Signal Messenger
Signal Messenger (odatda Signal deb ataladi) — uchdan uchgacha shifrlangan matnli xabarlar, ovozli va videoqo‘ng‘iroqlar uchun mo‘ljallangan bepul ochiq manbali messenjer.
Ilova Android, iOS, iPadOS hamda Windows, macOS va Linux operatsion tizimlarida ishlaydi. Signal foydalanuvchilari shaxsiy va guruhli yozishmalar olib borishi, rasm, video, ovozli xabar va fayllarni yuborishi, shuningdek ovozli hamda videoqo‘ng‘iroqlarni amalga oshirishi mumkin.[1][2]
Tarixi
Signal dasturining kelib chiqishi TextSecure va RedPhone nomli himoyalangan aloqa dasturlariga borib taqaladi. Ushbu dasturlar dastlab Whisper Systems tomonidan ishlab chiqilgan.
2013-yilda Moxie Marlinspike Open Whisper Systems loyihasini tashkil etgan. 2014-yilda Signal ilovasining dastlabki versiyasi chiqarilgan bo‘lib, u avval ovozli qo‘ng‘iroqlarni qo‘llab-quvvatlagan. Keyinchalik matnli yozishmalar funksiyasi ham qo‘shilgan.[3]
2018-yilda Moxie Marlinspike va WhatsApp asoschilaridan biri Brian Acton ishtirokida Signal Foundation tashkil etilgan. Fond Signal loyihasini qo‘llab-quvvatlash, ochiq manbali maxfiylik texnologiyalarini rivojlantirish va shaxsiy muloqot vositalarini kengaytirish maqsadida tuzilgan.[4]
Platformalari
Signal mobil va ish stoli qurilmalarida ishlash uchun ishlab chiqilgan.
Ilova quyidagi platformalar uchun mavjud:
- Android;
- iPhone va iPad;
- Windows;
- macOS;
- Linux.
Ish stoli dasturidan foydalanish uchun Signal avval mobil qurilmaga o‘rnatilgan bo‘lishi va tegishli qurilmalar o‘zaro bog‘langan bo‘lishi kerak.[5]
Funksiyalari
Signal quyidagi asosiy funksiyalarni taqdim etadi:
- shaxsiy matnli yozishmalar;
- guruhli chatlar;
- ovozli xabarlar;
- rasm, video, GIF va fayllarni yuborish;
- ovozli qo‘ng‘iroqlar;
- videoqo‘ng‘iroqlar;
- vaqtinchalik o‘chiriladigan xabarlar;
- stikerlar;
- foydalanuvchi profili va kontaktlarni boshqarish;
- mobil va ish stoli qurilmalarini bog‘lash.
Ilovadagi xabarlar va qo‘ng‘iroqlar internet ulanishi orqali amalga oshiriladi. Shu sababli Signal orqali yuborilgan ma’lumotlar SMS yoki MMS xizmatlariga bog‘liq bo‘lmaydi.[1][2]
Maxfiylik va xavfsizlik
Signal xabarlar va qo‘ng‘iroqlar uchun uchdan uchgacha shifrlashdan foydalanadi. Ushbu yondashuvda xabar mazmuni yuboruvchi qurilmasida shifrlanadi va faqat qabul qiluvchi tomonning qurilmasida ochiladi.
Signal Foundation ma’lumotiga ko‘ra, xizmat xabarlar mazmunini o‘qish yoki qo‘ng‘iroqlar mazmunini tinglash uchun mo‘ljallanmagan.[2]
Signal ochiq manbali dasturiy ta’minot hisoblanadi. Electronic Frontier Foundation uni Android, iOS va ish stoli tizimlari uchun mavjud bo‘lgan uchdan uchgacha shifrlangan ochiq manbali aloqa dasturi sifatida tavsiflaydi.[1]
Signal protokoli
Signal messenjerida Signal protokoli deb ataluvchi kriptografik spetsifikatsiyalar majmuasidan foydalaniladi.
Ushbu yondashuv dastlabki umumiy maxfiy kalitni hosil qilish, xabarlar kalitlarini yangilash va foydalanuvchi qurilmalaridagi himoyalangan sessiyalarni yuritishga xizmat qiladi.
Signal protokoli tarkibida quyidagi mexanizmlar qo‘llanilishi mumkin:
- X3DH kalitlarni kelishish protokoli;
- PQXDH post-kvant kalitlarni kelishish protokoli;
- Double Ratchet algoritmi;
- Sesame algoritmi;
- autentifikatsiyalangan shifrlash mexanizmlari.
Signal hujjatlarida Double Ratchet algoritmi umumiy maxfiy kalit asosida ikki tomon o‘rtasida shifrlangan xabarlarni almashish uchun ishlatilishi qayd etilgan.[6]
Kontaktlar va telefon raqami
Signal akkauntini ro‘yxatdan o‘tkazish uchun ishlaydigan telefon raqami talab qilinadi. Telefon raqami foydalanuvchini tasdiqlash va akkauntlar sonini cheklash uchun qo‘llaniladi.
Kontaktlar ruxsati berilgan holatda Signal foydalanuvchining kontaktlari orasida Signal ishlatuvchilarni aniqlashga yordam berishi mumkin. Kontaktlarga ruxsat berilmasa ham, foydalanuvchi telefon raqamini qo‘lda kiritish orqali yangi muloqotni boshlashi mumkin.[1]
Signal Foundation
Signal messenjeri Signal Foundation bilan bog‘liq bo‘lgan Signal Messenger tashkiloti tomonidan qo‘llab-quvvatlanadi.
Signal Foundation notijorat tashkilot sifatida tashkil etilgan. Fondning e’lon qilingan maqsadi ochiq manbali maxfiylik texnologiyalarini rivojlantirish va himoyalangan global muloqotni qo‘llab-quvvatlashdan iborat.[4]
Britannica ma’lumotiga ko‘ra, Signal Foundation Signal messenjerini boshqaruvchi notijorat tashkilot hisoblanadi.[3]
Cheklovlari
Signal xabar mazmunini shifrlashga qaratilgan bo‘lsa-da, ilovadan foydalanish barcha xavflarni avtomatik tarzda bartaraf etmaydi.
Masalan, foydalanuvchi qurilmasining zararlanishi, noto‘g‘ri qabul qiluvchini guruhga qo‘shish, ekran tasvirini olish, zaif parol yoki zaxira nusxalarini noto‘g‘ri boshqarish maxfiylikka salbiy ta’sir qilishi mumkin.
Electronic Frontier Foundation xavfsiz aloqa uchun ilovaning shifrlash funksiyalari bilan bir qatorda qurilma xavfsizligi va foydalanuvchi sozlamalari ham muhimligini qayd etadi.[1]
Shuningdek qarang
- Signal protokoli
- X3DH
- PQXDH
- Double Ratchet
- Uchdan uchgacha shifrlash
- Tezkor xabar almashish
- Kriptografik protokol
- Axborot xavfsizligi
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Electronic Frontier Foundation. How to: Use Signal. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Signal. Signal. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ 3,0 3,1 Encyclopaedia Britannica. Signal: Overview, History and Facts. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ 4,0 4,1 Signal. Signal Foundation. 21-fevral 2018-yil. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ Signal. Download Signal. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.
- ↑ Signal. Signal Documentation. Qaraldi: 25-iyun 2026-yil.