Nermin Sulton
| Nermin Sulton | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Tugʻilishi |
1923-yil 27-yanvar Üsküdar saroyi, Istanbul, Turkiya | ||||
| Vafoti |
7-noyabr 1998-yil (75 yoshda) Bagnols-sur-Cèze, Fransiya | ||||
| Dafn etilgan joy |
Bagnols-sur-Cèze, Fransiya | ||||
| |||||
| Otasi | Shahzoda Mahmud Shevket | ||||
| Onasi | Adile Xonimsulton | ||||
| Dini | Islom, sunniylik | ||||
Hamide Nermin Nezahet Sulton (usmonli turkcha: حمیدہ نرمین نزاھت سلطان; 1923-yil 28-yanvar — 1998-yil 7-noyabr) — Usmoniylar malikasi, Shahzoda Mehmed Sayfiddin va Nervaliter Xonimning oʻgʻli Shahzoda Mahmud Shavkatning qizi. Onasi Adile Xonimsulton Mehmed Kamoliddin posho va Naime Sultonning qizi boʻlgan.
Hayoti
Hamide Nermin Nezahet Sulton 1923-yil 27-yanvarda Üsküdar saroyida tugʻilgan[1][2][3]. Uning otasi Shahzoda Mahmud Shavkat Shahzoda Mehmed Sayfiddin va Nervaliter Xonimning oʻgʻli edi[2][4]. Onasi Adile Xonimsulton esa Mehmed Kamoliddin posho va Naime Sultonning qizi boʻlgan[2]. Nermin Sulton yoshligida suyak siliga chalingan va bu kasallik umr boʻyi davom etgan[3][5].
1924-yil mart oyida Usmoniylar sulolasi oila aʼzolari surgun qilinganda Nermin buvisi Naime Sulton bilan birga Fransiyaning Nice shahriga joylashgan, chunki buvisi uning ota-onasini farzand parvarishi uchun haddan tashqari yosh va tajribasiz deb hisoblagan[3][6]. Uning ota-onasi Misrga koʻchib borgan va u yerda 1928-yilda ajrashgan[2].
Nermin va buvisi Cimiez shahrida yashadi. Eng mashhur fransuz rassomlaridan biri Henri Matisse ularga qoʻshni uyda yashar, bir kuni u Nerminni uchratib qolgan va qizni juda chiroyli deb hisoblab[3][6], undan oʻz rasmlari uchun model boʻlishini soʻragan. 1942-yilda Nerminning roziligidan soʻng „Odalisque Au Fauteuil Noir“ (tarjimasi „Qora kresloli odaliska (haram ayoli)“) kartinasi yaratgan[7]. Keyinchalik bu rasm mashhurlikka erishgan va 2015-yilda Londondagi Sotheby’s auksionida 15 million yevroga sotuvga qoʻyilgan[3][6].
Ikkinchi Jahon urushi boshlanishi chogʻida Nermin va buvisi Albaniyaning Tirana shahriga joylashdilar[8]. Nermin oʻsha yerda bir kishi bilan unashtirilgan, biroq uning boʻlajak turmush oʻrtogʻi Albaniya kommunistik rahbari Enver Hoxha tomonidan qatl etilgan[3][6][7]. Shundan soʻng Nermin va buvisi natsistlar kontslagerida saqlandi va oʻsha yerda Naime Sulton vafot etdi[9]. Buvisining vafotidan keyin Misrdagi britan razvedka xodimi, tarixchi lord Patrick Kinross uni harbiy transport samolyoti bilan Qohiraga olib keldi. U otasi bilan Zamalek tumanida yashay boshladi. Misr qiroli Foruq I ularga Usmoniylar vaqflaridan maosh tayinladi[10]. Biroq 1952-yilgi Misr inqilobidan keyin u yana Misrdan chiqib ketishga majbur boʻldi va Jazoirga joylashdi[3][6][7]. Nermin Birlashgan Millatlar Tashkilotida ishga kirdi va qochqinlarga ijtimoiy maslahatlar berish bilan shugʻullandi. U Jazoir mustaqillik urushi davrida faollik koʻrsatgan[3][6][7].
Jazoir Fransiyadan mustaqillikka erishgach, Nermin otasi Mahmud bilan yashash uchun Bagnols-sur-Cèzega koʻchib oʻtdi. Otasi 1973-yilda vafot etgach, Nermin otasining nafaqasini ola boshladi[10]. Otasining oʻlimidan soʻng Nermin mutlaqo qashshoqlashib qoldi va oʻlimiga qadar toʻshakka mixlanib qoldi[3][6][7].
Nermin Sulton 1998-yil 7-noyabr kuni mahalliy shifoxona boʻlimida 75 yoshida vafot etdi va oʻsha yerda dafn qilindi[5][3][6].
Nasabnomasi
| Nermin Sulton | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Manbalar
- ↑ Adra, Jamil. Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005, 2005 — 25–26-bet.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Bağce 2008, s. 58.
- ↑ 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 „Muhtaçlar koğuşunda can veren Osmanlı prensesinin tablosu rekor fiyattan mezatta“. Habertürk (2015-yil 4-yanvar). Qaraldi: 2022-yil 17-aprel.
- ↑ Vâsıb, Ali; Osmanoğlu, Osman Selaheddin. Bir şehzadenin hâtırâtı: vatan ve menfâda gördüklerim ve işittiklerim. YKY, 2004 — 168-bet. ISBN 978-9-750-80878-4.
- ↑ 5,0 5,1 Bağce 2008, s. 59.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 „Portrait of Ottoman Sultan on sale for 15 million euros“. Daily Sabah (2014-yil 26-noyabr). Qaraldi: 2022-yil 17-aprel.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 „Matisse tablosunun sultanı yoksullar koğuşunda öldü“. Hürriyet (1999-yil 14-fevral). Qaraldi: 2022-yil 17-aprel.
- ↑ Bağce 2008, s. 100.
- ↑ Bağce 2008, ss. 100–101.
- ↑ 10,0 10,1 Ekinci, Ekrem Buğra „An Ottoman prince on the throne of Palestine“. Daily Sabah (2021-yil 9-dekabr). Qaraldi: 2022-yil 3-may.
Adabiyotlar
- Bağce, Betül Kübra. II. Abdulhamid qizi Naime Sultaning hayoti (tr). Marmara University Institute of Social Sciences, 2008.