Kontent qismiga oʻtish

Türkan Xonimsulton

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Türkan Xonimsulton
Tugʻilishi 1919-yil 4-iyul
Kuruçeşme saroyi, Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi
(hozirgi Istanbul, Turkiya)
Vafoti 25-dekabr 1989-yil(1989-12-25)
(70 yoshda)
Anqara, Turkiya
Turmush oʻrtogʻi
Hüveyda Mayatepek
(turm. 1945; his d. 1973)
Farzandlari Usmon Mayatepek
Toʻliq nomi
turkcha: Türkan Hanımsultan
usmonli turkcha: ترکان خانم سلطان‎‎
Otasi Anvar posho
Onasi Naciye Sulton
Dini Islom, sunniylik

Türkan Xonimsulton (usmonli turkcha: ترکان خانم سلطان‎‎; 1919-yil 4-iyul — 1989-yil 25-dekabr), shuningdek, Türkan Mayatepek yoki Türkan Anvar deb ham ataluvchi Usmoniylar malikasi, Naciye Sulton va Anvar poshoning qizi.

Hayoti

Türkan Xonimsulton 1919-yil 4-iyulda Kuruçeşme saroyida tugʻilgan[1][2][3]. Uning otasi Ismoil Anvar posho boʻlib, u Ahmad bey va Oysha Dilara xonimning oʻgʻli boʻlgan[4][5]. Onasi Naciye Sulton Shahzoda Salim Sulaymon va Oysha Tarzıter xonimning qizi edi[6]. Türkanning Mohpaykar Xonimsulton ismli opasi va Sultonzoda Ali bey ismli ukasi boʻlgan[7]. Shuningdek, onasi Naciye Sultonning Komil bey (Türkanning otasining ukasi) bilan ikkinchi nikohidan tugʻilgan Rana Xonimsulton ismli ona bir, ota boshqa singlisi ham boʻlgan[8]. 1920-yilda otasi Berlinda boʻlgan paytda Türkan, uning onasi va Mohpaykar uning huzuriga borgan. U yerda 1921-yilda uning kichik ukasi Sultonzoda Ali Anvar tugʻilgan. Otasi Rossiya SSRga ketganidan keyin oilasi esa oʻsha yerda qolgan[9]. 1922-yilda otasi vafot etgach, ular Istanbulga qaytishgan[10]. 1924-yil mart oyida Usmoniylar sulolasi oilasi vakillari surgun qilinganda Türkan va uning oilasi Fransiyaning Parij shahriga joylashgan[11], keyinroq esa ular Nice shahriga koʻchib oʻtgan[12].

Surgun davrida Türkan aka-ukalari bilan birga amakisi va oʻgay otasi Komil poshodan taʼlim olgan. Komil posho har yakshanba kuni Neslişah Sulton, Honzoda Sulton va Necla Sulton bilan birga Türkan va aka-ukalariga ham eski turk alifbosida oʻqish va yozishni oʻrgatgan[12]. 1939-yilda Türkan va uning aka-ukalari uchun Turkiyaga qaytishga ruxsat beruvchi maxsus qonun qabul qilindi. Qonun 1939-yil 25-maydan kuchga kirdi, shundan soʻng Türkan va uning aka-ukalari Istanbulga qaytishdi[13][14][15]. Ikkinchi Jahon urushi davrida Türkan opasi Mohpaykar bilan birga amakisi Nuri posho tomonidan Shveysariyaga olib ketildi, biroq Ali oʻqishi sababli Istanbulda qolishni tanladi. Ularning ikkisi ham 1943-yilda Istanbulga qaytishdi[16].

Türkan kimyo yoʻnalishida tahsil olib, keyinchalik kimyoviy muhandis boʻldi. U turli maktablarda kimyo fanidan dars ham bergan. Shuningdek, u qisqa muddat Turkiya radio va televideniye korporatsiyasida (TRT) ishlagan[17]. 1945-yilda Türkan Istanbulda elchi boʻlgan Hüveyda Mayatepekka turmushga chiqdi. U diplomat Hasan Tahsin Mayatepekning oʻgʻli edi[18]. Keyinchalik er-xotin Shveysariyaning Jeneva shahriga koʻchib oʻtgan. Ularning yagona oʻgʻli Usmon Mayatepek 1950-yil 1-iyunda tugʻilgan[19][1]. Hüveyda Mayatepek 1973-yil 1-mayda Avstriyaning Vena shahrida vafot etgan[1][17].

Türkan Xonimsulton 1989-yil 25-dekabrda 70 yoshida Turkiyaning Anqara shahrida vafot etgan va shu yerda dafn qilingan[1][17][20].

Farzandlari

Ism Tugʻilgan Vafot etgan Izohlar
Usmon Mayatepek 1950-yil 1-iyun[1][21] 2016-yil 1-noyabr[19][21] U ikki marta uylangan. Avval Anna ismli ayol bilan, keyin esa 1991-yil 6-iyulda Neshe Firtina bilan oila qurgan. Neshe bilan nikohidan Mehrishoh Türkan (1952-yil 25-mayda tugʻilgan) ismli qizi tugʻilgan. Vafotidan keyin Istanbulda dafn qilingan[1][19][21].

Nasabi

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Adra, Jamil. Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005, 2005 — 13-bet. 
  2. ↑ Milanlıoğlu 2011, s. 71.
  3. ↑ Sönmez 2014, s. 90.
  4. ↑ Milanlıoğlu 2011, s. 24.
  5. ↑ Akademik araştırmalar dergisi. Maestro İnsan Kaynakları, 2007 — 218-bet. 
  6. ↑ Milanlıoğlu 2011, s. 7.
  7. ↑ Milanlıoğlu 2011, ss. 119, 153.
  8. ↑ Milanlıoğlu 2011, ss. 127, 153.
  9. ↑ Rorlich, Azade-Ayse. Enver Pasha and the Bolshevik Revolution. University of Wisconsin—Madison, 1972 — 79-bet. 
  10. ↑ Milanlıoğlu 2011, s. IV.
  11. ↑ Milanlıoğlu 2011, s. 126.
  12. ↑ 12,0 12,1 Bardakçı 2017, s. 132.
  13. ↑ Milanlıoğlu 2011, s. 129.
  14. ↑ Bardakçı 2017, s. 295 n. 13.
  15. ↑ Sönmez 2014, ss. 90–91.
  16. ↑ Milanlıoğlu 2011, s. 131.
  17. ↑ 17,0 17,1 17,2 Sönmez 2014, s. 94.
  18. ↑ Milanlıoğlu 2011, s. 132.
  19. ↑ 19,0 19,1 19,2 „Enver Paşa'nın torunu Osman Mayatepek hayatını kaybetti“. Hürriyet (2016-yil 1-noyabr). Qaraldi: 2022-yil 6-aprel.
  20. ↑ Milanlıoğlu 2011, s. 153.
  21. ↑ 21,0 21,1 21,2 „Enver Paşa'nın torunu Osman Mayatepek hayatını kaybetti“. Habertürk (2016-yil 1-noyabr). Qaraldi: 2022-yil 6-aprel.

Adabiyotlar

Andoza:Ottoman princesses