Al-Andalusiy
Qiyofa
Al-Andalusiy (arabcha: الأندلسي; shuningdek Al-Andalusi, Al-Andalousi, El-Andaloussi, El Andaloussi, Landoulsi yoki Landolsi) — arab tilidagi familiya boʻlib, u Shimoliy Afrika mamlakatlarida (asosan Marokash, Jazoir va Tunis) keng tarqalgan. Soʻzma-soʻz maʼnosi „andalusiy/andalusiyalik“ boʻlib, u oʻz kelib chiqishi yoki nasabini al-Andalusdan (Iberiya yarim orolining arabcha nomi) yoki hozirgi zamondagi Andalusiya mintaqasidan ekanini bildiradi. Andalus madaniyati Suriya arab madaniyatidan kuchli taʼsir olgan, va al-Andalusda boʻlgan arab qabilalarining koʻpchiligi aslida suriyalik yoki yamanlik kelib chiqishga ega edi. Al-Andalusiy quyidagilarga nisbatan qoʻllanishi mumkin:
- Ibn Arabiy
- Muso ibn Maymun, andalusiy sefarad yahudiy ravvini va faylasufi, uning arabcha toʻliq ismi Abu Imron Muso ibn Maymun ibn Ubaydulloh al-Qurtubiy al-Andalusiy al-Isroiliy boʻlgan, asl kelib chiqishi Kordovadan
- Ibn Boja
- Ibn Rushd, koʻpincha lotincha shaklda Averroes deb yuritiladi
- Ibn Tufayl al-Qaysiy al-Andalusiy, andalusiy musulmon allomasi
- Abu as-Salt al-Andalusiy, lotin tilida Albuzale nomi bilan tanilgan, farmakologiya, geometriya, Aristotel fizikasiga va astronomiyaga oid asarlar yozgan andalusiy arab allomasi
- Ibn Zuhr, anʼanaviy ravishda lotincha Avenzoar nomi bilan maʼlum
- Ibn Xaldun
- Al-Qurtubiy
- Abu Hayyon al-Andalusiy
- Ibn al-Baraq al-Andalusiy
- Abu Madyan al-Andalusiy, andalusiy arab soʻfiy mutasavvifi, buyuk soʻfiy shayx va Ibn Arabiyning ustozlaridan biri
- Jaʼfar ibn Ali ibn Hamdun al-Andalusiy, Fotimiylarning Mʼsila shahri hokimi
- Ibn Hazm al-Andalusiy
- Ibn Said al-Magʻribiy, shuningdek Ibn Said al-Andalusiy nomi bilan ham tanilgan, 12–13-asr arab geografi, tarixchisi va shoiri, asl kelib chiqishi al-Andalusdan
- Muhammad ibn Hani al-Andalusiy al-Azdiy, odatda Ibn Hani deb ataladi, andalusiy ismoiliy shia shoiri va Fotimiy xalifasi al-Muizzning saroydagi bosh shoiri boʻlgan
- Ibn Abdulbarr an-Numariy al-Andalusiy
- Ibn al-Faradiy
- Ibn al-Baytor
- Ibn Hayyon al-Andalusiy
- Ibn Juzayy
- Abu Hafs Umar al-Iqritishiy
- Ibn Atiyya
- Al-Gʻizoliy
- As-Sohiliy
- Ibn ar-Raqqam al-Andalusi
- Ibn as-Saffor al-Andalusi
- Said al-Andalusiy
- Abu al-Valid al-Bajiy
- Ibn Lubbal al-Sharishiy (toʻliq ismi: Abu al-Hasan Ali ibn Ahmad ibn Ali ibn Lubbal al-Qurayshiy al-Andalusiy), Jerez de la Fronteradan chiqqan ((arabcha: شريش)) andalusiy ulamo va shoir
- Ibn az-Zaqqoq, baʼzan notoʻgʻri ravishda al-Mursiy deb ataladi (12-asr), andalusiy shoir
- Ibn Arfa Ros, toʻliq ismi Burhoniddin Abu al-Hasan Ali ibn Muso ibn Abu al-Qosim al-Ansoriy al-Andalusiy boʻlgan
- Yaiysh ibn Ibrohim al-Andalusiy al-Umaviy
- Abu al-Majd ibn Abu al-Hakam, Suriyaning Damasq shahrida yashagan Islom oltin davri andalusiy arab tabibi, musiqachisi va munajjimi
- Abu al-Xayr al-Ishbiliy (11-asr), agronom
- Muhyiddin al-Magʻribiy al-Andalusiy, Islom oltin davrining andalusiy munajjimi, astrologi va matematigi
- Recemundus (arabcha: Robi ibn Sid al-Usquf yoki Robi ibn Zayd, kastiyacha: Resemundo) — 10-asr oʻrtalarida mozarab Elvira yepiskopi va Kardova xalifasining kotibi
- Muhammad al-Idrisiy, musulmon geografi va kartografi
- Abu Bakr ibn al-Arabiy, al-Andalusdan chiqqan molikiy fiqh olimi va qozisi
- al-Ishbiliy Abu Muhammad Jobir ibn Aflah (1100–1150), musulmon munajjimi va matematigi
- Abu Zakariyo al-Ishbiliy, Ibn al-Avvam deb ataluvchi (12-asr oxiri), musulmon agronomi
- Abu Ishoq al-Bitrujiy al-Ishbiliy (taxminan 1204-yilda vafot etgan), musulmon munajjimi va qozisi
- Ibn al-Haim al-Ishbiliy (taxminan 1213-yillar), musulmon munajjimi va matematigi
- Abu Hajjaj Yusuf ibn Muhammad al-Balaviy al-Andalusiy, 12–13-asr andalusiy ulamosi va tilshunosi, u 1166-yilda Haj (ziyorat)ga yoʻl olayotib shaharni ziyorat qilgan chogʻida Iskandariya mayogʻiga oid batafsil tasvir qoldirgan
- Ali bin Ibrohim al-Andalusiy (1654-yilda vafot etgan), Saadiylar davrida yashagan marokashlik tabib va tibbiyot muallimi
- Hojji Muso Jamiro al-Andalusiy al-Garnatiy, Gʻar al-Milhdagi Borj al-Vistaniy qalʼasining meʼmori
- Abu Imron Muso ibn Tubi al-Ishbiliy (14-asr), yahudiy arab shoiri
- Abbad Javod al-Andalusiy
- Muhammad Abbad al-Andalusiy
- Ahmad Landolsiy, tunislik aktyor
- Nuha Landulsiy, tunislik ogʻir atletikachi