Kontent qismiga oʻtish

Hong Kong xalqaro aeroporti

Koordinatalari: 22°18′32″N 113°54′52″E / 22.30889°N 113.91444°E / 22.30889; 113.91444
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Hong Kong International Airport
香港國際機場
IATA kodi: HKG – ICAO kodi: VHHH
Qisqacha bayon
Aeroport turi Fuqarolik
Egasi Hong Kong aeroporti maʼmuriyati
Operator Hong Kong aeroporti maʼmuriyati
Xizmat doirasi Hong Kong, Marvarid daryosi deltasi
Joylashuvi Chek Lap Kok, Yangi hududlar, Hong Kong
Ochilgan 6-iyul, 1998-yil (28 yil avval) (1998-07-06)
Havo yoʻli tuguni
  • Air Hong Kong
  • Cathay Pacific
  • DHL Aviation
  • Greater Bay Airlines
  • HK Express
  • Hong Kong Airlines
  • Kalitta Air
  • Polar Air Cargo
  • UPS Airlines
Markazi
Dengiz sathidan balandligi 27 ft / 8,5 m
Koordinatalari 22°18′32″N 113°54′52″E / 22.30889°N 113.91444°E / 22.30889; 113.91444
Vebsayti hongkongairport.com
Xarita
HKG/VHHH (Xitoy Xalq Respublikasi)
HKG/VHHH
Uchish/qoʻnish yoʻlaklari
Uzunligi Yuzasi
m ft
07L/25R[a] 3,800 12,467 Asfalt
07C/25C[b] 3,800[1] 12,467 Asfalt
07R/25L 3,800 12,467
Maʼlumotlar (2026 (Yan-Iyun))
Yoʻlovchilar soni 32 800 000 11,7%
Parvozlar soni 200 685 4,4%
Yuk (metr tonna) 2 500 000 4,1%
Manba: Hong Kong xalqaro aeroporti[2][3][4][5]

Hong Kong xalqaro aeroporti (IATA: HKG, ICAO: VHHH) — Gʻarbiy Hong Kongning Chek Lap Kok orolida joylashgan xalqaro aeroport. Oʻzidan oldingi aeroport — Kai Tak aeroportidan farqlash uchun baʼzida Chek Lap Kok aeroporti ham deb ataladi.

1998-yilda ochilgan Hong Kong xalqaro aeroporti dunyoning eng gavjum kargo darvozasi va yoʻlovchilar oqimi boʻyicha eng yiriklaridan biridir[6][7]. Qurilgan paytida aeroportning yoʻlovchi terminali dunyoning eng yirik yoʻlovchi terminali boʻlgan va hozirda ham eng yiriklaridan biri hisoblanadi.

Aeroportni Hong Kong aeroporti maʼmuriyati boshqaradi[8] va har biri 3.8 kilometr (2.4 mi) uzunlikda boʻlgan uchta faol uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega. 24/7 ishlaydi. Cathay Pacific, Greater Bay Airlines, Hong Kong Airlines, HK Express va Air Hong Kong uchun asosiy hab vazifasini bajaradi. Oneworld alyansining hablaridan biri hamda UPS Airlinesning Osiyo-Tinch okeani mintaqasidagi hablaridan biridir[9]. Air China va China Eastern Airlines aviakompaniyalari uchun ikkilamchi havo tuguni hisoblanadi. Ethiopian Airlines, United Airlines va Emirates Hong Kongdan oraliq toʻxtash punkti sifatida foydalanadi[10].

2026-yil mart holatiga koʻra, Hong Kong xalqaro aeroporti Xitoyning Bir makon bir yoʻl tashabbusida qatnashayotgan 42 ta mamlakatdagi 80 yoʻnalish bilan, dunyo boʻylab toʻgʻridan-toʻgʻri 220 yoʻnalish bilan bogʻlangan[11].

2024-yil boshida 60 000 atrofida kishini ish bilan taʼminlagan[12] Hong Kong xalqaro aeroporti mamlakat iqtisodiyotiga muhim hissa qoʻshadi. Hong Kongning aviasayohat sanoatining 2018-yildagi iqtisodiy hissasi 33 mlrd AQSh dollariga baholangan va bu mamlakat YIMning 10,2% qismini tashkil qilgan[13]. 100 dan ortiq aviakompaniya dunyoning 180 shahriga aeroportdan parvozlarni amalga oshiradi. 2024-yilda aeroport 49,9 mln xalqaro yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan va xalqaro yoʻlovchilar oqimi boʻyicha dunyodagi 9-eng gavjum aeroportga aylangan[14]. 2010-yilda Memfis xalqaro aeroportini ortda qoldirib, yuk tashish hajmi boʻyicha dunyoning eng yirik aeroportiga aylangan[15].

Tarixi

Hong Kong xalqaro aeroportining uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi tizimi qurilishi yakunlanishidan oldingi havodan koʻrinishi.
Quruqlikni toʻldirish ishlari davomida havodan koʻrinishi.
Uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi qurilishidan oldin Lantau oroli, Lam Chau va Chek Lap Kokning quruqlik bilan toʻldirilgan hududlarini koʻrsatuvchi xarita.
Hong Kong aeroportining old tomondan koʻrinishi (2008-yil)
Tunda Hong Kong xalqaro aeroportining tashqi koʻrinishi.

Chek Lap Kok aeroporti Kay Tak aeroporti oʻrnini bosuvchi aeroport sifatida loyihalashtirilgan. 1925-yilda qurilgan Kay Tak aeroporti zich qurilgan Kowloon City okrugi hududida joylashgan boʻlib, Kowloon koʻrfazi tomon choʻzilgan yagona uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega edi. Hong Kong aeroporti havo qatnovining muntazam ravishda oʻsib borayotgan hajmiga moslashish uchun uchish-qoʻnish yoʻlagidagi chiroqlarni kengaytirishga qaratilgan edi. 1990-yillarga kelib, Kay Tak dunyoning eng gavjum aeroportlaridan biriga aylangan boʻlib, koʻplab yoʻlovchi aviakompaniyalari uchun yirik hab aeroporti, shuningdek, muhim yuk va texnik xizmat koʻrsatish markazi vazifasini bajargan — u yillik yoʻlovchi va yuk tashish boʻyicha loyihaviy quvvatidan ancha oshib ketgan, parvozlarning har uchtasidan biri kechikish bilan amalga oshirilgan. Bunga asosan samolyotlar, chiqish darvozalari va ikkinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun joy yetishmasligi sabab boʻlgan[16]. Bundan tashqari, shovqinni kamaytirish choralari tungi parvozlarni cheklagan, chunki kuchli shovqin ifloslanishi (Kowloon City hududida 105 dB(A)dan oshgan) taxminan 340 000 kishiga salbiy taʼsir koʻrsatgan[17][18].

1974-yilda Fuqarolik aviatsiyasi va Jamoat ishlari departamentlari tomonidan oʻtkazilgan rejalashtirish tadqiqotida Lantau oroli yaqinidagi kichik Chek Lap Kok oroli kelajakda aeroportni koʻchirish uchun ehtimoliy joy sifatida aniqlangan[19]. Shaharning tirband markazidan uzoqda joylashgani sababli, parvoz yoʻnalishlari aholi zich joylashgan shahar hududlari ustidan emas, balki Janubiy Xitoy dengizi ustidan oʻtkazilishi mumkin edi. Bu esa bir nechta uchish-qoʻnish yoʻlaklaridan kecha-kunduz samarali foydalanish imkonini bergan. Chek Lap Kok (CLK) aeroportining bosh rejasi va fuqarolik muhandisligi boʻyicha tadqiqotlar mos ravishda 1982- va 1983-yillarda yakunlangan[20]. Biroq 1983-yil fevralida hukumat moliyaviy va iqtisodiy sabablarga koʻra loyihani toʻxtatgan[manba kerak]. 1988-yilda maslahatchilar tomonidan Mott MacDonald Hong Kong Limited boshchiligida Port & Airport Development Strategy (PADS) tadqiqoti oʻtkazilib, uning hisoboti 1989-yil dekabrida taqdim etilgan. Ushbu tadqiqot 2011-yilgacha boʻlgan aeroport va port yuklamasi prognozlarini koʻrib chiqib, Hong Kongning umumiy strategik rivojlanishi boʻyicha uchta tavsiya etilgan strategiyani ishlab chiqdi. Ulardan birida Kay Takdagi mavjud aeroportni saqlab qolish nazarda tutilgan; ikkinchisida Lantau oroli va Hong Kong oroli oraligʻidagi Gʻarbiy bandargohda ehtimoliy aeroport qurish koʻzda tutilgan; uchinchisida esa Chek Lap Kokda yangi aeroport qurish taklif qilingan. Maslahatchilar har bir ssenariy boʻyicha batafsil tahlillar ishlab chiqib, hukumatga uchta „Tavsiya etilgan strategiya“ning har birini baholash imkonini bergan[manba kerak]. 1989-yil oktyabrida Hong Kong gubernatori Qonunchilik kengashiga hududning port va aeroportlarini uzoq muddatli rivojlantirish strategiyasi boʻyicha qaror qabul qilinganini maʼlum qildi. Qabul qilingan strategiyada Chek Lap Kokdagi mavjud aeroport oʻrniga yangi aeroport qurish hamda Stonecutters Island va Tsing Yi orolining sharqida mos ravishda 8- va 9-sonli yangi konteyner terminallarini barpo etish nazarda tutilgan[21].

PADS tadqiqotida maslahatchilar aeroport eng erta 1998-yil yanvarida ochilishi mumkinligini bildirgan[22]. Biroq hukumat qarorini qabul qilish jarayonida bu sana 1997-yil yanvariga, yaʼni Hong Kongning Xitoyga qaytarilishidan olti oy oldingi muddatga oʻzgartirildi. Yangi aeroport qurilishi 1991-yilda boshlandi[23]. Qurilish davomida Xitoy bilan aeroportning imkon qadar katta qismi 1997-yil iyulida Xitoyga topshirilishidan oldin yakunlanishi boʻyicha kelishuvga erishildi. Buyuk Britaniyaning sobiq bosh vaziri Margaret Thatcher 1997-yil aprelida Lantau oroli, aeroport va unga xizmat koʻrsatuvchi hududga olib boruvchi asosiy yoʻl boʻlgan Tsing Ma koʻprigini ochdi. Koʻp oʻtmay, aeroportning oʻzi 1998-yil iyulida ochildi[24].

Hong Kong xalqaro aeroporti sobiq Chek Lap Kok (3.02 square kilometre (1.17 kv mi)) va Lam Chau (0.08 square kilometre (0.031 kvadrat milya)) orollarini tekislash va sathini baravarlashtirish hamda ularga tutash dengiz tubining 9.38 square kilometre (3.62 kvadrat milya) qismini quruqlik bilan toʻldirish orqali hosil qilingan katta sunʼiy orol ustiga qurilgan. 12.48-square-kilometre (4.82 kv mi) maydonga ega aeroport hududi quruqlik bilan toʻldirish ishlari bilan birga Hong Kongning umumiy hududiga qariyb 1 foiz qoʻshgan va Tung Chung yangi shaharchasi yaqinidagi Lantau orolining shimoliy qismi bilan bogʻlangan[25].

Yangi aeroport qurilishi Airport Core Programmening faqat bir qismi edi. Dastur doirasida aeroportga olib boruvchi yangi avtomobil va temiryoʻl yoʻllari, ular bilan bogʻliq koʻprik va tunnellar, shuningdek, Hong Kong oroli va Kowloon hududlarida yirik quruqlikni toʻldirish loyihalari ham amalga oshirilgan. Ushbu loyiha Guinness rekordlar kitobi maʼlumotlariga koʻra, tarixdagi eng qimmat aeroport loyihasi boʻyicha rekordni qayd etgan. Yangi aeroport qurilishi 1999-yilda ConExpo konferensiyasida XX asrning eng yaxshi 10 ta qurilish yutugʻidan biri sifatida ham eʼtirof etilgan[26].

Aeroport terminalining batafsil loyihasi Mott Connell (Buyuk Britaniyaning Mott MacDonald kompaniyasining Hong Kongdagi ofisi) boshchiligidagi konsorsiumga topshirilgan boʻlib, BAA PLC aeroport bilan bogʻliq jihatlar boʻyicha maxsus loyihachilar, Foster and Partners meʼmorlar, Ove Arup esa tom konstruksiyasi boʻyicha maxsus konstruktiv loyihachilar sifatida jalb qilingan. Mott Connell poydevorlar, boshqa barcha konstruktiv qismlar hamda mexanik va elektr tizimlarining loyihachisi boʻlgan. Asosan oynadan iborat terminallarning yon tomonlari kuchli shamol taʼsirida sinadigan qilib loyihalashtirilgan boʻlib, bu bosimni kamaytirish va terminalning kuchli tayfunga bardosh bera olishini taʼminlashga xizmat qilgan[27].

Aeroport 1998-yil 2-iyul kuni tush paytida Xitoy prezidenti va Xitoy Kommunistik partiyasi Bosh kotibi Jiang Zemin tomonidan oʻtkazilgan ochilish marosimida rasman ochilgan. Oradan bir necha soat oʻtib, AQSh prezidenti Bill Clintonni olib kelgan Air Force One yangi aeroportga qoʻndi va aeroportga kelgan birinchi xorijiy mehmon boʻldi[28]. Aeroportning amaldagi faoliyati 1998-yil 6-iyulda boshlandi. Shu bilan 60 milliard AQSh dollariga tushgan olti yillik qurilish ishlari yakunlandi. Oʻsha kuni Hong Kong vaqti bilan soat 06:25 da Cathay Pacific aviakompaniyasining Nyu-Yorkdagi JFK aeroportidan uchgan CX 889 reysi aeroportga qoʻngan birinchi tijoriy reys boʻldi va birinchi keluvchi muntazam reys sifatida belgilangan Rimdan uchgan CX 292 reysidan oldin qoʻndi[29]. Biroq aeroport ochilgan birinchi kunning oʻzidayoq turli texnik muammolarga duch kela boshladi. Parvozlar haqidagi axborotni koʻrsatish tizimi (FIDS) toʻsatdan ishdan chiqib, katta kechikishlarga sabab boʻldi. Koʻp oʻtmay, barcha zarur maʼlumotlar saqlanadigan Kay Tak aeroporti bilan yuk tashish boʻyicha aloqa liniyasi ham uzildi. Shu davrda kimdir tasodifan yuk xizmatlari uchun muhim boʻlgan maʼlumotlar bazasini oʻchirib yubordi. Natijada yuklarga oid maʼlumotlarni qoʻlda saqlashga toʻgʻri keldi. Bir payt aeroport Hong Kongdan olib chiqilayotgan va Hong Kongga olib kirilayotgan barcha havo yuklari va yuk tashish reyslarini (oziq-ovqat va tibbiy vositalardan tashqari) qabul qilishni toʻxtatishga majbur boʻldi. Bunga sabab yangi yuk terminalidagi katta tartibsizlikni bartaraf etish zarurati edi. HKIA avtomatlashtirilgan yordamchi-kompyuter tizimisiz shunchaki ishlay olmasdi[27]. Ochilganidan keyingi uch-besh oy davomida aeroport deyarli butunlay faoliyatini falaj qilgan turli jiddiy tashkiliy, mexanik va texnik muammolarga duch keldi. Asosiy inqirozga asosan kompyuter tizimidagi nosozliklar sabab boʻlgan. Hong Konglik siyosatchi Lau Kong-wahning soʻzlari keltirilib, u shunday degan: „Bu birinchi darajali loyiha boʻlishi kerak edi, ammo u toʻqqizinchi darajali aeroportga va sharmandalikka aylandi. Bizning aeroportimiz dunyoning masxarasiga aylandi“[30][31]. Bir payt hukumat yangi yuk terminali — Super Terminal One (ST1)dagi nosozlik sababli yuk tashish qatnovlarini amalga oshirish uchun Kay Tak aeroportidagi yuk terminalini qayta ochdi[32].

2000-yil 31-iyulda Hong Kongda doimiy yashash maqomiga ega boʻlgan, biroq fuqaroligini tasdiqlovchi hujjatlari mavjud boʻlmagan noqonuniy immigrant Todd Salimuchai xavfsizlik nazorat punktidan soxta toʻpponcha yordamida majburan oʻtib, bir ayolni garovga oldi va Cathay Pacific samolyotiga chiqdi. U oʻzining vatani deb hisoblagan Birmaga olib borilishini talab qildi, biroq hujjatlari yoʻqligi sababli Birma uni mamlakatga kiritishdan bosh tortganini aytdi. U ikki yarim soatdan soʻng politsiyaga taslim boʻldi[33].

2-terminaldan (T2) tashqari, SkyCity Nine Eagles golf maydoni 2007-yilda, ikkinchi aeroport mehmonxonasi boʻlgan Hong Kong SkyCity Marriott Hotel va doimiy chegaralararo parom terminali Skypier mos ravishda 2008 va 2009-yillarda ishga tushirildi. T2 atrofidagi rivojlanishlar qatoriga 2005-yil oxirida faoliyatini boshlagan AsiaWorld-Expo ham kiradi[34]. Ikkinchi yoʻlovchi konkorisi — Shimoliy yoʻldosh konkorsi (NSC) — 2010-yilda, undan keyin esa 2015-yil dekabrida Midfield konkors ochildi[35].

2019-yil avgust oyida 2019–20-yillardagi Hong Kong namoyishlari doirasida aeroport ichida namoyishlar oʻtkazilgani sababli aeroport bir necha marta yopildi. Keluvchilar va joʻnab ketuvchilar boʻlimlari egallab olingani sababli 160 dan ortiq reys bekor qilindi[36].

Uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi, Shimoliy uchish-qoʻnish yoʻlagi deb ham ataladi, 2022-yil iyulida ochildi. Bu Hong Kong xalqaro aeroportining 2030-yilgacha boʻlgan bosh rejasi doirasida amalga oshirilgan birinchi qism boʻldi. Uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi 650 gektar maydonni egallaydi, bu taxminan Gibraltar hududining kattaligiga teng. Keyinchalik aeroportning Markaziy uchish-qoʻnish yoʻlagi va 2-terminali qurilish ishlari, kengaytirish va modernizatsiya qilish uchun yopildi. Markaziy uchish-qoʻnish yoʻlagi 2024-yil 28-noyabrda qayta ochildi[37]. Keng koʻlamli kengaytirish ishlari amalga oshirilgan 2-terminal esa 2026-yil 27-mayda qayta ochildi[38].

Eslatmalar

  1. ↑ 3,800 metr (12,467 fut) haqiqiy uzunligi. Surilgan boshlanish nuqtasi uchish-qo‘nish chizig‘i tarkibiga kiritilmaydi. Rasmiy veb-saytda ham chiziq uzunligi 3 800 m deb ko‘rsatilgan.
  2. ↑ 3,800 metr (12,467 fut) haqiqiy uzunligi. Surilgan chegaragacha boʻlgan uzunlik 4,230 metr (13,878 fut).

Manbalar

  1. ↑ „Hong Kong International Airport Face Sheet“. The Airport Authority Hong Kong. Qaraldi: 2026-yil 29-may.
  2. ↑ „Passenger Traffic at HKIA Continues to Grow in June and the First Half of 2026“. Hong Kong International Airport. Airport Authority Hong Kong (2026-yil 20-iyul). Qaraldi: 2026-yil 21-avgust.
  3. ↑ „Three-runway System Development Crosses Milestone as Runway Re-designation Completed“. Three Runway System. Qaraldi: 2022-yil 8-aprel.
  4. ↑ „Hong Kong International Airport Fact Sheet“. Hong Kong International Airport. Airport Authority Hong Kong (2024-yil dekabr). Qaraldi: 2025-yil 17-iyul.
  5. ↑ „Hong Kong International Airport runway closure programme“. Hong Kong Aeronautical Information Services. 2022-yil 4-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 6-iyul.
  6. ↑ „About Hong Kong Airport“. 2016-yil 17-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 13-mart.
  7. ↑ „The top 10 busiest airports in the world by cargo handled“. International Airport Review. Qaraldi: 2024-yil 23-dekabr.
  8. ↑ „ko:홍콩국제공항“ (ko). Qaraldi: 2018-yil 28-mart.
  9. ↑ „UPS Air Operations Facts - UPS Pressroom“. 2015-yil 12-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 10-may.
  10. ↑ Bright, Craig „Ethiopian Airlines is shaking up its Asia-Pacific routings“ (2017-yil 14-noyabr).
  11. ↑ „记者Vlog丨香港国际机场二号客运大楼正式启用“ (2026-yil 7-iyun). Qaraldi: 2026-yil 7-iyun.
  12. ↑ „Hong Kong on track to restore passenger traffic to pre-pandemic levels by end of year, senior Airport Authority official says“. South China Morning Post. South China Morning Post Publishers Limited (2024-yil 27-yanvar). — „The airport has 60,000 staff, 18,000 fewer than the 78,000 employed before the Covid-19 pandemic.“. Qaraldi: 2024-yil 8-avgust.
  13. ↑ „The importance of air transport to Hong Kong (SAR), China“. The International Air Transport Association. 2024-yil 22-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 22-avgust.
  14. ↑ „The busiest airports in the world defy global uncertainty and hold top rankings | ACI World“ (en-US) (2025-yil 14-aprel). Qaraldi: 2026-yil 23-yanvar.
  15. ↑ Denslow, Neil „Cathay Pacific, Hong Kong Airport Become Biggest for Freight“. Bloomberg BusinessWeek (2011-yil 26-yanvar). 2011-yil 17-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 7-may.
  16. ↑ Genzberger, Christine. Hong Kong Business: The Portable Encyclopedia for Doing Business with Hong Kong. World Trade Press, 1994 — 239-bet. ISBN 978-0-9631864-7-8. 
  17. ↑ Hong Kong Advisory Council on the Environment. „Proposal to Optimise Kai Tak Capacity“ (1995-yil iyul). 2011-yil 11-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2006-yil 13-iyun.
  18. ↑ Dempsey, Paul. Airport Planning and Development Handbook: A Global Survey. McGraw-Hill Professional, 1999 — 106-bet. ISBN 978-0-07-134316-9. 
  19. ↑ „Dredging the Hong Kong International Airport“ (en-US). Dredge Brokers | Dredges and Dredging Equipment. Qaraldi: 2025-yil 18-oktyabr.
  20. ↑ „Chapter 2 – Need“. Environmental Protection Department. Government of the Hong Kong Special Administrative Region.
  21. ↑ Port & Airport Development Strategy Study, Final Report, December 1989 by Study Consultants Mott MacDonald Hong Kong et al. for Lands and Works Branch of Hong Kong Government Secretariat
  22. ↑ „PADS Government Secretariat Lands & Works Branch Port & Airport Development Strategy Final Report“ (1989-yil dekabr). 2019-yil 23-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 23-may.
  23. ↑ „19 years of Hong Kong International Airport“. Discovery. Cathay Pacific (2017-yil 28-iyul). 2019-yil 23-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 23-may.
  24. ↑ „CONSTRUCTION MILESTONES“. www.info.gov.hk. Qaraldi: 2026-yil 21-avgust.
  25. ↑ ; Airport Authority Hong KongSite Preparation for the New Hong Kong International Airport. Thomas Telford, 1998 — 1, 3–4, 43, 556-bet. ISBN 978-0-7277-2696-4. 
  26. ↑ Top 10 Construction Achievements of the 20th Century. Conexpo-Con/AGG, 1999. ISBN 0-9530219-5-5. Qaraldi: 2005-yil 10-noyabr (2005-yil 26-noyabrda asl nusxadan arxivlangan). 
  27. ↑ 27,0 27,1 „Building Hong Kong's Airport“. Extreme Engineering. Season 1. Episode 7. 14 May 2003.
  28. ↑ „Clinton leaves with democracy plea“. BBC News (1998-yil 3-iyul). 2018-yil 11-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 11-yanvar.
  29. ↑ „Hong Kong's flying start“ (1998-yil 5-iyul). 2017-yil 5-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 30-dekabr.
  30. ↑ Gordon, Alastair. Naked Airport. Metropolitan Books, September 2004. ISBN 0-8050-6518-0. 
  31. ↑ Landler, Mark. „INTERNATIONAL BUSINESS; Problems Continue to Mount at New Hong Kong Airport“. The New York Times (1998-yil 9-iyul).
  32. ↑ „Calendar of Events“. Hong Kong Yearbook (1998). 2011-yil 20-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 15-avgust.
  33. ↑ „The tale of a man with no country“ (2006-yil 10-iyul). 2011-yil 21-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 28-may.
  34. ↑ „Hong Kong International Airport – About AA – SkyCity Brochure“. 2006-yil 27-aprelda asl nusxadan arxivlangan.
  35. ↑ Siu, Phila. „Hong Kong International Airport splashes out HK$5 billion on a new midfield... concourse“ (2016-yil 1-aprel). 2017-yil 26-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 23-may.
  36. ↑ „Hong Kong airport cancels flights over protests“ (en-GB) (2019-yil 12-avgust). 2019-yil 12-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 12-avgust.
  37. ↑ Yau, Cannix; Tsang, Denise; Liu, Oscar; Li, Ambrose. „'Game-changer': first planes take off, land in sync at all 3 Hong Kong runways – as it happened“. South China Morning Post (2024-yil 28-noyabr). Qaraldi: 2024-yil 2-dekabr.
  38. ↑ „Passengers praise efficiency as Hong Kong airport's Terminal 2 opens“ (en). South China Morning Post (2026-yil 27-may). Qaraldi: 2026-yil 27-may.

Havolalar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Hong_Kong_xalqaro_aeroporti&oldid=1175417" dan olindi