Ali ibn Ahmad al-Jarjaraiy
| Ali ibn Ahmad al-Jarjaraiy | |
|---|---|
| Fotimiylar vaziri | |
|
Mansab davri 1027 – 1045-yil 27-mart | |
| Vorisi | Sadaqa ibn Yusuf al-Falahiy va Abu Saʼd at-Tustariy |
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Tavalludi | Jarjaraya (Bagʻdod janubi, Iroq) |
| Vafoti | 1045-yil 27-mart |
Abulqosim Ali ibn Ahmad al-Jarjaraiy Iroqdan yetishib chiqqan Fotimiylar amaldori. 1027-yilda to 1045-yilda vafotiga qadar Fotimiylar vaziri lavozimida xizmat qilgan.
Nisbasidan koʻrinib turganidek, Bagʻdod janubidagi Jarjarayada voyaga yetgan[1]. Misrga akasi Abulbarakat al-Husayn al-Jarjaraiy bilan birga kelib, Fotimiylar maʼmuriyatida bir qator lavozimlarni egallagan[1]. Sitt al-Mulk xizmatiga kirganidan koʻp oʻtmay, Qohira shahar militsiya boshligʻining kotibi lavozimiga koʻtarildi. 1013-yilda maxfiy xizmatlarning xatlarini ochgani uchun xoinlikda ayblanib, qoʻllari kesilgan. Biroq xalifa al-Hakim koʻp oʻtmay bunaqa shafqatsiz jazodan afsuslanib, uni saroyga qaytargan hamda yuqori lavozimga tayinlagan. 1015/1016-yilda devon an-nafaqat (xarajatlar devoni) boshligʻi etib tayinlandi. 1021/1022-yilda vosita (xalifa va xalq oʻrtasida rasmiy vositachi) lavozimiga koʻtarilib, nihoyat 1027-yilda vazirlik mansabini egalladi. Xalifa Ali az-Zohir va al-Mustansir hukmronliklari davrida to 1045-yil martida vafot etguniga qadar vazir lavozimini egallab turdi[1].
Faoliyati davrida Anushtakin ad-Dizbariy Suriyani tinchlantirgach, al-Jarjaraiy eʼtiborini Vizantiya imperiyasi bilan munosabatlarni yaxshilashga qaratdi. 1027-yildan beri amal qilgan oʻt ochishni toʻxtatish rejimi 1036-yilgi yangi toʻqnashuvlardan keyin tugadi va tinchlik shartnomasi imzolandi. Kurashning asosiy mavzusi Halabdagi Mirdosiylar amirligi ustidan hukmronlik boʻlib, bunga ikkala davlat ham daʼvo qilgan. Amalda oʻziga xos qoʻshaloq boshqaruv tartibi amal qila boshladi.
Al-Jarjaraiy xalifa al-Mustansirning dastlabki hukmronligi davrida regentlik vazifasini oʻz zimmasiga oldi. Biroq hukmronligining butun davri xalifaning yuqori nufuzga ega onasi Rasadning taʼsiri tufayli moʻtadil tus oldi.
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Sourdel 1965, s. 462.
Adabiyotlar
- al-Imad, Leila S.. The Fatimid Vizierate (979-1172). Berlin: Klaus Schwarz Verlag, 1990. ISBN 3-922968-82-1.
- Sourdel, Dominique (1965). "al-D̲j̲ard̲j̲arāʾī". in Lewis, B.. Encyclopaedia of Islam. Volume II: C–G (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 461–462 b. OCLC 495469475. http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/al-djardjarai-SIM_2005.