Janah ad-Davla
| Janah ad-Davla | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Mosulning hamamiri | |||||
| Hamhukmronlik | 996–1001? | ||||
| Oʻtmishdoshi | Abu Jaʼfar al-Hajjaj | ||||
| Davomchisi | Hasan ibn al-Musayyab | ||||
| Ham amir | Husam ad-Davla | ||||
| |||||
| Sulola | Uqayliylar | ||||
| Otasi | al-Musayyab ibn Rofi | ||||
Abu al-Hasan Ali ibn al-Musayyab (arabcha: أَبُو الحَسَنْ عَلِيُّ بْنُ المُسَيَّبْ; shuningdek, Janah ad-Davla (arabcha: جناح الدولة) nomi bilan ham tanilgan) – Uqayliylar Mosulining hamhukmdori. 996-yilda avvalgi hukmdor va akasi Muhammad ibn al-Musayyab vafotidan to oʻzi 1001-yildan avval vafot etguniga qadar ukasi Al-Muqallad ibn al-Musayyab bilan birga ushbu lavozimda boʻlgan. U undan soʻng ukasi Hasan ibn al-Musayyab tomonidan hamhukmdor sifatida almashtirilgan[1]. Tarixchilar uni Uqayliylar davlatining „anʼanaviy, badaviy jihati“ni ifodalovchi shaxs sifatida, birodarining boshqaruv uslubiga qarama-qarshi tarzda taʼriflaydilar[2].
Faoliyati
996-yilda katta akasining vafotidan soʻng Ali oilasi mansub boʻlgan qabila – Banu Uqaylning yetakchiligini oʻz zimmasiga oldi, biroq unga Mosulni boshqarish va hududda soliqni ijaraga olish huquqini qoʻlga kiritishga yoʻl qoʻyilmadi; bu vakolatlar dastlab otasi Muhammadga Buvayhiylarning Amir al-umarosi Baha ud-Davla tomonidan berilgan edi. Mahalliy buvayhiylar avvalgi amir va hokim Abu Jaʼfar al-Hajjaj vafotidan keyin mintaqada amalda nazoratni yoʻqotgan boʻlsalar-da, ukasi Al-Muqalladning harbiy va moliyaviy qudrati sababli u bu vakolatlarni saqlab qola olmadi. Dastlab Ali ukasining yakka hokim sifatidagi mavqeini qabul qildi, biroq 997-yilga kelib Ali bu vakolatlarni Al-Muqalladdan tortib olishga uringach, ular oʻrtasida nizo avj oldi. Opasining iltimosi bilan ikki birodar oʻrtasida kelishuvga erishildi va foydalarni oʻzaro boʻlib olishga qaror qilindi; bu esa, amalda, Aliga Mosul ustidan hamhukmronlik maqomini berdi. Uning vakolati buvayhiy amiri tomonidan „Janah ad-Davla“ faxriy unvonini berish bilan tasdiqlandi[2].
U vafotidan soʻng ukasi Hasan Uqayliylar davlatining hamhukmdori sifatida uning oʻrnini egalladi[1].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Bosworth, C. E. (2000). "ʿUḳaylids". in Bearman, P. J.. Encyclopaedia of Islam. Volume X: T–U (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 786–787 b. doi:10.1163/1573-3912_islam_COM_1274. ISBN 978-90-04-11211-7. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=%CA%BFU%E1%B8%B3aylids&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
- ↑ 2,0 2,1 Kennedy, Hugh. The Prophet and the Age of the Caliphates, 4th, Routledge, 2022 — 279–283-bet. ISBN 978-0367366896.
Adabiyotlar
- ibn Miskawayh, Abu Ali Ahmad. Tajarib al-Umam, Baghdad, 1913.