Kontent qismiga oʻtish

Ili Gʻulja xalqaro aeroporti

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
(Gʻulja aeroportidan yoʻnaltirildi)
Ili Gʻulja xalqaro aeroporti
伊犁伊宁国际机场
ئىلى غۇلجا خەلقئارا ئايروپورتى‎‎
IATA kodi: YIN – ICAO kodi: ZWYN
Qisqacha bayon
Aeroport turi Fuqarolik
Xizmat doirasi Gʻulja, Shinjon-Uygʻur muxtor rayoni, Xitoy
Dengiz sathidan balandligi 2,185 ft / 666 m
Koordinatalari 43°57′21″N 81°19′49″E / 43.95583°N 81.33028°E / 43.95583; 81.33028
Xarita
YIN/ZWYN (Xitoy Xalq Respublikasi)
YIN/ZWYN
Uchish/qoʻnish yoʻlaklari
Uzunligi Yuzasi
m ft
06/24 2,400 7,874 Asfalt
Maʼlumotlar (2025)
Yoʻlovchilar soni 3 454 959
Parvozlar soni 33 129
Yuk (metr tonna) 9 604,8
Manba:

CAAC2025 [1]

Ili Gʻulja xalqaro aeroporti (IATA: YIN, ICAO: ZWYN) (xitoycha: 伊犁伊宁国际机场 uygʻurcha: ئىلى غۇلجا خەلقئارا ئايروپورتى‎‎ uygʻurcha: ili ghulja xelq'ara ayroporti‎‎‎‎) — Xitoyning Shinjon-Uygʻur muxtor rayoni Ili Qozoq avtonom viloyati markazi Gʻulja shahriga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport. Uni Xinjiang Airport Group Co., Ltd. boshqaradi. Dastlabki Gʻulja aeroportining qurilishi 1936-yilda boshlangan va oʻnlab yillar davomida u bir nechta nomlardan, jumladan, Yili aviabazasi (伊犁航空站), Fuqaro aviatsiyasi Yining stansiyasi (民用航空伊宁站), CAAC Urumchi maʼmuriyati Yining aeroporti (民航乌鲁木齐管理局伊宁机场), Shinjon aeroporti guruhi Yining aeroporti (新疆机场集团有限责任公司伊宁机场) va Shinjon aeroporti guruhi Yining (Nalati) aeroporti nomlaridan foydalangan[2].

2009-yilda Yining aeroporti (伊宁机场) va Nalati aeroporti (那拉提机场) Shinjon aeroporti guruhi qoshida birlashtirilgan yoki qoʻshma boshqaruvga oʻtkazilgan[2]. Hozirda aeroport doimiy ravishda normallashtirilgan xalqaro aviatsiya portiga aylanish yoʻlida muhim oʻtish bosqichidan oʻtmoqda. 2024-yil 6-iyunda Xitoy fuqaro aviatsiyasi boshqarmasi uning nomini Ili Gʻulja xalqaro aeroportiga oʻzgartirishni maʼqulladi (qozoqcha: ىلە قۇلجا حالىقارالىق اۋەجايى / Іле Құлжа Халықаралық Әуежайы, xitoycha: 伊犁伊宁国际机场)[3][4].

Tarixi

Ili Gʻulja xalqaro aeroportining Yili aviabazasi sifatida qurilishi 1936-yil 29-iyulda boshlangan. Taxminan uch oydan keyin, 31-oktyabrda, aeroport qurib bitkazilgan. Aerodrom uzunligi 950 metrni, kengligi 750 metrni tashkil qilgan va uch nafardan besh nafargacha yoʻlovchini tashiy oladigan Junkers samolyotlarini qabul qila olardi. Bu Shinjonda qurilgan eng qadimgi aeroportlardan biri hisoblanadi. Birinchi avlod terminal binosi 1939-yil foydalanishga topshirildi, umumiy maydoni 817 kv.m. ni tashkil qiluvchi ikkinchi avlod terminal binosi esa 1958-yildan beri foydalaniladi[5].

1984-yilda uchinchi avlod terminal binosi foydalanishga topshiridi[5] va uchish-qoʻnish yoʻlagi 1 800 metrgacha uzaytirildi.

Aeroportda 2005 va 2010-yillarda ikkita kengaytirish va taʼmirlash ishlari amalga oshirildi, bu uning umumiy aktivlarini 2004-yildagi 70 million yuandan bugungi kunda 391 million yuangacha oshirdi. Terminal binosining umumiy qurilish maydoni 16 700 kvadrat metrni tashkil etadi, jumladan, 2011-yil iyul oyida foydalanishga topshirilgan toʻrtinchi avlod terminalida uchta chiqish koʻprigi va 18 000 kvadrat metrlik avtoturargoh mavjud. U yiliga 1,5 million yoʻlovchi, 1 100 tonna yuk va pochta ehtiyojlarini hamda 15 306 ta uchish-qoʻnish ehtiyojlarini qondira oladi, soatiga eng yuqori uchish-qoʻnish quvvati 10 ta reys va soatiga eng yuqori yoʻlovchi quvvati 962 yoʻlovchini tashkil etadi[6].

2016-yil avgustda Davlat kengashi Gʻulja aeroportini tashqi dunyoga ochilishini maʼqulladi. Oʻsha yili aeroport birinchi marta 1 milliondan ortiq yoʻlovchiga xizmat koʻrsatdi[7]. 2023-yil dekabrda aeroport milliy tekshiruvdan oʻtdi va xalqaro qatnovlar (对外开放的航空口岸) uchun ochiq aviatsiya porti sifatida belgilandi[8].

Infratuzilmasi

Aeroport oʻrtacha dengiz sathidan 2,185 fut (666 m) balandlikda joylashgan. 06/24 deb belgilangan yagona uchish-qoʻnish yoʻlagi oʻlchamlari 2,400 by 45 metr (7,874 ft × 148 ft)[9][10].

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

Yoʻlovchi

Aviakompaniya Manzillar
Air China Pekin–Poytaxt, Qoramoy, Chendu–Tianfu[11]
Beijing Capital Airlines, Xitoy bayrogʻi Xitoy Sian[12]
Chengdu Airlines, Xitoy bayrogʻi Xitoy Bole[13], Fuyun[14], XitoyFuzhou[15], XitoyJinan[16], Kuchar[17], Oltoy[17], Oqsuv[18], Orol[13], Qashqar[13], Qitai[19], Turfon[18], XitoyUxan[15], Xoʻtan[13], Yorkent[17], Yutian[13], Shihezi[13], Shaueshek[17], XitoyChendu–Shuangliu[20]
China Eastern Airlines XitoyNankin, Sian[21], Urumchi[20], Chendu–Tianfu[20]
China Express Airlines, Xitoy bayrogʻi Xitoy Kuchar, Oltoy[22], Oqsuv, Orol[23], Qashqar, Qoramoy[23], Qumul, Korla, Tumxuk[23], Xoʻtan[24], Yorkent, Shihezi[25]
China Southern Airlines XitoyNankin, Pekin–Dasin[20], Sian[26], Urumchi, Chendu–Tianfu[26]
Chongqing Airlines, Xitoy bayrogʻi Xitoy Chunsin[20]
FlyArystan Ostona (2026-yil 28-oktyabrdan boshlanadi)[27]
Mavsumiy: Olmaota[28]
Qingdao Airlines, Xitoy bayrogʻi Xitoy Urumchi[29], XitoyChangsha[29]
Sichuan Airlines, Xitoy bayrogʻi Xitoy Chendu–Tianfu[30]
Spring Airlines, Xitoy bayrogʻi Xitoy XitoyJieyang[31], XitoyLanzhou[20], Sian[20], XitoyXefey[31], Chendu–Tianfu[32], Chenjou[20]
Tianjin Airlines, Xitoy bayrogʻi Xitoy Urumchi
Urumqi Air, Xitoy bayrogʻi Xitoy Chenjou[20]

Yuk

Aviakompaniya Manzillar
YTO Cargo Airlines Toshkent[33]

Manbalar

  1. ↑ 中国民航局 „2025年全国民用运输机场生产统计公报“. 中国民航局 (2026-yil 26-fevral). Qaraldi: 2026-yil 12-mart.
  2. ↑ 2,0 2,1 „伊宁机场三字码 伊宁机场四字码 ip138机场查询“. www.ip138.com. Qaraldi: 2026-yil 19-mart.
  3. ↑ „伊宁机场更名为"伊犁伊宁国际机场"“. 天山网 (2024-yil 27-iyun). 2025-yil 24-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 31-iyul.
  4. ↑ „民政部关于伊宁机场更名为伊犁伊宁国际机场的公告“. 中华人民共和国民政部 (2024-yil 19-iyul). Qaraldi: 2024-yil 1-avgust.
  5. ↑ 5,0 5,1 „伊宁机场：从1936年起飞 -2024年01月17日-伊犁日报汉文版“. www.ylxw.com.cn. Qaraldi: 2026-yil 20-mart.
  6. ↑ „伊宁机场七次改扩建后向国际航空港挺进_交通出行_伊犁哈萨克自治州人民政府“. www.xjyl.gov.cn. Qaraldi: 2026-yil 20-mart.
  7. ↑ chinanews „伊宁机场正式成为新疆第三个航空口岸-中新网·新疆“. www.xj.chinanews.com.cn (2023-yil 22-dekabr). Qaraldi: 2026-yil 20-mart.
  8. ↑ „伊宁机场成为新疆第三个对外开放的航空口岸 将开通国际航班 招录俄语 英语专业工作人员_政务动态_伊犁哈萨克自治州人民政府“. www.xjyl.gov.cn. Qaraldi: 2026-yil 20-mart.
  9. ↑ „Ili Yining International Airport“.
  10. ↑ Airports in China (Wayback Machine saytida September 3, 2011, sanasida arxivlangan) at AirfieldMaps.co.uk
  11. ↑ „冬春新航季，国航成都始发航班信息一键get“. Qaraldi: 2024-yil 14-noyabr.
  12. ↑ „夏秋换季上新，首都航空计划新开加频多条航线满足旅客出行需求“. Qaraldi: 2023-yil 1-mart.
  13. ↑ 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 13,5 „‌新航季 | 成都航空冬春航季即将开启“. Qaraldi: 2025-yil 24-noyabr.
  14. ↑ „‌吐鲁番机场"夏航季"航线来了“. Qaraldi: 2025-yil 1-sentyabr.
  15. ↑ 15,0 15,1 „‌福州机场2025年夏秋航季换季航班全新启航！“. Qaraldi: 2025-yil 1-aprel.
  16. ↑ „3月29日起福州机场航班换季！这些变化你要知道“. Qaraldi: 2026-yil 11-iyun.
  17. ↑ 17,0 17,1 17,2 17,3 „新航季 | 成都航空夏秋航季全新开启“. Qaraldi: 2024-yil 18-iyun.
  18. ↑ 18,0 18,1 „冬春航季今启航 | 成都航空32条新航线陆续首航，150元新疆区域"无限飞"！“. Qaraldi: 2023-yil 30-noyabr.
  19. ↑ „奇台江布拉克机场正式通航“. Qaraldi: 2024-yil 30-sentyabr.
  20. ↑ 20,0 20,1 20,2 20,3 20,4 20,5 20,6 20,7 20,8 „‌3月30日，新疆机场集团伊宁、博乐、那拉提、昭苏机场将迎来航班换季“. Qaraldi: 2025-yil 1-sentyabr.
  21. ↑ 新航线丨畅游新疆，尽享惊喜优惠！
  22. ↑ „‌航班换季啦！2025年夏秋航季塔城机场航班时刻表请查收~“. Qaraldi: 2025-yil 1-sentyabr.
  23. ↑ 23,0 23,1 23,2 „寻龙五千年，华夏航空2024夏秋航季全新启航“. Qaraldi: 2024-yil 6-iyun.
  24. ↑ „助力春运 | 伊宁机场新开伊宁—库车—和田往返航班“. 2023-yil 22-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 23-fevral.
  25. ↑ „‌新航季启航！甘宁区域换季航线新鲜出炉，出行攻略速览“. Qaraldi: 2025-yil 9-oktyabr.
  26. ↑ 26,0 26,1 „冬航季换季丨南航伊犁、博州地区航线焕新起航！“. Qaraldi: 2024-yil 20-noyabr.
  27. ↑ Kumar, Raushan. „FlyArystan Launches Direct Flights Connecting Astana and Yining“. Nomad Lawyer (2026-yil 18-avgust). Qaraldi: 2026-yil 20-avgust.
  28. ↑ Usmanova, Madina. „Kazakhstan's FlyArystan set to resume flights to China's Yining“ (en). Trend.Az. Trend News Agency (2026-yil 12-fevral). Qaraldi: 2026-yil 6-mart.
  29. ↑ 29,0 29,1 „‌2025年青岛航空冬春新航季航班计划发布“. Qaraldi: 2025-yil 29-oktyabr.
  30. ↑ „2023年新航季川航最新航线出炉，附国际/地区航线新消息“. Qaraldi: 2023-yil 16-mart.
  31. ↑ 31,0 31,1 „2026夏航季启幕｜合肥新桥机场航线焕新，一翼乘风，畅飞春夏好光景“. Qaraldi: 2026-yil 25-may.
  32. ↑ „伊宁机场新增春秋航伊宁-成都天府往返航线“. 2023-yil 22-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 23-fevral.
  33. ↑ Garbuno, Daniel Martinez. „China's YTO Cargo Airlines inducts first ARJ21F into service“ (en). ch-aviation. ch-aviation GmbH (2024-yil 13-iyun). Qaraldi: 2024-yil 15-iyun.

Havolalar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Ili_Gʻulja_xalqaro_aeroporti&oldid=1021336" dan olindi