Furqat tumani
| Tuman | |
|---|---|
| Tarkibida | Fargʻona viloyati |
| Maʼmuriy markazi | Navbahor |
| Asos solingan sanasi | 1992-yil 9-aprel |
| Tuman hokimi | Elyorbek Asronqulov |
| Rasmiy tillar | oʻzbek tili |
| Maydoni | 0,31 ming km² km² |
| Vaqt mintaqasi | UTC+5 |
| Rasmiy sayti | gov.uz/furqattuman |
| Xaritada | |
 | |
Furqat tumani — Fargʻona viloyati tarkibidagi maʼmuriy tuman. Tuman 1992-yil 9-aprelda tashkil etilgan. Maʼmuriy markazi — Navbahor. Tuman shimolda Tojikiston va Dangʻara tumani, gʻarbda Beshariq tumani, janub va sharqda Oʻzbekiston tumani bilan chegaradosh.[1]
2026-yil 1-aprel holatiga ko‘ra, Furqat tumani doimiy aholisi 132 783 kishini tashkil etgan. Shundan 67 313 nafari erkaklar, 65 470 nafari ayollar bo‘lgan. Aholining 31 904 nafari shaharlarda, 100 879 nafari qishloq hududlarida istiqomat qilgan. 2026-yil yanvar–mart oylarida tumanda 711 ta tug‘ilish va 139 ta o‘lim qayd etilgan.[2]
Geografiyasi
Furqat tumani Fargʻona viloyatining markaziy qismida joylashgan. Tumanning umumiy maydoni 0,31 ming km²ni tashkil etadi. Hudud Markaziy Fargʻona tabiiy geografik hududiga mansub bo‘lib, relyefi asosan pasttekislik, qir va ayrim qumli hududlardan iborat.
Tuman hududi keskin kontinental iqlimga ega. Yoz fasli issiq va quruq, qish fasli esa nisbatan sovuq kechadi. Hududda sug‘oriladigan dehqonchilik rivojlangan.
Furqat tumani hududidan Toshkent–Andijon temir yo‘l yo‘nalishi va Farg‘ona–O‘sh avtomobil yo‘li o‘tadi.
Tarixi
Furqat tumani 1992-yil 9-aprelda tashkil etilgan. Tuman hududi avval Beshariq va O‘zbekiston tumanlari tarkibida bo‘lgan.[3]
Tuman Zokirjon Furqatning taxallusi bilan atalgan. Furqat — XIX asr oxiri va XX asr boshlarida yashab ijod qilgan o‘zbek shoiri, maʼrifatparvar va jadidchilik harakatining dastlabki namoyandalaridan biri sifatida tanilgan.
Maʼmuriy tuzilishi
Tuman hududida mahalla fuqarolar yig‘inlari va aholi punktlari mavjud. Ular orasida Navbahor, Kaldushon, Shunqor, Qo‘qonboy, G‘allakor, G‘uncha, Eshon, Ko‘k-do‘ppi, Boltako‘l, Ardaxshon, Chiraky va boshqa mahallalar mavjud.
Mahallalar tarkibi va nomlari vaqt o‘tishi bilan o‘zgarib turadi. Xususan, 2026-yil iyul oyida tuman Kengashi qarori bilan “Eski” mahalla fuqarolar yig‘ini nomini “Mingterak” nomiga o‘zgartirish masalasi ko‘rib chiqilgan.[4]
Aholisi
2026-yil 1-aprel holatiga ko‘ra Furqat tumanida 132 783 kishi doimiy aholi sifatida qayd etilgan. Aholining 67 313 nafari erkaklar, 65 470 nafari ayollardan iborat.
Aholining hududiy taqsimotida qishloq aholisi ustunlik qiladi: 31 904 kishi shaharlarda, 100 879 kishi qishloq hududlarida yashaydi.[2]
2026-yilning dastlabki uch oyida tumanga 128 kishi ko‘chib kelgan, 148 kishi esa boshqa hududlarga ko‘chib ketgan.[2]
Aholining asosiy qismini o‘zbeklar tashkil etadi. Shuningdek, tumanda tojik, tatar, rus, qirg‘iz va boshqa millat vakillari ham istiqomat qiladi.
Iqtisodiyoti
Furqat tumani iqtisodiyotida qishloq xo‘jaligi, sanoat, qurilish, savdo va xizmat ko‘rsatish sohalari muhim o‘rin tutadi.
Tumanda paxtachilik, g‘allachilik, sabzavotchilik, polizchilik, bog‘dorchilik va chorvachilik rivojlangan. Shuningdek, pillachilik va baliqchilik bilan shug‘ullanuvchi xo‘jaliklar ham mavjud.
2026-yil boshidagi maʼlumotlarga ko‘ra, Furqat tumanida 964 ta faol korxona va tashkilot faoliyat yuritgan. Shundan 747 tasi tadbirkorlik subyektlari, 745 tasi kichik biznes subyektlariga to‘g‘ri kelgan.[5]
Tumanda sanoat va tadbirkorlikni rivojlantirish, yangi ish o‘rinlari yaratish hamda xizmat ko‘rsatish sohasini kengaytirishga qaratilgan loyihalar amalga oshirilmoqda.
Do‘stlik City Mall
Furqat tumanida xalqaro savdo va ko‘ngilochar majmua — Do‘stlik City Mall loyihasi amalga oshirilmoqda.
Loyiha doirasida tekstil mahsulotlari, qurilish materiallari va uy-ro‘zg‘or buyumlari savdosi hamda ishlab chiqarish faoliyatini tashkil etishga mo‘ljallangan 6 ta maxsus maydon va uch qavatli savdo markazi barpo etilmoqda.
Loyihaning umumiy qiymati 400 milliard so‘m etib ko‘rsatilgan. Majmuani 2027-yilda to‘liq ishga tushirish rejalashtirilgan. Loyiha amalga oshirilishi natijasida 4 mingta yangi ish o‘rni yaratilishi va majmua bir vaqtning o‘zida 40 ming nafargacha tashrifchini qabul qilishi kutilmoqda. Savdo majmuasi mahalliy xaridorlar bilan bir qatorda Tojikiston va Qirg‘iziston kabi qo‘shni davlatlardan keluvchi xaridorlarga ham xizmat ko‘rsatishi rejalashtirilgan.[6]
Investitsiya va tadbirkorlik
2026-yilda Furqat tumanini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish, aholi bandligini oshirish va yangi daromad manbalarini yaratish bo‘yicha alohida dasturlar amalga oshirilmoqda.
Tuman 2026-yilda ijtimoiy-iqtisodiy jihatdan rivojlantirilishi lozim bo‘lgan hududlar qatoriga kiritilgan. Tuman Kengashi sessiyasida aholi bandligini taʼminlash, kambag‘allikni qisqartirish va yangi investitsiya loyihalarini amalga oshirish masalalari muhokama qilingan.[7]
Taʼlim
Furqat tumanida umumiy o‘rta taʼlim maktablari, maktabgacha taʼlim muassasalari va boshqa taʼlim tashkilotlari faoliyat yuritadi.
2026-yilda tumandagi taʼlim infratuzilmasini rivojlantirish bo‘yicha qator loyihalar amalga oshirilmoqda. Jumladan, Qishloq infratuzilmasini rivojlantirish loyihasi doirasida Ardaxshon mahallasidagi 33-sonli umumtaʼlim maktabini kapital taʼmirlash ishlari olib borilgan.[8]
2026-yilda Boltako‘l mahallasida 31-sonli umumtaʼlim maktabi uchun yangi bino qurilishi ham rejalashtirilgan bo‘lib, maktab 250 nafar o‘quvchiga mo‘ljallangan.[9]
Innovation Hub
2026-yil yanvar oyida Furqat tumanida axborot texnologiyalari va zamonaviy kasblarni rivojlantirishga yo‘naltirilgan Innovation Hub innovatsion markazi ochildi.
Markazda yoshlar uchun zamonaviy texnologiyalar, axborot texnologiyalari va zamonaviy kasblar bo‘yicha qo‘shimcha mashg‘ulotlar tashkil etish imkoniyatlari yaratilgan.[10]
Qishloq xo‘jaligi
Furqat tumani qishloq xo‘jaligiga ixtisoslashgan hududlardan biri hisoblanadi. Sug‘oriladigan yerlarda paxta, g‘alla, sabzavot va poliz ekinlari, kartoshka, beda hamda ozuqa ekinlari yetishtiriladi.
Chorvachilikda qoramol, qo‘y va echki hamda parranda boqish keng tarqalgan. Bog‘dorchilikda gilos, bodom, nok, shaftoli, anjir, anor va uzum kabi meva mahsulotlari yetishtiriladi.
2026-yilning yanvar–mart oylarida tumanda qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi 220,8 milliard so‘mni tashkil etgan.
Transport
Tuman hududidan Toshkent–Andijon temir yo‘l yo‘nalishi hamda Farg‘ona vodiysining sharqiy hududlarini bog‘lovchi avtomobil yo‘llari o‘tadi.
Furqat tumanining geografik joylashuvi uni Farg‘ona viloyatining g‘arbiy qismi, Tojikiston Respublikasi va boshqa qo‘shni hududlar bilan transport va savdo aloqalarini rivojlantirish uchun qulay hududlardan biriga aylantiradi.
Madaniyat va sport
Tumanda madaniyat muassasalari, kutubxonalar, sport inshootlari va turli jamoat tashkilotlari faoliyat yuritadi.
Furqat tumanida futbol, voleybol, basketbol va boshqa sport turlari bo‘yicha sport maydonlari mavjud.
2026-yilda Kaldushon mahallasidagi 21-sonli umumtaʼlim maktabi hududida tashabbusli budjet loyihasi doirasida uchta sunʼiy qoplamali futbol maydoni va zamonaviy sport majmuasi qurish rejalashtirilgan.[11]
Sog‘liqni saqlash
Furqat tumanida tibbiyot birlashmasi, poliklinika, qishloq vrachlik punktlari, oilaviy shifokorlik punktlari va boshqa tibbiy xizmat ko‘rsatish muassasalari faoliyat yuritadi.
2026-yil aprel oyida bo‘lib o‘tgan tuman Kengashi sessiyasida hududiy sog‘liqni saqlash tizimi, tibbiyot muassasalarining faoliyati va tibbiy xizmat sifatini yaxshilash masalalari muhokama qilingan.[12]
Tarixiy va ziyoratgohlar
Furqat tumani hududida mahalliy ahamiyatga ega tarixiy va diniy obidalar mavjud. Ular qatoriga Qilich Mergan bobo tarixiy qabristoni, Abduqahhor ota ziyoratgohi va jome masjidlar kiradi.
Mahalliy boshqaruv
Furqat tumani mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan boshqariladi. Tuman hokimligi va xalq deputatlari tuman Kengashi hududning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi, mahalliy budjet, infratuzilma, aholi bandligi va boshqa masalalar bilan shug‘ullanadi.
2024-yil avgust oyidan boshlab Elyorbek Asronqulov Furqat tumani hokimi lavozimida faoliyat yuritmoqda.[13]
Tuman hokimligining rasmiy manzili: Farg‘ona viloyati, Furqat tumani, Navbahor ko‘chasi, 30-uy.[14]
Ommaviy axborot vositalari
2002-yildan boshlab tumanda Navbahor nomli tuman gazetasi nashr etib kelingan.
Shuningdek qarang
- Fargʻona viloyati
- Fargʻona vodiysi
- Furqat (shoir)
- Navbahor (shaharcha)
- Beshariq tumani
- Dangʻara tumani
- Oʻzbekiston tumani
Manbalar
- ↑
Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 „Furqat tumanida aholi soni barqaror o‘sishda“ (uz). Farg‘ona viloyati statistika boshqarmasi (2026-yil 16-iyun). Qaraldi: 2026-yil 7-avgust.
- ↑ „Shoir taxallusi bilan atalgan tuman — Furqatga sayohat“ (uz). Kun.uz (2025-yil 22-mart). Qaraldi: 2026-yil 7-avgust.
- ↑ „Furqat tumani Kengashi hujjatlari“ (uz). Xalq deputatlari Furqat tumani Kengashi (2026-yil 25-iyul). Qaraldi: 2026-yil 7-avgust.
- ↑ „Farg‘ona viloyatining ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi“ (uz). Farg‘ona viloyati statistika boshqarmasi (2026). Qaraldi: 2026-yil 7-avgust.
- ↑ „Furqat tumanida “Do‘stlik city Mall” xalqaro savdo va ko‘ngilochar kompleksi barpo etilmoqda“ (uz). Farg‘ona viloyati hokimligi (2026-yil 6-fevral). Qaraldi: 2026-yil 7-avgust.
- ↑ „Furqat tumani "og‘ir" toifadan chiqarilib, ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantiriladi“ (uz). Farg‘ona viloyati hokimligi (2026-yil 6-fevral). Qaraldi: 2026-yil 7-avgust.
- ↑ „Furqat tumanida “Qishloq infratuzilmasini rivojlantirish” loyihasi doirasidagi ishlar o‘rganildi“ (uz). Qishloq infratuzilmasini rivojlantirish loyihasi (2026-yil 10-aprel). Qaraldi: 2026-yil 7-avgust.
- ↑ „Kengash qarori ijrosi o‘rganildi“ (uz). Xalq deputatlari Furqat tumani Kengashi (2026). Qaraldi: 2026-yil 7-avgust.
- ↑ „Furqat tumanida “Innovation hub” innovatsion markazining tantanali ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi“ (uz). Farg‘ona viloyati hokimligi (2026-yil 29-yanvar). Qaraldi: 2026-yil 7-avgust.
- ↑ „Kengash qarori ijrosi o‘rganildi“ (uz). Xalq deputatlari Furqat tumani Kengashi (2026). Qaraldi: 2026-yil 7-avgust.
- ↑ „Xalq deputatlari Furqat tumani Kengashining navbatdagi 18-sessiyasi bo‘lib o‘tdi“ (uz). Furqat tumani hokimligi (2026-yil 2-aprel). Qaraldi: 2026-yil 7-avgust.
- ↑ „Furqat tumaniga yangi hokim tayinlandi“ (uz). O‘zbekiston Milliy axborot agentligi (2024-yil 7-avgust). Qaraldi: 2026-yil 7-avgust.
- ↑ „Farg‘ona viloyati Furqat tumani hokimligi“ (uz). Furqat tumani hokimligi. Qaraldi: 2026-yil 7-avgust.
Tashqi havolalar
- Farg‘ona viloyati Furqat tumani hokimligining rasmiy sahifasi
- Xalq deputatlari Furqat tumani Kengashi
- Farg‘ona viloyati statistika boshqarmasi
Markazi: Fargʻona | ||
| Shaharlari |  | |
| Tumanlari | ||
