Umoma binti Abu al-Os
| Umoma binti Abu al-Os | |
|---|---|
| أُمَامَة بِنْت أَبِي ٱلْعَاص | |
| Tavalludi |
Umoma binti Abu al-Os milodiy 618-yil |
| Vafoti |
milodiy 670-yil (hijriy 50-yil) Jidda, Umaviylar xalifaligi |
| Turmush oʻrtogʻi |
|
| Bolalari |
|
| Otasi | Abu al-Os ibn ar-Robiy |
| Onasi | Zaynab bint Muhammad |
| Qarindoshlari |
Roʻyxat
|
Umoma binti Abu al-Os ibn ar-Robiy (arabcha: أُمَامَة بِنْت أَبِي ٱلْعَاص ابْن ٱلرَّبِيْع) — islom paygʻambari Muhammad va uning birinchi xotini Xadicha bint Xuvaylidning nabirasi, Zaynab binti Muhammadning qizi, shu sababli Umoma binti Zaynab (أُمَامَة بِنْت زَیْنَب) nomi bilan ham tanilgan. Paygʻambar Muhammad uning ona tomondan bobosi boʻlganligi bois Ahl ul-Bayt aʼzosi hisoblanadi. Shuningdek, sahobalar qatorida ham tilga olinadi.
Tarjimai holi
Umoma paygʻambar Muhammadning toʻngʻich qizi Zaynab va uning turmush oʻrtogʻi Abu al-Os ibn ar-Robiyning qizi[1]:27–28, 163–164[2]:13, 162. Uning Ali ismli ukasi boʻlgan[2]:13. Paygʻambar Muhammadning qizlari Ruqayya, Ummu Kulsum va Fotima uning xolalari edi.
Umoma hali kichik qizaloq paytida bobosi Muhammad paygʻambar namoz oʻqiyotganida uni yelkasiga koʻtarib olardi. Sajda qilayotganida esa uni yerga qoʻyar, tik turganida yana koʻtarib olardi[1]:27, 163. Kunlarning birida paygʻambar Muhammad oʻzining eng sevimli insoniga bir aqiq marjon hadya qilishga vaʼda bergan. Ayollari bu sovgʻa Oyshaga berilsa kerak, deb kutishgan, biroq paygʻambar Muhammad bu marjonni Umomaga taqdim etgan. Boshqa bir safar esa, Habashiston imperatoridan kelgan tilla uzukni Umomaga hadya qilgan[1]:27–28,163–164.
Uning xolasi Fotima oʻlim toʻshagida yotganida eri Alidan jiyani Umomaga uylanishini soʻragan, chunki Umoma Fotimaning farzandlari Hasan, Ummu Kulsum, Zaynab va, ayniqsa, Husaynga juda mehr qoʻygan va bogʻlanib qolgan edi[manba kerak]. Fotima 632-yilda vafot etgach, Umoma Ali bilan turmush qurgan[1]:164[2]:13, 162. Ular Hilol (Muhammad al-Avsat yoki Muhammad al-Vasat nomi bilan ham tanilgan)[3]:12[4] va Avn ismli ikki oʻgʻil koʻrgan. Farzandlarining ikkalasi ham Eronda vafot etgan. Oʻgʻli Avn Xuroson hokimi Qays ibn Murra bilan boʻlgan jangda halok boʻlgan, Hilol esa tabiiy sabablarga koʻra oʻlim topgan[5]. Hilolning Abu Hoshim Abdulloh ibn Muhammad ismli oʻgʻli boʻlgani aytiladi, ammo uning keyingi taqdiri nomaʼlum[6][7].
Ali 661-yilda suiqasd natijasida oʻldirilgan, shundan soʻng Muoviya I Umomaga sovchi qoʻygan. Umoma bu borada al-Mugʻira ibn Navfal ibn al-Horis bilan maslahatlashgan. Mugʻira „jigarxoʻr ayolning (Hind bint Utba) oʻgʻli“ga turmushga chiqmasligi kerakligini aytib, muammoni oʻzi hal qilib berishini taklif qilgan. Umoma rozi boʻlgach, u: „Senga oʻzim uylanaman“, degan[1]:28. Bu nikohdan Yahyo ismli bir oʻgʻil dunyoga kelgan. Umomaning Yahyodan keyin farzand koʻrgan-koʻrmagani nomaʼlum[4].
Umoma al-Mugʻira bilan as-Safriyga surgunga ketgan va uning oʻsha yerda tax. 680-yilda vafot etgani aytiladi[4]. Biroq Umoma 670-yilda (hijriy 50) vafot etgan degan maʼlumotrlar ham keltirilgan[8].
Shajarasi
| Kilab ibn Murra | Fotima bint Saʼd | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Zuhra ibn Kilab (Banu Zuhra ajdodi) ona tomondan bobosining bobosi | Qusay ibn Kilab ota tomondan 5-ajdod bobosi | Hubba bint Hulayl ota tomondan 5-ajdod buvisi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Abdumanaf ibn Zuhra onasining bobosi | Abdulmannof ibn Qusay ota tomondan bobosining bobosi | Atika bint Murra ota tomondan buvisining buvisi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Vahb ibn Abdulmannof ona tomondan bobosi | Hoshim ibn Abdulmannof . (Banu Hoshim ajdodi) otasining bobosi | Salma bint Amr otasining buvisi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Fotima binti Amr ota tomondan buvisi | Abdulmuttalib ota tomondan bobosi | Hola bint Vuhayb ota tomondan oʻgay buvisi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Omina onasi | Abdulloh otasi | Az-Zubayr amakisi | Horis oʻgay amakisi | Hamza oʻgay amakisi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Suvayba birinchi emizikli onasi | Halima ikkinchi emizikli onasi | Abu Tolib amakisi | Abbos oʻgay amakisi | Abu Lahab oʻgay amakisi | yana 6 oʻgʻil va 6 qiz | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Muhammad | Xadicha birinchi xotini | Abdulloh ibn Abbos amakivachchasi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Fotima qizi | Ali amakivachchasi va kuyovi shajarasi, avlodlari | Qosim oʻgʻli | Abdulloh oʻgʻli | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Zaynab qizi | Ruqayya qizi | Usmon amakivachchasi va kuyovi shajarasi | Umm Kulsum qizi | Zayd asrab olingan oʻgʻli | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ali ibn Zaynab nabirasi | Umoma binti Zaynab nabirasi | Abdulloh ibn Usmon nabirasi | Rayhona binti Zayd xotini | Usoma ibn Zayd asrab olingan nabirasi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Muhsin ibn Ali nabirasi | Hasan ibn Ali nabirasi | Husayn ibn Ali nabirasi shajarasi | Ummu Kulsum bint Ali nabirasi | Zaynab bint Ali nabirasi | Safiya oʻninchi xotini | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Abu Bakr qaynotasi shajarasi | Savda ikkinchi xotini | Umar qaynotasi shajarasi | Ummu Salama oltinchi xotini | Juvayriya sakkizinchi xotini | Maymuna oʻn birinchi xotini | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Oysha uchinchi xotini shajarasi | Zaynab beshinchi xotini | Hafsa toʻrtinchi xotini | Zaynab yettinchi xotini | Ummu Habiba toʻqqizinchi xotini | Mariya al-Qibtiya oʻn ikkinchi xotini | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ibrohim oʻgʻli | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- nikoh tartibi borasida ixtilof borligini bildiradi.
- Eslatma: toʻgʻridan-toʻgʻri nasab qalin yozuvda yozilgan.
Yana qarang
Havolalar
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Al-Basri Al-Hashimi, Muhammad ibn Sa'd. Kitab al-Tabaqat al-Kabir (ar). London, the U.K.: Ta-Ha Publishers, 1995.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Al-Tabari, Muhammad ibn Jarir. The History of al-Tabari. Albany, New York, the U.S.A.: State University of New York Press, 1998.
- ↑ Al-Basri Al-Hashimi, Muhammad ibn Sa'd „The Companions of Badr“, . Kitab al-Tabaqat al-Kabir (ar). London: Ta-Ha Publishers, 2013.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Al-Tabari, Muhammad ibn Jarir. The History of al-Tabari. Albany, New York: State University of New York Press, 1993 — 71, footnote 406-bet.
- ↑ „Mohammad Hilal Ibn Ali“. www.helal.ir. 2011-yil 20-iyulda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „پایگاه اطلاع رسانی آستان مقدس حضرت محمد هلال بن علی(ع) - Content“. 2011-yil 20-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 10-mart.
- ↑ Geni — Abdullah (Abu Hashim) bin Muhammad (b. — 776)
- ↑ Lammens, H.. Fatima et les Filles de Mahomet (fr). Rome, Italy: Sumptibus Pontificii Instituti Biblici, 1912 — 127-bet.