Al-Hasan ibn Solih ar-Ruzabariy
| al-Hasan ibn Solih ar-Ruzabariy | |
|---|---|
الحسن بن صالح الرُّضْبَارِي | |
| Fotimiylar xalifaligi vaziri | |
|
Mansab davri 1024 – 1027 | |
| Oʻtmishdoshi | Shamsulmulk Abulfath Tohir ibn Vazzan |
| Vorisi | Ali al-Jarjaraiy |
| Mashhur ishlari | Falastinda nazoratni qayta tiklash maqsadida harbiy noib Anushtakin ad-Dizbariyni lavozimiga tiklagan |
Abu Muhammad al-Hasan ibn Solih ar-Ruzabariy xalifa az-Zohir hukmronligi davrida, 1024—1027-yillarda Fotimiylar xalifaligi vaziri boʻlgan.
Nasl-nasabi
Ar-Ruzabariyning shaxsiyati nomaʼlum boʻlib, bu haqida lavozimda boʻlgan davridagi asosiy manbalardan biri hisoblangan al-Musabbihiy asarlarida ham tilga olinmagan. Boshqa bir zamondosh solnomachi esa uni otasi bilan chalkashtirgan. Ar-Ruzabariy fors oilaga mansub boʻlgan. Oila aʼzolari Ixshidiylar hukmronligi davrida Misrda siyosiy va harbiy lavozimlarda xizmat qilgan boʻlib, oilaning mazkur faoliyati Fotimiylar davrida ham davom etgan. Oilaning koʻplab vakillari solnomachi boʻlishgan. Otasi Abulfadoil Solih ibn Ali Suriyaning shimoliy qismida Fotimiy hokim Manjutakin qoʻl ostida harbiy lavozimda xizmat qilgan[1]. Otasi vosita lavozimiga tayinlangan edi. Bu mansab vazir lavozimidan quyiroq boʻlib, xalifa bilan devon oʻrtasida vositachilikni nazarda tutar edi. 1009-yilda xalifa al-Hakim (h. 996–1021) buyrugʻi bilan qatl etilgan[2].
Faoliyati
Ar-Ruzabariy xalifa al-Aziz hukmronligi davrida (h. 975–996) Falastin poytaxti Ramla shahri maʼmuri vazifasini bajargan. Al-Hakim davrida Damashq hokimi lavozimida ishlagan. Soʻngra devon al-jaysh (qoʻshinni roʻyxatga olish) rahbari etib tayinlangan[3].
1024-yilda xalifa az-Zohir (h. 1021–1036) davrida va devonning umumiy rahbarligi ostida ar-Ruzabariy vazir Shamsulmulk Abulfath Tohir ibn Vazzanning oʻrniga tayinlangan[1]. Bu lavozimga tayinlangan vaqtda keksa yoshda boʻlib, katta maʼmuriy tajriba va mahoratga ega edi. Solnomachi Ibn as-Sayrafiyning yozishicha, az-Zohir ar-Ruzabariyga nisbatan qoʻpol munosabatda boʻlgan. Uning yoshi va keksaligini inobatga olmagan. Uni lavozimidan boʻshatib, soʻng yana qayta tayinlagan[3]. Ar-Ruzabariy lavozimdagi faoliyati davomida Falastinni badaviy jarrohiylar bosib olganidan soʻng, harbiy noib Anushtakin ad-Dizbariyni chaqirib olgan[4]. Ar-Ruzabariyni xalifa 1027-yilda lavozimidan boʻshatib, oʻrniga Ali al-Jarajaraiyni tayinlagan[5].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Bianquis 1989, s. 460.
- ↑ Brett 2017, s. 138.
- ↑ 3,0 3,1 Al-Imad 1990, s. 179.
- ↑ Lev 2003, s. 51.
- ↑ Brett 2017, s. 160.
Adabiyotlar
- Al-Imad, Leila S.. The Fatimid Vizierate, 969-1172. Berlin: K. Schwarz, 1990. ISBN 3-922968-82-1.
- Bianquis, Thierry. Damas et la Syrie sous la domination fatimide (359-468/969-1076): essai d'interprétation de chroniques arabes médiévales. Deuxième tome (French). Damascus: Institut français de Damas, 1989. ISBN 978-2-35159131-4.
- Brett, Michael. The Fatimid Empire. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2017. ISBN 978-0-7486-4077-5.
- Lev, Yaacov „Turks in the Political and Military Life of Eleventh-Century Egypt and Syria“, . The Influence of Human Mobility in Muslim Societies. Kegan Paul, 2003. ISBN 0710308027.