Kontent qismiga oʻtish

Noila Sulton

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Noila Sulton

Noila Sulton 1880-yilda
Tugʻilishi 30-sentyabr 1856-yil
Dolmabahçe saroyi, Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi
Vafoti 18-yanvar 1882-yil(1882-01-18)
(25 yoshda)
Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi
Dafn etilgan joy
Yangi masjid, Istanbul
Turmush oʻrtogʻi
Kabaksal cherkas Mehmed posho (turm. 1876)
Sulola Usmoniylar
Otasi Abdulmajid I
Onasi Şayeste Xonim
Dini Islom, sunniylik

Noila Sulton (usmonli turkcha: نائله سلطان‎‎; 1856-yil 30-sentyabr — 1882-yil 18-yanvar), Nadile Sulton deb ham atalgan Usmoniylar malikasi, sulton Abdulmajid I va Şayeste Xonimning qizi, sulton Murod V, Abdulhamid II, Mehmed V ning ota bir singlisi, Mehmed VI ning ota bir opasi.

Yoshligi

Noila Sulton 1856-yil 30-sentyabrda Dolmabahçe saroyida tugʻilgan[1]. Uning otasi Usmoniylar imperiyasi sultoni Abdulmajid I, onasi esa abxaz millatiga mansub Şayeste Xonim edi[2]. Noilaning shahzoda Abdulloh ismli oʻlik tugʻilgan akasi boʻlgan. Sulton Mehmed VI ning onasi vafot etgach, Şayeste Xonim Mehmedni oʻz tarbiyasiga olgan[2].

Nikohi

Noila Sulton oʻgay opasi Behice Sulton kabi yoshligida sil kasalligi bilan ogʻrigan va juda yakkalangan holada ulgʻaygan. U nafis, boʻylari uzun va ozgʻin yuzli, juda nozik chehrali, koʻzlarining atrofi qoramtir, ingichka boʻyinli, yoqimli, gʻamgin tabassumli qiz boʻlgan deya taʼriflangan[3].

1876-yilda onasi uni qarindoshi Kabasakal cherkas Mehmed poshoga uzatishni kelishib qoʻygan. Mehmed posho Bidar Kadın (Abdulhamid II ning xotini) va Dogʻistonning 3-imomi Shomilning ukasi boʻlgan. Posho sodda va qoʻpol tabiatli kishi sifatida tasvirlangan. Ularning nikohi 1876-yil 6-oktyabrda[4][5] Noila sultonning akasi Abdulhamid II hukmronligi davrida boʻlib oʻtgan. Noila sultonning sepini tayyorlashga sulton Abdulaziz buyruq bergan boʻlsa-da, uning nikohini toʻliq rasmiylashtirib bera olmagan[6][7]. Er-xotinning yashashi uchun Ortaköy masjidi yaqinida joylashgan, „Esma Sulton saroyi“ nomi bilan tanilgan sohilboʻyi saroyi berilgan. Juftlikning nikohi baxtsiz kechgan, chunki Noila Sulton turmushga chiqishga qarshi boʻlib, erini yoqimsiz kishi deb bilgan. Ularning farzandlari boʻlmagan[2].

Vafoti

Noila Sulton 1882-yil 18-yanvarda 25 yoshida sil kasalligi va baxtsizligidan aziyat chekkan holda vafot etgan. Oʻlimidan keyin Istanbulda joylashgan Yangi masjiddagi sulton xonimlar maqbarasiga dafn qilingan. Uning onasi Şayeste Xonim qabrga Makka va Madinani tasvirlovchi katta yozuv lavhasini hadya qilgan[1][5]. Uning vafotidan soʻng Mehmed posho avval chet ellik ayolga, soʻngra sulton Abdulaziz va Gevheri Kadınning qizi Esma Sultonga uylangan[8][9]. Toʻydan keyin ular Mehmed posho va Noila Sulton ilgari yashagan Noile Sulton saroyiga koʻchib oʻtgan[10]. Onasi Noila Sultondan 30 yil koʻproq yashagan va 1912-yilda vafot etgan[11].

Nasabi

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 Uluçay 2011, s. 232.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Sakaoğlu 2008, s. 633.
  3. ↑ Necdet Sakaoğlu, The Female Sultans of This Property
  4. ↑ Sakaoğlu 2008, s. 634.
  5. ↑ 5,0 5,1 Brookes 2010, s. 285.
  6. ↑ Brookes 2010, s. 159.
  7. ↑ Kahya, Özge. Sultan Abdülmecid'in kızı Mediha Sultan'ın hayatı (1856-1928), 2012 — 53-bet. 
  8. ↑ Sakaoğlu 2008, s. 635.
  9. ↑ Brookes 2010, s. 282.
  10. ↑ Sakaoğlu 2008, s. 645-6.
  11. ↑ Brookes 2010, s. 289.

Adabiyotlar

  • Brookes, Douglas Scott. Kanizak, malika va ustoz: Usmonli haremidan ovozlar. University of Texas Press, 2010. ISBN 978-0-292-78335-5. 
  • Sakaoğlu, Necdet. Bu mulkning ayol sultonlari: Vâlide sultonlar, xotunlar, hasekilar, kadınefendilar, sultanefendilar. Oğlak Yayıncılık, 2008. ISBN 978-9-753-29623-6. 
  • Uluçay, Mustafa Çağatay. Podshohlarning ayollari va qizlari. Ankara: Ötüken, 2011. ISBN 978-9-754-37840-5. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Noila_Sulton&oldid=665959" dan olindi