qaraldi: 2017-yil 16-dekabr.
  17. ↑ „Five bidders show interest in Mopa construction“. The Times of India (2015-yil 17-mart). Qaraldi: 2017-yil 16-dekabr.
  18. ↑ 18,0 18,1 „Another extension for bids for Manohar International Airport“. The Times of India (2016-yil 12-iyul). Qaraldi: 2017-yil 16-dekabr.
  19. ↑ „Environment ministry nod to Rs3,000 cr airport at Mopa in Goa“. Live Mint (2015-yil 29-oktyabr). Qaraldi: 2017-yil 16-dekabr.
  20. ↑ „Skill devp centre to help youth get jobs at Greenfield airport“. Moneycontrol.com (2016-yil 8-avgust). Qaraldi: 2020-yil 16-may.
  21. ↑ „CM promises job opportunities for ITI students at Manohar International Airport“. O Heraldo (2016-yil 26-mart). 2023-yil 4-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 16-may.
  22. ↑ „Aviation Skill Development Centre at Mopa now“. Times of India (2020-yil 14-may). Qaraldi: 2020-yil 16-may.
  23. ↑ „PM Modi lays foundation stone for Mopa greenfield airport in Goa“. The Times of India (2016-yil 13-noyabr). Qaraldi: 2016-yil 13-noyabr.
  24. ↑ „Mopa farmers to soon receive 3 times more compensation“. The Navhind Times (2016-yil 6-fevral). Qaraldi: 2017-yil 3-yanvar.
  25. ↑ „Goa government notifies planning area at Mopa“. The Times of India (2017-yil 16-yanvar). Qaraldi: 2017-yil 16-dekabr.
  26. ↑ „EIL provided services as Independent Engineer for Manohar International Airport“. PSU Watch (2022-yil 4-yanvar). Qaraldi: 2022-yil 16-dekabr.
  27. ↑ „Philippines company picked from 3 to build Manohar International Airport“. The Times of India (2018-yil 16-fevral). Qaraldi: 2018-yil 22-oktyabr.
  28. ↑ „The Goa (Manohar International Airport Development Authority) Act, 2018“ (2018-yil 5-sentyabr). Qaraldi: 2019-yil 10-dekabr.
  29. ↑ „MHA gives security nod for construction of Manohar International Airport“. Indian Express (2018-yil 17-oktyabr). Qaraldi: 2018-yil 22-oktyabr.
  30. ↑ „SC stops construction work of airport project at Mopa“. The Times of India (2019-yil 19-yanvar). Qaraldi: 2020-yil 17-yanvar.
  31. ↑ „After a year, SC allows resuming construction of airport at Goa's Mopa“. Live Mint (2020-yil 16-yanvar). Qaraldi: 2020-yil 17-yanvar.
  32. ↑ „Goa: 50% Manohar International Airport work done, additional 25% by March 2022 | Goa News“ (en). The Times of India (2021-yil 13-dekabr). Qaraldi: 2021-yil 14-dekabr.
  33. ↑ „90 pc work of Goa's Manohar International Airport complete, commissioning after Aug 15: CM Sawant“ (en-US). ThePrint (2022-yil 14-iyul). Qaraldi: 2022-yil 23-iyul.
  34. ↑ „Manohar International Airport successfully completes Instrument Land System calibration“ (en). Business Standard (2022-yil 15-iyul). Qaraldi: 2022-yil 23-iyul.
  35. ↑ „Mopa International Airport in Goa named after former Defence Minister Manohar Parrikar“. ANI.
  36. ↑ „Akasa Air Flight Schedule“ (en). Qaraldi: 2023-yil 4-yanvar.
  37. ↑ „Go First to operate 42 weekly flights from Goa's new airport“ (en). Livemint (2022-yil 9-yanvar). Qaraldi: 2023-yil 4-yanvar.
  38. ↑ „GO FIRST / INDIGO OUTLINES GOA MOPA NETWORK FROM JAN 2023“. Aeroroutes (2022-yil 13-dekabr). Qaraldi: 2023-yil 4-yanvar.
  39. ↑ 39,0 39,1 Shetye, Murari. „Air India flight to London to kick off Mopa’s international innings on July 21“ (en). The Times of India (2023-yil 12-iyul). Qaraldi: 2023-yil 12-iyul.
  40. ↑ „Aeroflot Resumes Moscow – Goa Service From Oct 2024“. Aeroroutes. Qaraldi: 2024-yil 19-iyul.
  41. ↑ „"Аэрофлот" открыл продажи билетов в Гоа из Москвы и Екатеринбурга“ (ru). Tourdom.ru. Профессиональный портал TourDom.ru — проект ООО «Служба Банко». Qaraldi: 2024-yil 6-iyul.
  42. ↑ „Next, Air Arabia set to shift Ops from Dabolim to Mopa“ (en). The Goan EveryDay. Qaraldi: 2024-yil 4-sentyabr.
  43. ↑ „Air India to launch Delhi to Goa–Mopa flights from January 2024“. AviationAll. Qaraldi: 2023-yil 18-dekabr.
  44. ↑ „Air India to commence Mumbai-Goa Mopa service in Dec-2023“. CAPA. Qaraldi: 2023-yil 23-noyabr.
  45. ↑ 45,0 45,1 „Air India Express May 2025 Goa Manohar International Service Additions“ (en). Aeroroutes (2025-yil 11-aprel). Qaraldi: 2025-yil 12-aprel.
  46. ↑ 46,0 46,1 46,2 46,3 46,4 „Air India Express NS25 Domestic Network Additions – 16MAR25“. Aeroroutes. Qaraldi: 2025-yil 17-mart.
  47. ↑ Darkunde, Mahesh. „Air India Express Launching 40 Flights from this Tourist Hub“ (en). Aviation A2Z (2025-yil 15-aprel). Qaraldi: 2025-yil 15-aprel. „Additional domestic connectivity will be enhanced when Hyderabad (HYD) services commence on May 3, 2025.“.
  48. ↑ „Akasa Air Flight Network“. Akasa Air. Qaraldi: 2024-yil 2-fevral.
  49. ↑ „Fly91 announces commencement of flight operations from March 18“ (en). The Hindu (2024-yil 12-mart). Qaraldi: 2024-yil 12-mart.
  50. ↑ „Flight Schedule“. Fly91. Qaraldi: 2024-yil 25-avgust.
  51. ↑ „Fly91 Solapur expansion“.
  52. ↑ Darkunde, Mahesh. „IndiGo Launching New Flights from Goa to Aurangabad and Nagpur“ (en). Aviation A2Z (2024-yil 24-may). Qaraldi: 2024-yil 26-may.
  53. ↑ Mondal, Anish. „Gujarat: Rajkot International Airport starts functioning, IndiGo to operate all its services from here – Details inside“ (en). The Financial Express (2023-yil 10-sentyabr). Qaraldi: 2023-yil 10-sentyabr.
  54. ↑ „Flight Schedule“. IndiGo. Qaraldi: 2023-yil 31-mart.
  55. ↑ „OMAN AIR NS23 GOA OPERATIONS“. Aeroroutes. Qaraldi: 2023-yil 4-aprel.
  56. ↑ (2024-yil 26-fevral). „Qatar Airways to Move Operations to North Goa, India from Dabolim Airport to the New, Manohar International Airport“ (en). Press-reliz.
  57. ↑ „SpiceJet Flight Service“ (en). Qaraldi: 2023-yil 25-iyun.
  58. ↑ Pall, Samreen. „Star Air To Begin Flight Service From Karnataka's Shivamogga To Goa, Hyderabad And Tirupati“ (en). News18 (2023-yil 19-oktyabr). Qaraldi: 2023-yil 13-noyabr.
  59. ↑ „TUI FILES UK – GOA MANOHAR SCHEDULE IN NW23“. Aeroroutes. Qaraldi: 2023-yil 22-may.
  60. ↑ Liu, Jim. „Uzbekistan Airways Plans Goa Launch in 4Q24“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 3-sentyabr). Qaraldi: 2024-yil 3-sentyabr.
  61. ↑ „Goa: Centre notifies national highway for Mopa airport“. The Times of India (2020-yil 24-sentyabr). Qaraldi: 2024-yil 27-aprel.
  62. ↑ „Pay toll fee to use new link road and reach mopa airport 15 minutes faster“. The Times of India (2024-yil 12-iyul). Qaraldi: 2024-yil 12-iyul.
  63. ↑ „Mopa airport link road may be operational before rains“. The Times of India (2024-yil 13-mart). Qaraldi: 2024-yil 27-aprel.
  64. ↑ „Flyers arriving at Goa's Mopa International Airport share painful experience of hours-long wait for taxis“ (en). cnbctv18.com (2023-yil 6-yanvar). Qaraldi: 2023-yil 27-yanvar.
  65. ↑ Nida Sayed. „Electric KTC buses to ply between Mopa and Panaji“ (en). The Times of India. Goa News (2023-yil 4-yanvar). Qaraldi: 2023-yil 27-yanvar.
  66. ↑ „Nagpur-Goa expressway to come up to reduce travel time: Fadnavis“ (en). The Indian Express (2022-yil 24-sentyabr). Qaraldi: 2023-yil 11-mart.
  67. ↑ Naik, Yogesh and Gangan P., Surendra.. „In infra boost, state proposes Nagpur-Goa expressway“ (en). The Hindustan Times (2023-yil 10-mart). Qaraldi: 2023-yil 11-mart. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Manohar_xalqaro_aeroporti&oldid=596136" dan olindi