Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Shahrixon tumani: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.
Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi


== Maʼmuriy boʻlinishi ==
== Maʼmuriy boʻlinishi ==
Shahrixon tumani gʻarbdan [[Boʻz (tuman)|Boʻz]], shimoldan [[Baliqchi (tuman)|Baliqchi]], [[Oltinkoʻl (tuman)|Oltinkoʻl]], sharqdan [[Asaka (tuman)|Asaka]], janubdan [[Farg'ona viloyati]]ning [[Quva tumani | Quva tumanlari]] bilan chegaradosh. Maydoni — 0,33 ming kvadrat kilometr.
Shahrixon tumani gʻarbdan [[Boʻz (tuman)|Boʻz]], shimoldan [[Baliqchi (tuman)|Baliqchi]], [[Oltinkoʻl (tuman)|Oltinkoʻl]], sharqdan [[Asaka (tuman)|Asaka]], janubdan [[Fargʻona viloyati]]ning [[Quva tumani | Quva tumanlari]] bilan chegaradosh. Maydoni — 0,33 ming kvadrat kilometr.


Tumanda 1ta [[shahar]] (Shahrixon), 14ta [[Mahalla fuqarolar yig'ini]] ( [[Qo'rg'oncha MFY]], [[Dorilomon]], [[Abdubiy QFY|Abdubiy]], [[Guliston QFY|Guliston]], [[Nazarmahram QFY|Nazarmahram]], [[Naynavo QFY|Naynavo]], [[Paxtaobod QFY|Paxtaobod]], [[Toshtepa QFY|Toshtepa]], [[Choʻja QFY|Choʻja]], Eshon-qishloq MFY, [[Yuqori Shahrixon QFY|Yuqori Shah­rixon]], [[Yangiyoʻl QFY|Yangiyoʻl]], [[Oʻzbekiston QFY|Oʻzbekiston]], [[Oʻrta Shahrixon QFY|Oʻrta Shahrixon]], [[Paxtakol MFY|Paxtakol]]) bor.
Tumanda 1ta [[shahar]] (Shahrixon), 14ta [[Mahalla fuqarolar yigʻini]] ( [[Qoʻrgʻoncha MFY]], [[Dorilomon]], [[Abdubiy QFY|Abdubiy]], [[Guliston QFY|Guliston]], [[Nazarmahram QFY|Nazarmahram]], [[Naynavo QFY|Naynavo]], [[Paxtaobod QFY|Paxtaobod]], [[Toshtepa QFY|Toshtepa]], [[Choʻja QFY|Choʻja]], Eshon-qishloq MFY, [[Yuqori Shahrixon QFY|Yuqori Shah­rixon]], [[Yangiyoʻl QFY|Yangiyoʻl]], [[Oʻzbekiston QFY|Oʻzbekiston]], [[Oʻrta Shahrixon QFY|Oʻrta Shahrixon]], [[Paxtakol MFY|Paxtakol]]) bor.


== Tabiati ==
== Tabiati ==
Tuman hududi [[Shahrixonsoy]]ning keng yoyilmasida, [[Quva]]-[[Andijon (shahar)|Andijon]] adirlari bilan [[Qoradaryo (daryo)|Qoradaryo]] oʻrtasidagi tekislikda joylashgan. Oʻrtacha balandlik 400—680 m. Tekislikning ustki qismi toʻrtlamchi davr allyuvial yotqiziqlaridan tashkil topgan. Markaziy [[Fargʻona]]<nowiki/>ning ichki qismiga kirib boradi. Iqlimi kontinental; qishi yumshoq, yozi issiq. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi —2,5° dan —3,2° gacha, iyulniki 27°—29°, eng past temperatura —26°, eng yuqori temperatura 45°. Yiliga 300—350 mm yogʻin tushadi. Vegetatsiya davri 212—216 kun. Tuproqlari boʻz, oʻtloqi botqoq, oʻtloqi boʻz, baʼzi joylarda qumoq shoʻrxok tuproqlar. Oʻtloqi botqoq tuproqli joylarda yer osti suvi yuza (1—2 m). Yovvoyi oʻsimliklardan ajriq, qamish, qiyoq, yantoq, oqbosh, ituzum, semizoʻt, shoʻra, yalpiz, qirqboʻgʻim va gʻumay oʻsadi. Yovvoyi hayvonlardan faqat tulki, quyon uchraydi xolos; qushlardan olaqanot, chumchuq, qaldirgʻoch, bedana, qargʻa, laylak, hakka, zagʻizgʻon, musicha uchraydi.
Tuman hududi [[Shahrixonsoy]]ning keng yoyilmasida, [[Quva]]-[[Andijon (shahar)|Andijon]] adirlari bilan [[Qoradaryo (daryo)|Qoradaryo]] oʻrtasidagi tekislikda joylashgan. Oʻrtacha balandlik 400—680 m. Tekislikning ustki qismi toʻrtlamchi davr allyuvial yotqiziqlaridan tashkil topgan. Markaziy [[Fargʻona]]<nowiki/>ning ichki qismiga kirib boradi. Iqlimi kontinental; qishi yumshoq, yozi issiq. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi —2,5° dan —3,2° gacha, iyulniki 27°—29°, eng past temperatura —26°, eng yuqori temperatura 45°. Yiliga 300—350 mm yogʻin tushadi. Vegetatsiya davri 212—216 kun. Tuproqlari boʻz, oʻtloqi botqoq, oʻtloqi boʻz, baʼzi joylarda qumoq shoʻrxok tuproqlar. Oʻtloqi botqoq tuproqli joylarda yer osti suvi yuza (1—2 m). Yovvoyi oʻsimliklardan ajriq, qamish, qiyoq, yantoq, oqbosh, ituzum, semizoʻt, shoʻra, yalpiz, qirqboʻgʻim va gʻumay oʻsadi. Yovvoyi hayvonlardan faqat tulki, quyon uchraydi xolos; qushlardan olaqanot, chumchuq, qaldirgʻoch, bedana, qargʻa, laylak, hakka, zagʻizgʻon, musicha uchraydi.


== Xo'jaligi ==
== Xoʻjaligi ==
Tuman xoʻjaligi, asosan, qishloq xo'jaligiga ixtisoslashgan. [[Paxta]] tozalash, taʼmirlash, toʻqimachilik, tikuvtrikotaj korxonalari va boshqalar faoliyat koʻrsatadi. Qoʻshma korxonalardan: Oʻzbekiston—Koreya «Kosmo Elektroniks KOLTD», Oʻzbekiston—Xitoy «RivojTyanjin», Oʻzbekiston—Hindiston «RivojNorind», OʻzbekistonGermaniya «Interteks», Oʻzbekiston—Rossiya «Anteks» ishlab turibdi. Shahrixon tumanida 640 dan ortiq kichik korxona mavjud<ref>[['Shahrihon tumani']][https://qomus.info/oz/encyclopedia/sh/shahrixon-tumani/] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230621132116/https://qomus.info/oz/encyclopedia/sh/shahrixon-tumani/ |date=2023-06-21 }}</ref>.
Tuman xoʻjaligi, asosan, qishloq xoʻjaligiga ixtisoslashgan. [[Paxta]] tozalash, taʼmirlash, toʻqimachilik, tikuvtrikotaj korxonalari va boshqalar faoliyat koʻrsatadi. Qoʻshma korxonalardan: Oʻzbekiston—Koreya «Kosmo Elektroniks KOLTD», Oʻzbekiston—Xitoy «RivojTyanjin», Oʻzbekiston—Hindiston «RivojNorind», OʻzbekistonGermaniya «Interteks», Oʻzbekiston—Rossiya «Anteks» ishlab turibdi. Shahrixon tumanida 640 dan ortiq kichik korxona mavjud<ref>[['Shahrihon tumani']][https://qomus.info/oz/encyclopedia/sh/shahrixon-tumani/] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230621132116/https://qomus.info/oz/encyclopedia/sh/shahrixon-tumani/ |date=2023-06-21 }}</ref>.


"Xassan Universal Shoes" MCHJ, Shahrixon tumanida joylashgan poyabzal ishlab chiqaruvchi korxona<ref>{{Citation |last=Voswinckel |first=Peter |title=Die zweite Verbannung. Auslassungen, Willkür und Fälschung in der ärztlichen Biografik |date=2005-12-31 |url=https://doi.org/10.1515/9783112422946-005 |work=Autobiografie und Wissenschaftliche Biografik |pages=70–85 |access-date=2025-05-27 |publisher=De Gruyter}}</ref>.
"Xassan Universal Shoes" MCHJ, Shahrixon tumanida joylashgan poyabzal ishlab chiqaruvchi korxona<ref>{{Citation |last=Voswinckel |first=Peter |title=Die zweite Verbannung. Auslassungen, Willkür und Fälschung in der ärztlichen Biografik |date=2005-12-31 |url=https://doi.org/10.1515/9783112422946-005 |work=Autobiografie und Wissenschaftliche Biografik |pages=70–85 |access-date=2025-05-27 |publisher=De Gruyter}}</ref>.
Shahrixon tumani hududi [[Shahrixonsoy|Shahrixonsoyning]] keng yoyilmasida, [[Quva]]-[[Andijon (shahar)|Andijon]] adirlari bilan [[Qoradaryo]] oʻrtasidagi tekislikda joylashgan. Oʻrtacha balandligi 400-680 m. Tekislikning ustki qismi toʻrtlamchi davr allyuvial yotqiziqlaridan tashkil topgan. Markaziy Fargʻonaning ichki qismiga kirib boradi. Iqlimi — kontinental; qishi yumshoq, yozi issiq. [[Yanvar]] oyining oʻrtacha harorati — minus 2,5 darajadan minus 3,2 darajagacha, [[iyul]]niki — 27°-29°. Yiliga 300-350&nbsp;mm yogʻin tushadi. Vegetatsiya davri 212-216 kun. Tuproqlari boʻz, oʻtloqi botqoq, oʻtloqi boʻz, baʼzi joylarda qumloq tuproqlar.
Shahrixon tumani hududi [[Shahrixonsoy|Shahrixonsoyning]] keng yoyilmasida, [[Quva]]-[[Andijon (shahar)|Andijon]] adirlari bilan [[Qoradaryo]] oʻrtasidagi tekislikda joylashgan. Oʻrtacha balandligi 400-680 m. Tekislikning ustki qismi toʻrtlamchi davr allyuvial yotqiziqlaridan tashkil topgan. Markaziy Fargʻonaning ichki qismiga kirib boradi. Iqlimi — kontinental; qishi yumshoq, yozi issiq. [[Yanvar]] oyining oʻrtacha harorati — minus 2,5 darajadan minus 3,2 darajagacha, [[iyul]]niki — 27°-29°. Yiliga 300-350&nbsp;mm yogʻin tushadi. Vegetatsiya davri 212-216 kun. Tuproqlari boʻz, oʻtloqi botqoq, oʻtloqi boʻz, baʼzi joylarda qumloq tuproqlar.


Yovvoyi oʻsimliklardan [[ajriq]], [[qamish]], [[qiyoq]], [[yantoq]], [[oqbosh]], [[ituzum]], [[sеmizoʻt]], [[shoʻra]], [[yalpiz]], [[qirqboʻgʻim]] va [[gʻumay]] oʻsadi. Yovvoyi hayvonlardan faqat [[tulki]],[[Bo'ri]] va [[quyon]] uchraydi, xolos; qushlardan [[olaqanot]], [[chumchuq]], [[qaldirg'och]], [[bеdana]], [[qargʻa]], [[laylak]], [[hakka]], [[zagʻizgʻon]], [[musicha]] uchraydi.
Yovvoyi oʻsimliklardan [[ajriq]], [[qamish]], [[qiyoq]], [[yantoq]], [[oqbosh]], [[ituzum]], [[sеmizoʻt]], [[shoʻra]], [[yalpiz]], [[qirqboʻgʻim]] va [[gʻumay]] oʻsadi. Yovvoyi hayvonlardan faqat [[tulki]],[[Boʻri]] va [[quyon]] uchraydi, xolos; qushlardan [[olaqanot]], [[chumchuq]], [[qaldirgʻoch]], [[bеdana]], [[qargʻa]], [[laylak]], [[hakka]], [[zagʻizgʻon]], [[musicha]] uchraydi.


== Aholisi ==
== Aholisi ==

2026-yil 21-noyabr, 05:16 dagi (joriy) koʻrinishi

Shahrixon tumani
Шахриханский район

Shahrixon tumani

tuman
Tarkibida Andijon viloyati
Maʼmuriy markazi Shahrixon (shahar)
Yirik shahari Shahrixon
Xokim Hikmatillo Dadaxonov Vahobovich[1]
Rasmiy tili OʻzbekOʻzbek tili
Vaqt mintaqasi UTC+5
Telefon kodi 8(374)
Internet domeni uz
Avtomobil raqami kodi 60
Rasmiy sayti shahrixon.uz
Xaritada
Shahrixon tumani xaritada

Shahrixon tumani — Andijon viloyati markaziy qismida joylashgan tuman. 1926-yil 29-sentyabr kuni tashkil etilgan. Gʻarbdan Boʻz, shimoldan Baliqchi, Oltinkoʻl, sharqdan Asaka, janubdan Fargʻona viloyatining Quva tumanlari bilan chegaradosh. Maydoni 0,33 ming km2. Aholisi 215,3 ming kishi (2004). Tumanda 1 shahar (Shahrixon), 12 qishloq fuqarolari yigʻini (Abdubiy, Guliston, Nazarmahram, Naynova, Paxtaobod, Toshtepa, Choʻja, Yuqori Shahrixon, Yangiyoʻl, Oʻzbekiston, Oʻrta Shahrixon, Haqiqat) bor. Maʼmuriy markazi — Shahrixon shahri.

1926-yil 29-sentyabr kuni Stalin tumani nomi bilan tashkil qilingan. 1961-yilda tuman nomi Moskva deb oʻzgartirilgan. Hozirgi nomi 1990-yillarning boshida berilgan.

Maʼmuriy boʻlinishi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Shahrixon tumani gʻarbdan Boʻz, shimoldan Baliqchi, Oltinkoʻl, sharqdan Asaka, janubdan Fargʻona viloyatining Quva tumanlari bilan chegaradosh. Maydoni — 0,33 ming kvadrat kilometr.

Tumanda 1ta shahar (Shahrixon), 14ta Mahalla fuqarolar yigʻini ( Qoʻrgʻoncha MFY, Dorilomon, Abdubiy, Guliston, Nazarmahram, Naynavo, Paxtaobod, Toshtepa, Choʻja, Eshon-qishloq MFY, Yuqori Shah­rixon, Yangiyoʻl, Oʻzbekiston, Oʻrta Shahrixon, Paxtakol) bor.

Tuman hududi Shahrixonsoyning keng yoyilmasida, Quva-Andijon adirlari bilan Qoradaryo oʻrtasidagi tekislikda joylashgan. Oʻrtacha balandlik 400—680 m. Tekislikning ustki qismi toʻrtlamchi davr allyuvial yotqiziqlaridan tashkil topgan. Markaziy Fargʻonaning ichki qismiga kirib boradi. Iqlimi kontinental; qishi yumshoq, yozi issiq. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi —2,5° dan —3,2° gacha, iyulniki 27°—29°, eng past temperatura —26°, eng yuqori temperatura 45°. Yiliga 300—350 mm yogʻin tushadi. Vegetatsiya davri 212—216 kun. Tuproqlari boʻz, oʻtloqi botqoq, oʻtloqi boʻz, baʼzi joylarda qumoq shoʻrxok tuproqlar. Oʻtloqi botqoq tuproqli joylarda yer osti suvi yuza (1—2 m). Yovvoyi oʻsimliklardan ajriq, qamish, qiyoq, yantoq, oqbosh, ituzum, semizoʻt, shoʻra, yalpiz, qirqboʻgʻim va gʻumay oʻsadi. Yovvoyi hayvonlardan faqat tulki, quyon uchraydi xolos; qushlardan olaqanot, chumchuq, qaldirgʻoch, bedana, qargʻa, laylak, hakka, zagʻizgʻon, musicha uchraydi.

Tuman xoʻjaligi, asosan, qishloq xoʻjaligiga ixtisoslashgan. Paxta tozalash, taʼmirlash, toʻqimachilik, tikuvtrikotaj korxonalari va boshqalar faoliyat koʻrsatadi. Qoʻshma korxonalardan: Oʻzbekiston—Koreya «Kosmo Elektroniks KOLTD», Oʻzbekiston—Xitoy «RivojTyanjin», Oʻzbekiston—Hindiston «RivojNorind», OʻzbekistonGermaniya «Interteks», Oʻzbekiston—Rossiya «Anteks» ishlab turibdi. Shahrixon tumanida 640 dan ortiq kichik korxona mavjud[2].

"Xassan Universal Shoes" MCHJ, Shahrixon tumanida joylashgan poyabzal ishlab chiqaruvchi korxona[3].

Shahrixon tumani hududi Shahrixonsoyning keng yoyilmasida, Quva-Andijon adirlari bilan Qoradaryo oʻrtasidagi tekislikda joylashgan. Oʻrtacha balandligi 400-680 m. Tekislikning ustki qismi toʻrtlamchi davr allyuvial yotqiziqlaridan tashkil topgan. Markaziy Fargʻonaning ichki qismiga kirib boradi. Iqlimi — kontinental; qishi yumshoq, yozi issiq. Yanvar oyining oʻrtacha harorati — minus 2,5 darajadan minus 3,2 darajagacha, iyulniki — 27°-29°. Yiliga 300-350 mm yogʻin tushadi. Vegetatsiya davri 212-216 kun. Tuproqlari boʻz, oʻtloqi botqoq, oʻtloqi boʻz, baʼzi joylarda qumloq tuproqlar.

Yovvoyi oʻsimliklardan ajriq, qamish, qiyoq, yantoq, oqbosh, ituzum, sеmizoʻt, shoʻra, yalpiz, qirqboʻgʻim va gʻumay oʻsadi. Yovvoyi hayvonlardan faqat tulki,Boʻri va quyon uchraydi, xolos; qushlardan olaqanot, chumchuq, qaldirgʻoch, bеdana, qargʻa, laylak, hakka, zagʻizgʻon, musicha uchraydi.

Aholisi — 227,5 ming kishi. Aholisi, asosan, oʻzbеklar; shuningdek, rus, tatar, qirgʻiz, tojik, uygʻur, qozoq va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Aholining oʻrtacha zichligi — 1 kvadrat kilometrga 680 kishi.

Shahrixonsoy — Andijon va Fargʻona viloyatlaridagi magistral kanal. Kampirravot gidrouzelidan boshlanadi. 1887-yilda qurilgan.

Shahrixonlik mashhurlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]


  1. ↑ ШАҲРИХОН ТУМАНИ ҲАҚИДА[sayt ishlamaydi]
  2. ↑ 'Shahrihon tumani'[1] (Wayback Machine saytida 2023-06-21 sanasida arxivlangan)
  3. ↑ Voswinckel, Peter (2005-12-31), „Die zweite Verbannung. Auslassungen, Willkür und Fälschung in der ärztlichen Biografik“, Autobiografie und Wissenschaftliche Biografik, De Gruyter, 70–85-bet, qaraldi: 2025-05-27
  4. ↑ Ozodbek Nazarbekov - Tarjimai hol, 22-dekabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 19-noyabr 2012-yil{{citation}}: CS1 maint: date format ()