Hafsa bint Umar
| Hafsa bint Umar | |
|---|---|
|
| |
| Tavalludi |
605-yil Makka, Hijoz |
| Vafoti | 665-yil |
| Turmush oʻrtogʻi |
|
Hafsa bint Umar (arabcha: حفصة بنت عمر; tax. 605-665), islom paygʻambari Muhammad s.a.v.ning ayollari edi. U, shuningdek, Rashidun xalifaligining ikkinchi xalifasi Umar ibn al-Xattabning qizi. Islom yozuvlarida uning ismi koʻpincha „Moʻminlar onasi“ (arabcha:أمّ المؤمنين, ʾumm al -muʾminīn) unvoni bilan qoʻshib yoziladi[1].
Yoshlik davri
Hafsa Umar ibn al-Xattob va Zaynab binti Madhuvning qizi va katta farzandi edi. U „Paygʻambar yuborilishidan besh yil oldin Quraysh Kaʼba uyini qurayotganda“, yaʼni 605-yilda tugʻilgan[2].
Nikoh
U Xunais ibn Huzayfaga turmushga chiqqan, ammo 624-yilning avgustida beva qolgan[3].
Hafsa R.A. kutish muddatini tugatgandan soʻng, otasi Umar R.A. uning qoʻllarini Usmon ibn Affonga R.A, keyin esa Abu Bakr R.A.ga uzatishni taklif qildi lekin ikkalasi ham uni rad etishdi. Umar R.A. Muhammad S.A.V.ning oldiga borib, bundan shikoyat qilganida, Muhammad: „Hafsa Usmondan yaxshiroqqa, Usmon esa Hafsadan yaxshiroqqa uylanadi“, deb javob berdi[4].
Muhammad S.A.V hijriy 3-shabonda (625 yil yanvar oxiri yoki fevral boshi) Hafsa R.A.ga uylandi[5]. Bu nikoh „ Bu Paygʻambar S.A.Vga,[6] endi uning qaynotasi boʻlgan Umar R.A. bilan ittifoq qilish imkoniyatini berdi.“
Eʼtiborga molik ish
Usmon xalifa boʻlgach, Qur’on matnini standartlashtirishda Hafsa nusxasidan foydalangan[7]. Yana Muhammaddan oltmish hadis rivoyat qilgani aytiladi[8].
Vafoti
U hijriy 45-yil shabon oyida, yaʼni 665-yilning oktabr yoki noyabrida vafot etgan. U al-Baqiyda boshqa moʻmin onalari yoniga dafn etilgan[9].
Zid qarashlar
Sunniy qarashlar
Hafsa sunniylar tomonidan olim va izlanuvchan deb koʻriladi. U imonlilarning onasi sifatida ham hurmatga sazovor.
Shia qarashlar
Shialarning qarashlari sunniylikdan ancha farq qiladi. Aksariyat oʻn ikki shia Hafsani otasi Umarning xalifaligini qoʻllab-quvvatlagani uchun tanqid qiladi.
Yana qarang
Manbalar
- ↑ Ahmad ibn Muhammad al-Sayyari (2009). Kohlberg, Etan; Amir-Moezzi, Mohammad Ali (muh.). „Revelation and Falsification: The Kitab al-qira'at of Ahmad b. Muhammad al-Sayyari: Critical Edition with an Introduction and Notes by Etan Kohlberg and Mohammad Ali Amir-Moezzi“. Texts and studies on the Qurʼān. 4-jild. BRILL. 103-bet. ISSN 1567-2808.
- ↑ Muhammad ibn Saad, Tabaqat vol. 8. Translated by Bewley, A. (1995). The Women of Madina p. 56. London: Ta-Ha Publishers.
- ↑ Muhammad ibn Saad, Tabaqat vol. 3. Translated by Bewley, A. (2013). The Companions of Badr, p. 307. London: Ta-Ha Publishers.
- ↑ Ibn Saad/Bewley vol. 8 pp. 56-58. The story is told in five separate traditions.
- ↑ Ibn Saad/Bewley vol. 8 p. 58.
- ↑ Margoliouth, D. S. (1905). Mohammed and the Rise of Islam, p. 307. New York & London: G. P. Putnam’s Sons.
- ↑ Bukhari 6:60:201.
- ↑ Siddiqi, M. Z. (2006). Hadith Literature: Its Origin, Development, Special Features and Criticism, p. 25. Kuala Lumpar: Islamic Book Trust.
- ↑ Ibn Saad/Bewley vol. 8 p. 60.