Baliqchi tumani

Baliqchi tumani

tuman
Tarkibida	Andijon viloyati
Maʼmuriy markazi	Baliqchi shahri
Yirik shahari	Baliqchi
Boshqa yirik shaharlari	Baliqchi, Chinobod
Asos solingan sanasi	1926
Hokim	Abdurayimov Jasurbek Odilovich
Rasmiy tillar	Oʻzbek
Aholi	220.200
Zichligi	647,6 kishi./km²
Dinlar tarkibi	musulmonlar
Maydoni	340 km²
Balandligi dengiz sathidan  Baland choʻqqisi	427 m
Vaqt mintaqasi	UTC+5
Pochta indeksi	170300
Internet domeni	uz
Avtomobil raqami kodi	60
Xaritada

Baliqchi tumani, Andijon viloyatidagi tuman. Viloyatning shimoliy-gʻarbiy qismida. 1926-yil 29-sentabrda tashkil etilgan. Namangan viloyatining Norin tumani va Andijon viloyatining Izboskan, Shahrixon, Oltinkoʻl, Boʻz, Ulugʻnor tumanlari bilan chegaradosh. Maydoni 0,34 ming km². Aholisi 2025-yil holatiga 220200 mingdan ziyod. Baliqchi tumanida 1 ta Baliqchi shahri, 1 ta Chinobod shaharchasi va 8 qishloq fuqarolari yigʻini (Olimbek, Boʻston, Guliston, Oxunboboyev, Siza, Xoʻjaobod, Eski Haqqulobod, Oʻrmonbek) bor. Markazi — Baliqchi shahri.

Tabiati

Tuman hududi tekisliklardan iborat. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi —4°, iyulniki 26°. Yiliga oʻrtacha 195 — 210 mm yogʻin tushadi. Vegetatsiya davri 235 kun. Tuman hududidan Qoradaryo, Mazgilsoy, Chinobodsoy va Katta Andijon kanali oqib oʻtadi. Tuprogʻi oʻtloqi boʻz, kuchsiz shoʻrlangan tuproq. Oʻsimliklardan shoʻra, shuvoq, momaqaymoq, qamish, mingdevona, yantoq, ajriq, yulgʻun, oqbosh, otquloq, qirq-boʻgʻin, gʻumay, qoʻypechak, yalpiz oʻsadi. Echkemar,toshbaqa, tulki, quyon, ilon, kaltakesak, qushlardan laylak, oʻrdak, chumchuq, soʻfitoʻrgʻay, qargʻa, musicha yashaydi.

Aholisi

Aholisi, asosan oʻzbeklar; ruslar, tatarlar, tojiklar, uygʻurlar va b. ham yashaydi. 1 km² ga 416 kishi toʻgʻri keladi.

Xoʻjaligi

Tuman, asosan, paxtachilik va gʻallachilikka ixtisoslashgan. Tumanda 6 sanoat korxonasi bor: Baliqchi notoʻqima matolar i.ch. aksiyadorlik jamiyati, Alisher Navoiy nomidagi Interneyshnl Oʻzbek-Amerika qoʻshma korxonasi, Chinobod paxta tozalash aksiyadorlik jamiyati, Baliqchi notoʻqima matolar ishlab chiqarish aksiyadorlik jamiyati korxonasining ip oʻrash sexidasport buyumlari i.ch. aksiyadorlik jamiyati, Baliqchi non i.ch. aksiyadorlik jamiyati, „Baliqchi tongi“ aksiyadorlik jamiyati. 2 mexanizatsiyalashgan Koʻchma aksiyadorlik jamiyati boʻlib, biri suv inshootlari qurish va yangi yerlarni oʻzlashtirish bilan shugʻullanadi, ikkinchisi xoʻjaliklararo qurilish boshqarmasi. Boʻrdoqchilik bazasi, Baliqchi va Chinobod mashina traktor parklari mavjud. Tumanda Baliqchi matlubot aksiyadorlik jamiyati, Chinobod matlubot aksiyadorlik jamiyati faoliyat koʻrsatadi. Tumanda 1 ta qoʻshma korxona, mingdan ortiq kichik va xususiy korxona mavjud. Bulardan eng mashhurlari: „Muhammad“ savdo va i.ch. firmasi, „Nargiz“ firmasi, „Navroʻz — 9“ savdo i.ch. firmasi, Chinobod fermer xoʻjaligi.

Xoʻjaliklar chorvachilik, bogʻdorchilik, pillachilik, polizchilik, sabzavotchilik va sholikorlik bilan shugʻullanadi. Qishloq xoʻjaligida sugʻoriladigan yerlar 23,0 ming ga, ekinzorlar 19,0 ming ga, shu jumladan 11,3 ming ga yerga paxta, 6,0 ming ga yerga bugʻdoy, 0,3 ming ga yerga sabzavot, 0.05 ming ga yerga kartoshka, 1,3 ming ga yerga yem-xashak ekinlari ekiladi. B. t.da 19 jamoa va shirkat xoʻjaligi, 525 fermer xoʻjaligi bor. Xayrixon Ergasheva nomidagi, „Chinobod“, „Paxtakor“, „Oʻzbekiston“. A. Moʻminov nomidagi. „Boʻston“, Ulugʻbek nomidagi shirkat xoʻjaliklari tumandagi yirik va mashhur xoʻjaliklardir.

Baliqchi tumani 2000-2019-yillarda davlatga qariyb 1.2 million tonna paxta, 1.5 million tonnadan ortiq bugʻdoy topshirib, shartnoma rejasini ortigʻi bilan bajardi.

1999–2000 o‘quv yilida Hayrixon Ergasheva nomidagi shirkat xo‘jaligi hududida 52 ta umumiy ta’lim maktabi faoliyat ko‘rsatib, ularda 32,7 ming nafar o‘quvchi tahsil oldi. Shuningdek, 1 ta gimnaziyada 252 nafar, 1 ta akademik litseyda 207 nafar, 1 ta maxsus maktab-internatda 250 nafar, 2 ta kollejda 1200 nafar hamda 1 ta iqtisodiyot litseyida 251 nafar o‘quvchi ta’lim oldi.

Hududda madaniy-ma’rifiy muassasalar ham rivojlangan bo‘lib, ularga madaniyat saroyi, markaziy kutubxona, musiqa maktabi, 50 ta ommaviy kutubxona, 13 ta madaniyat uyi, ijodkorlar uyi hamda 2 ta ko‘chma klub kiradi.

Sog‘liqni saqlash tizimi tarkibida 740 o‘rinli 4 ta kasalxona va dispanser, 10 ta qishloq ambulatoriyasi hamda 42 ta tibbiyot punkti faoliyat yuritgan. Ushbu muassasalarda 250 nafar shifokor va 1996 nafar o‘rta tibbiyot xodimi xizmat ko‘rsatgan (2000-yil). 1932-yildan „Gʻalaba“ tuman gazetasi chiqadi.

Maʼmuriy boʻlinishi

Baliqchi tumani Namangan viloyatining Norin tumani va Andijon viloyatining Izboskan, Shahrixon, Oltinkoʻl, Boʻz, Ulugʻnor tumanlari bilan chegaradosh. Maydoni 0,34 ming kvadrat kilometr.

Baliqchi tumanida oʻz ichiga 60ta qishloqni olgan 1 ta shahar 9 ta qishloq fuqarolari yigʻini bor.

• Baliqchi sh.
• Chinobod
• Olimbek
• Afsona
• Guliston
• Oxunboboev
• Siza
• Xoʻjaobod
• Eski Xaqqulobod
• Oʻrmonbek
• Goʻravon

Geografiyasi

Baliqchi tumani hududi tekisliklardan iborat. Yanvarning oʻrtacha harorati — minus 4 daraja, iyulniki — 26 daraja. Yiliga oʻrtacha — 195-210 mm yogʻin tushadi. Vegetatsiya davri — 235 kun. Tuman hududidan Qoradaryo, Mazgilsoy, Chinobodsoy va Katta Andijon kanali oqib oʻtadi. Tuprogʻi oʻtloqi boʻz, kuchsiz shoʻrlangan tuproq, oʻsimliklardan shoʻra, shuvoq, momaqaymoq, qamish, mingdevona, yantoq, yulgʻun, oqbosh, otquloq, qirqboʻgʻin, gʻumay, qoʻypechak, yalpiz oʻsadi. Echkiemar, toshbaqa, tulki, quyon, ilon, kaltakesak, qushlardan laylak, oʻrdak, chumchuq, soʻfitoʻrgʻay, qargʻa, musicha uchraydi.

Aholisi

Aholisi — 150 mingdan ziyod. Aholisi, asosan oʻzbeklar; ruslar, tatarlar, tojiklar, uygʻurlar va boshqa millat vakillari yashaydi. 1 kvadrat kilometrga 446 kishi toʻgʻri keladi.

Hokimlar

1. Odiljon Abduraimov
2. O‘tkirbek Bektemirov - 2018-yilga qadar
3. Jasurbek Abdurayimov - 2018-yildan hozirgi vaqtga qadar.