Adile Xonimsulton
| Adile Xonimsulton | |||||
|---|---|---|---|---|---|
 | |||||
| Tugʻilishi |
1900-yil 12-noyabr Ortaköy Psaroyi, Istanbul, Usmoniylar imperiyasi | ||||
| Vafoti |
1979 Qohira, Misr | ||||
| Turmush oʻrtogʻi |
| ||||
| Farzandlari |
| ||||
| |||||
| Uy | Usmoniylar | ||||
| Otasi | Mehmed Kemaleddin posho | ||||
| Onasi | Naime Sulton | ||||
| Dini | Islom, sunniylik | ||||
Adile Xonimsulton (usmonli turkcha: عدیله خانم سلطان; 1900-yil 12-noyabr — 1979-yil) — Usmoniylar malikasi, Naima Sulton va Kamoliddin poshoning qizi, sulton Abdulhamid II ning nabirasi.
Yoshligi
Adile Xonimsulton 1900-yil 12-noyabrda Ortaköy saroyida tugʻilgan[1][2]. Uning otasi Mehmed Kamoliddin posho Gʻozi Usmon posho va Zatıgül xonimning oʻgʻli boʻlgan[3][4]. Onasi Naima Sulton esa Usmoniylar imperiyasi sultoni Abdulhamid II va Bidar Sultonning qizi edi[5][3]. Uning Sultanzoda Mehmed Cahid Usmon bey ismli akasi boʻlgan[6]. Adile Sulton Ortaköy saroyida taʼlim olgan[2].
1904-yilda Adile 4 yoshga toʻlganida uning ota-onasi ajrashgan. Bunga otasining Murod V ning qizi Hadicha Sulton bilan munosabati sabab boʻlgan[7]. Otasi barcha harbiy unvon va mukofotlaridan mahrum etilib, Bursaga surgun qilingan. 1909-yilda otasi Istanbulga qaytib kelgan va 1920-yilda vafot etgan[8]. Onasi esa 1907-yilda İşkodralı Jaloliddin posho bilan turmush qurgan[1][9][10].
Nikohlari va avlodlari
Adilening birinchi eri Shahzoda Mahmud Sayfiddin va Nervaliter xonimning oʻgʻli, oʻzidan 3 yosh kichik Shahzoda Mahmud Shavkat boʻlgan[11][12]. Nikoh 1922-yil 4-mayda Üsküdar saroyida boʻlib oʻtgan. Oʻshanda Adile 22 yoshda, Mahmud esa 19 yoshda edi[1][11]. Ularga yashashlari uchun Kuruçeşme saroyi berilgan[11]. 1923-yil 27-yanvarda juftlikning yagona farzandi, qizi Hamida Nermin Nezahet Sulton dunyoga kelgan[1][11]. Nerminda suyak sili kasalligi boʻlib, bu kasallik butun umri davomida saqlanib qolgan[13].
1924-yil mart oyida Usmoniylar oilasi aʼzolari quvgʻin qilinganda Adile va uning eri avval Fransiyaga, soʻng Misrga ketishgan[11]. Ularning qizi Nerminni buvisi Naima olib ketgan, chunki u Adile va Mahmudni qiziga qarashlari uchun juda yosh deb hisoblagan. Nermin keyinroq u bilan Albaniyada ulgʻaygan[14]. Juftlik 1928-yil 28-martda Qohirada ajrashishgan[11].
1930-yilda Adile kelib chiqishi turk millatiga mansub badavlat kishi Orhan El-Bekriga turmushga chiqqan[13]. Juftlikning uch farzandi: ikki qizi va bir oʻgʻli boʻlgan. Qizlarining ismi Ayten El-Bekri, Kubilay El-Bekri va oʻgʻli esa Shermin El-Bekri edi[1][13]. Oʻgʻli Kubilay kelib chiqishi turk boʻlgan Gönül xonimga uylangan. Qizi Ayten esa mashhur misrlik professor Zekeriya Nasrga turmushga chiqqan. Shermin va Aytenning ikkalasi ham Fransiyaning Parij shahrida yashashgan[13].
Vafoti
1952-yilda malikalarga Turkiyaga qaytishga ruxsat beruvchi qonun qabul qilingan, biroq Adile yurtiga qaytmagan va Qohirada qolishni tanlagan. U 1979-yil fevralida 78 yoshida Qohirada vafot etgan[1][13][15].
Nasabi
| Adile Xonimsulton | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Adra, Jamil. Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005, 2005 — 25–26-bet.
- ↑ 2,0 2,1 Bağce 2008, s. 57.
- ↑ 3,0 3,1 Uluçay 2011, s. 254.
- ↑ Uru, Cevriye. Sultan II. Abdülhamid'in kızı Zekiye Sultan'in Hayatı (1872-1950) (tr). Marmara University Institute of Social Sciences, 2010 — 15-bet. Qaraldi: 2022-yil 17-aprel (2022-yil 17-yanvarda asl nusxadan arxivlangan).
- ↑ Bağce 2008, s. 21.
- ↑ Bağce 2008, s. 55.
- ↑ Bağce 2008, s. 63.
- ↑ Bağce 2008, s. 53.
- ↑ Sakaoğlu 2008, s. 691.
- ↑ Uluçay 2011, s. 255.
- ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 Bağce 2008, s. 58.
- ↑ Vâsıb, Ali; Osmanoğlu, Osman Selaheddin. Bir şehzadenin hâtırâtı: vatan ve menfâda gördüklerim ve işittiklerim. YKY, 2004 — 168-bet. ISBN 978-9-750-80878-4.
- ↑ 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 Bağce 2008, s. 59.
- ↑ Bağce 2008, s. 97.
- ↑ PAZAN, İbrahim „HANEDAN ALBÜMÜ“ (tr). ibrahimpazan.com. Qaraldi: 2022-yil 17-aprel.
Adabiyotlar
- Bağce, Betül Kübra. II. Abdulhamid kızı Naime Sultan'in Hayati (tr). Marmara University Institute of Social Sciences, 2008.
- Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008. ISBN 978-9-753-29623-6.
- Uluçay, Mustafa Çağatay. Padişahların kadınları ve kızları. Ankara: Ötüken, 2011. ISBN 978-9-754-37840-5.