Kontent qismiga oʻtish

Rana Xonimsulton

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Rana Xonimsulton
Tugʻilishi 1926-yil
Parij, Uchinchi Fransiya Respublikasi
Vafoti 14-aprel 2008-yil(2008-04-14)
(82 yoshda)
Istanbul, Turkiya
Turmush oʻrtogʻi
Sadi Eldem
(turm. 1949; uning v. 1995)
Farzandlari
  • Jeyda Eldem
  • Necla Eldem
  • Edhem Eldem
Sulola Usmoniylar
Otasi Mehmet Komil Killigil
Onasi Naciye Sulton
Taʼlimi Sorbona universiteti

Rana Xonimsulton (1926-yil 25-aprel — 2008-yil 14-aprel), shuningdek, Rana Eldem nomi bilan ham tanilgan Usmoniylar malikasi va fransuz tili oʻqituvchisi. Naciye Sulton va Mehmet Komil Killigilning qizi.

Yoshligi

Rana Xonimsulton 1926-yil 25-fevralda Fransiyaning Parij shahrida tugʻilgan[1]. Uning onasi Naciye Sulton (Shahzoda Salim Sulaymonning qizi, Usmoniylar sultoni Abdulmajid I ning nabirasi), otasi esa Naciye Sultonning sobiq eri Anvar poshoning ukasi Mehmet Komil Killigil edi[2]. Ular 1923-yilda Anvar poshoning vafotidan bir yil oʻtib, turmush qurgan va Parijda yashagan. Onasining birinchi nikohidan Mohpaykar Xonimsulton, Türkan Xonimsulton ismli opalari va Sultonzoda Ali bey ismli akasi boʻlgan[3].

1939-yil 25-mayda Rana va uning aka-opalarining Turkiyaga qaytishi uchun maxsus qonun qabul qilindi[4]. Ularning barchasi 1939-yil 5-iyuldagi qonun orqali Turkiya Respublikasining fuqarolari boʻlishdi[5]. Rananing ota-onasi 1949-yilda ajrashdi, otasi Turkiyaga qaytib, 1949-yil 22-sentyabrdagi qonun orqali Turkiya fuqarosiga aylandi[5]. Komil Killigil 1962-yil 7-avgustda Istanbulda vafot etdi[5].

Ikkinchi Jahon urushi davrida Rana va uning opalari 1943-yilgacha onasi bilan Shveysariyada yashadi[6]. U oʻsha yerda oʻrta taʼlimning yuqori bosqichini tamomladi[6]. 1946-yilda Rana va uning ota-onasi Parijga qaytishdi[6]. Rana Sorbonne universitetida taʼlim olib, fransuz tili va adabiyoti boʻyicha diplom oldi[1][7].

Faoliyati

Rana Xonimsulton fransuz tili oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. U 1985–1986-yillarda Istanbuldagi Saint-Jozeph litseyida dars bergan[7].

Vafoti

Rana Xonimsulton 2008-yil 14-aprelda Istanbulda vafot etgan. 13-aprel kuni Istanbuldagi uyida zinadan yiqilib tushgan, shundan soʻng miya qon ketishini boshdan kechirgan[4]. Uning janoza namozi 17-aprel kuni Teşvikiye masjidida Usmoniylar sulolasi aʼzolari ishtirokida oʻqilgan[1][4]. Vafotidan keyin Rana Istanbulning Beshiktosh tumanidagi Yahyo afandi maqbarasida onasi Naciye Sulton, eri, qizi Necla va boshqa qarindoshlari yoniga dafn etilgan[4][8].

Farzandlari

Rana Xonimsulton 1949-yil 25-iyulda turk diplomati Sadi Eldemga turmushga chiqqan[3][8]. Uning onasi Naciye Sulton 1952-yil 4-avgustda Turkiyaga qaytgan va bir muddat ularning Istanbuldagi uyida yashagan[6]. Sadi Eldem 1995-yil 15-yanvarda vafot etgan[3]. Ularning ikki qizi va bir oʻgʻli boʻlgan[8][9]:

  • Jeyda Eldem (1952-yil 1-mart — 2014-yil avgust)[2].
  • Necla Eldem (1954-yil 24-mart — 1964-yil 24-avgust) oʻn yoshida baxtsiz hodisa oqibatida vafot etgan[8].
  • Edhem Eldem (1960-yil 2-mart) — tarixchi, Boğaziçi universitetida professor-oʻqituvchi sifatida ishlaydi[2]. 1983-yil 2-sentyabrda Zeynep Sedef Torunoʻgʻliga uylangan, ularning Simin Eldem ismli qizi bor[8][9].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 „Son Osmanlılar cenazede buluştu“ (tr). Milliyet (2008-yil 18-aprel). Qaraldi: 2023-yil 30-aprel.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 „Sultan Abdülmecid'in Torunu Ceyda Eldem'in cenazesi yarın defnedilecek“ (tr). IHA (2014-yil 15-avgust). Qaraldi: 2023-yil 30-aprel.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Cahide Sınmaz Sönmez (2014). "Sürgünden Vatana Osmanlı Hanedanının Geri Dönen İlk Üyeleri 1924 1951" (tr). Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi 6 (12): 94. https://avesis.comu.edu.tr/yayin/0508decc-24f6-4c58-8453-03c21721b21c/surgunden-vatana-osmanli-hanedaninin-geri-donen-ilk-uyeleri-1924-1951. 
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 „Hanım Sultan, Bakanlar Kurulu kararıyla kabristana“ (tr). Hürriyet (2008-yil 18-aprel). Qaraldi: 2023-yil 30-aprel.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Cahide Sınmaz Dönmez „The Visits of the Female Members of the Ottoman Dynasty to Turkey During the Presidency of İsmet İnönü“, . Current Researches in Geography. Sofia: E-BWN, 2017 — 345,351–352-bet. ISBN 978-83-943963-3-6. 
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 Neval Milanlıoğlu (2011). Emine Naciye Sultan'ın Hayatı (1896-1957) (MA thesis) (turk). Marmara University. 130, 132, 140-bet. ISBN 9798519148924. ProQuest 2607267038.
  7. ↑ 7,0 7,1 „Eski Çalışanlar“ (tr). Saint Joseph. 2023-yil 2-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 30-aprel.
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 „Osman Sadi Eldem (1910-1995)“ (tr). core.ac.uk. Qaraldi: 2023-yil 30-aprel.
  9. ↑ 9,0 9,1 Jamil Adra. Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005, 2005 — 12-13-bet.