Asbaj
| Asbaj الاثبج | |
|---|---|
| Etnik tarkibi | Arab |
| Kelib chiqishi | Banu Hilol |
| Tili | Arab tili |
| Dini | Islom |
Asbaj (arabcha: الاثبج) — Banu Hilalning quyi qabilalaridan biri[1][2]. 11-asrda Arabiston yarimorolidan Shimoliy Afrikaga koʻchib oʻtgan Arab qabilalarining yirik ittifoq tarkibida.
Tarix
Asbajlar Riyah va Zugʻba bilan birga Banu Hilalning uch asosiy boʻlinmasidan biri boʻlgan[1][2]. Ibn Xaldunga koʻra, Hiloliylar bosqini davrida Banu Hilalning eng muhim qabilalaridan biri boʻlgan Asbaj Garfa va Driddan tarkib topgan[2]. 12-asrda Asbajlar gʻarbda Tlemsendan sharqda Jazoirgacha choʻzilgan hududni egallagan Zugʻba qabilasidan janub va sharqda joylashgan hududlarda yashagan[3].
Leo Africanus Asbajlar haqida shunday yozadi:[4]
Al-Mansurning asosiy yollanma jangchilari bo‘lgan Athbejlar Doukkalada va Tadla tekisliklarida yashaydi; so‘nggi paytlarda ular Portugaliya qirollari va ba’zan Fos qirolidan ko‘p aziyat chekdi. Ular 100 000 va undan ortiq jangchiga ega bo‘lib, yarmidan ko‘pi otliqdir.
Almohadlar tomonidan Banu Hilal magʻlub etilgach, Almohad hukmdori Abdulmoʻmin Markaziy Magʻrib va Ifriqiyani zabt etganidan soʻng, Banu Hilal qabilalari Magʻrib al-Aqsa atroflariga keng koʻlamda qayta koʻchirildi. Bu siyosat Yaʼqub al-Mansur kabi boshqa Almohad hukmdorlari davrida ham davom etdi. Ibn Xaldun oʻzining Kitob al-Ibar asarida qayta joylashtirilgan arab qabilalarining taqsimotini qayd etib, Asbajning ayrim klanlari Tamasna tekisliklariga joylashtirilganini aytadi[5].
Quyi boʻlinmalar
Asbaj quyidagi qabilalarga boʻlinadi:[6]
- Drid (Durayd deb ham yoziladi)
- Garfa
- Amour
- Dahhak va Iyad
- Latif
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Baadj, Amar S.. Saladin, the Almohads and the Banū Ghāniya: The Contest for North Africa (12th and 13th centuries) (en). Netherlands: Brill, 2015 — 24–25-bet. ISBN 978-90-04-29857-6.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Idris, H.R.; Schleifer, J. (2012) (en). Hilāl. Brill. doi:10.1163/1573-3912_islam_com_0287. https://referenceworks.brill.com/display/entries/EIEO/COM-0287.xml. Qaraldi: 2024-11-11.Asbaj]]
- ↑ Baadj, Amar S.. Saladin, the Almohads and the Banū Ghāniya: The Contest for North Africa (12th and 13th centuries) (en). Netherlands: Brill, 2015 — 72-bet. ISBN 978-90-04-29857-6.
- ↑ Africanus, Leo. The Cosmography and Geography of Africa (en). Random House, 2023-03-02 — 18-bet. ISBN 978-0-14-199882-4.
- ↑ Baadj, Amar S.. Saladin, the Almohads and the Banū Ghāniya: The Contest for North Africa (12th and 13th centuries) (en). Netherlands: Brill, 2015 — 60-bet. ISBN 978-90-04-29857-6.
- ↑ Mercier, Ernest. Histoire de l'Afrique septentrionale (Berbérie) depuis les temps les plus reculés jusqu'à la conquête française (1930) (fr). Ernest Leroux, 1888.