Threema
Threema — uchdan uchgacha shifrlangan xabar almashish, ovozli va videoaloqa uchun mo‘ljallangan Shveysariya messenjeri.
Threema foydalanuvchilarga shaxsiy va guruhli yozishmalar olib borish, rasm, video, ovozli xabar va fayllarni yuborish, shuningdek ovozli hamda videoqo‘ng‘iroqlarni amalga oshirish imkonini beradi.[1]
Xizmatdan foydalanish uchun telefon raqami yoki elektron pochta manzilini majburiy tarzda kiritish talab qilinmaydi. Foydalanuvchi dastur ichida yaratiladigan Threema ID orqali aniqlanadi. Telefon raqami va e-mail manzilini hisobga ixtiyoriy ravishda bog‘lash mumkin.[2]
Tarixi
Threema 2012-yilda ishga tushirilgan.[3]
Dastur shaxsiy ma’lumotlarni kamaytirib yig‘ish va foydalanuvchilar o‘rtasidagi yozishmalarni himoyalash tamoyiliga asoslangan messenjer sifatida shakllangan. Keyinchalik unga guruhli chatlar, multimedia almashinuvi, ovozli va videoqo‘ng‘iroqlar, ish stoli mijoz dasturi hamda tashkilotlar uchun alohida mahsulotlar qo‘shilgan.[1]
Platformalari
Threema mobil hamda ish stoli qurilmalari uchun mavjud.
Dastur quyidagi turdagi platformalarda ishlatilishi mumkin:
- Android;
- iOS va iPadOS;
- Windows;
- macOS.
Threema Private, Threema Work va Threema OnPrem mahsulotlari mobil va ish stoli qurilmalari uchun alohida yuklab olish sahifalariga ega.[4]
Asosiy funksiyalari
Threema imkoniyatlari dastur turi, versiyasi va foydalanuvchi sozlamalariga qarab farq qilishi mumkin.
Asosiy funksiyalari quyidagilardan iborat:
- shaxsiy matnli yozishmalar;
- guruhli chatlar;
- rasm, video va fayllarni yuborish;
- ovozli xabarlar;
- ovozli qo‘ng‘iroqlar;
- videoqo‘ng‘iroqlar;
- guruhli ovozli va videoqo‘ng‘iroqlar;
- xabarlarni tahrirlash va o‘chirish;
- xabarlarni iqtibos sifatida yuborish;
- so‘rovnomalar;
- kontaktlarni QR-kod orqali qo‘shish;
- suhbatlarni PIN-kod yoki biometrik himoya bilan cheklash;
- ma’lumotlarning zaxira nusxasini yaratish.[1]
Shaxsiy va guruhli suhbatlar
Threema foydalanuvchilari bir kishilik va guruhli suhbatlarda matn, rasm, video, audio hamda boshqa fayllarni almashishi mumkin.
Xabarlar qabul qiluvchiga yetkazilgandan keyin Threema serverlaridan o‘chirilishi ko‘zda tutilgan. Agar qabul qiluvchi vaqtincha tarmoqda bo‘lmasa, xabar yetkazib berilgunga qadar serverda shifrlangan holatda saqlanishi mumkin.[5]
Ovozli va videoaloqa
Threema Calls funksiyasi ovozli va videoqo‘ng‘iroqlarni internet orqali amalga oshirishga xizmat qiladi.
Threema ma’lumotiga ko‘ra, yakka tartibdagi va guruhli qo‘ng‘iroqlar uchdan uchgacha shifrlanadi. Qo‘ng‘iroqni boshlash uchun telefon raqamini oshkor qilish talab qilinmaydi, chunki aloqa Threema ID asosida tashkil qilinadi.[6][7]
Threema ID
Threema ID — foydalanuvchini tizim ichida aniqlash uchun ishlatiladigan identifikatordir.
Threema ID dastur ichida yaratiladi. U telefon raqami, e-mail manzili yoki ijtimoiy tarmoq profili bilan majburiy bog‘lanmagan. Shu sababli foydalanuvchi kontaktlarini qo‘lda qo‘shishi yoki QR-kod orqali aniqlashi mumkin.[2]
Telefon raqami yoki e-mail manzilini ixtiyoriy ravishda ulash kontaktlarni avtomatik topishni osonlashtirishi mumkin. Biroq Threema xizmatidan foydalanish uchun kontaktlar ro‘yxatini sinxronlashtirish majburiy emas.[8]
Kontaktlarni tekshirish
Threema foydalanuvchi kontaktining identifikatori va ochiq kalitini tekshirish uchun QR-koddan foydalanish imkoniyatini beradi.
QR-kodni bevosita boshqa foydalanuvchi qurilmasidan skanerlash kontaktning Threema ID va ochiq kalitini tasdiqlashga yordam beradi. Threema interfeysida tekshiruv darajalari rangli belgilar orqali ko‘rsatilishi mumkin.[9]
Kontaktni shaxsan tekshirish o‘rtadagi vositachi hujumi xavfini kamaytirishga yordam berishi mumkin.
Xavfsizlik va maxfiylik
Threema ma’lumotiga ko‘ra, xabarlar, media fayllar, guruhli chatlar, ovozli va videoqo‘ng‘iroqlar uchun uchdan uchgacha shifrlash qo‘llaniladi.[8]
Bunday arxitekturada xabar mazmuni yuboruvchi qurilmasida shifrlanadi va qabul qiluvchi qurilmasida ochiladi. Serverlar xabarlarni yetkazib berish jarayonida qatnashishi mumkin, biroq xabar mazmunini o‘qish uchun mo‘ljallanmagan.[5]
Threema kriptografik arxitekturasi haqida alohida texnik hujjat e’lon qilingan. Unda xabarlar, media fayllar va kalitlarni boshqarish bilan bog‘liq himoya mexanizmlari tavsiflangan.[10]
Ochiq manbali mijoz dasturlari
Threema mobil va ish stoli mijoz dasturlarining manba kodi ochiq holda e’lon qilingan.
Rasmiy ma’lumotga ko‘ra, Threema ilovalari GNU Affero General Public License 3-versiyasi asosida tarqatiladi. Android dasturi uchun reproducible build mexanizmi ham mavjud bo‘lib, u e’lon qilingan manba kodi do‘kondan yuklab olinadigan dastur bilan mosligini tekshirishga yordam beradi.[11]
Mijoz dasturlarining ochiq manbali bo‘lishi barcha server komponentlari ham ochiq manbali ekanini anglatmaydi.
Metadata bilan ishlash
Threema xizmatida metadata miqdorini kamaytirish tamoyili qo‘llaniladi. Rasmiy ma’lumotga ko‘ra, foydalanuvchi kontaktlari qurilmada saqlanishi mumkin, xabarlar esa muvaffaqiyatli yetkazilgandan keyin serverdan o‘chiriladi.[5]
Biroq uchdan uchgacha shifrlash va metadata miqdorini kamaytirish foydalanuvchi qurilmasi zararlangan, hisobga ruxsatsiz kirilgan yoki suhbat ishtirokchisi xabarni uchinchi shaxsga yuborgan holatlardan to‘liq himoya qilmaydi.
Threema Safe
Threema Safe — foydalanuvchining muhim ma’lumotlari uchun zaxira nusxasi yaratish funksiyasidir.
Threema Safe yordamida Threema ID, kontaktlar, guruhlar va ayrim sozlamalarni zaxiralash mumkin. Zaxira nusxasi parol bilan himoyalanadi va ayrim holatlarda foydalanuvchining o‘z serverida WebDAV orqali saqlanishi mumkin.[12][13]
Threema Safe zaxira nusxasiga odatda yozishmalar tarixi, media fayllar hamda kontakt va guruhlarning profil rasmlari kiritilmaydi.[14]
Tashkilotlar uchun mahsulotlar
Threema ekotizimida tashkilotlar uchun mo‘ljallangan alohida mahsulotlar mavjud.
Threema Work
Threema Work korxonalar, tashkilotlar va ishchi guruhlar uchun mo‘ljallangan messenjer yechimidir.
U markazlashtirilgan foydalanuvchi boshqaruvi, mobil qurilmalarni boshqarish, korporativ siyosatlarni qo‘llash, ruxsatlarni belgilash va tashqi tizimlar bilan API orqali integratsiyani qo‘llab-quvvatlashi mumkin.[15]
Threema OnPrem
Threema OnPrem — Threema Work funksiyalariga asoslangan, biroq tashkilotning o‘z infratuzilmasida joylashtiriladigan tizimdir.
Bu turdagi yechimda ma’lumotlar tashkilotning o‘z serverida saqlanishi mumkin. Threema OnPrem mustaqil va yopiq aloqa muhiti sifatida ishlaydi: uning foydalanuvchilari odatda faqat o‘sha OnPrem instansiyasidagi boshqa foydalanuvchilar bilan muloqot qiladi.[16][17]
Qo‘llanilishi
Threema quyidagi holatlarda qo‘llanilishi mumkin:
- shaxsiy yozishmalar;
- oilaviy va do‘stlar guruhlari;
- masofaviy ishchi jamoalar;
- korporativ muloqot;
- ta’lim muassasalari;
- davlat va jamoat tashkilotlari;
- maxfiylik talab qilinadigan xizmat yozishmalari;
- mobil va ish stoli qurilmalari o‘rtasidagi himoyalangan aloqa.
Cheklovlari
Threema imkoniyatlaridan foydalanishda quyidagi jihatlar hisobga olinishi kerak:
- telefon raqami majburiy emasligi sababli foydalanuvchilar kontaktni tekshirishga alohida e’tibor berishi lozim;
- QR-kod orqali identifikatorni shaxsan tekshirish tavsiya etiladi;
- uchdan uchgacha shifrlash zararli dastur o‘rnatilgan yoki begona shaxs nazoratidagi qurilmani himoya qila olmaydi;
- xabarni qabul qilgan foydalanuvchi uning ekran tasvirini olishi yoki mazmunini boshqa shaxsga yuborishi mumkin;
- Threema OnPrem foydalanuvchilari odatda umumiy Threema yoki Threema Work tarmoqlari bilan to‘g‘ridan to‘g‘ri yozisha olmaydi;
- ayrim funksiyalar dastur versiyasi, qurilma turi yoki tashkilot siyosatlariga qarab farq qilishi mumkin.
Shuningdek qarang
- Tezkor xabar almashish
- Signal Messenger
- Telegram
- KakaoTalk
- LINE (messenjer)
- Uchdan uchgacha shifrlash
- Kriptografik protokol
- Axborot xavfsizligi
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Threema: Features. Threema. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ 2,0 2,1 Threema Private. Threema. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ Threema: History, values and principles. Threema. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ Threema Download. Threema. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Which data gets stored at Threema?. Threema. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ How secure are Threema calls?. Threema. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ How do I start a group call in Threema?. Threema. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ 8,0 8,1 What makes Threema special?. Threema. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ What do the three colored dots next to a contact mean?. Threema. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ Threema Cryptography Whitepaper. Threema. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ Open Source. Threema. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ What is Threema Safe and how do I enable it?. Threema. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ How do I store my Threema Safe backup on my own server?. Threema. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ Which data does a Threema Safe backup contain?. Threema. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ Threema Work. Threema. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ Threema OnPrem. Threema. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ Is Threema OnPrem compatible with Threema or Threema Work?. Threema. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.