Kontent qismiga oʻtish

2019-yilgi UEFA Yevropa ligasi finali

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
2019-yilgi UEFA Yevropa ligasi finali
Turnir UEFA Yevropa Ligasi
Chelsea Arsenal
Angliya Angliya
4 1
Sana 2019-yil 29-may (2019-05-29)
Oʻyin oʻtkazilgan joy Olympic Stadium, Baku
Uchrashuvning eng
yaxshi o'yinchisi		 Eden Hazard (Chelsea)[1]
Hakam Gianluca Rocchi (Italiya)[2]
Tomoshabinlar soni 51,370[3]
Ob-havo Ocihq
21 °C (70 °F)
74% namlik[4]
← 2018
2020 →

2019-yilgi UEFA Yevropa ligasi finali – 2018–19-yilgi UEFA Yevropa Ligasi mavsumining final uchrashuvi boʻlib, bu UEFA tomonidan tashkil etilgan klublar miqyosidagi Yevropaning ikkinchi darajali futbol turnirining 48-mavsumi, hamda UEFA Kubogi nomidan UEFA Yevropa Ligasi nomiga oʻzgartirilganidan keyingi 10-mavsum edi. Uchrashuv 2019-yil 29-may kuni Ozarbayjonning Boku shahridagi Olimpic Stadium arenasida boʻlib oʻtdi[5]. Finalda ingliz klublari – „Chelsea“ va „Arsenal“ toʻqnash kelishdi. Ular yarim finalda mos ravishda „Eintracht Frankfurt“ va „Valencia“ni magʻlub etib, finalda „London derbisi“ boʻlishini taʼminlashgan edi. Bu UEFA Yevropa Ligasi (va UEFA Kubogi) tarixida bir mamlakat klublari ishtirok etgan 10-final, faqat ingliz jamoalari oʻrtasidagi 2-final va bir shahardan boʻlgan jamoalar oʻrtasidagi ilk final edi.

„Chelsea“ finalda 4:1 hisobida gʻalaba qozonib, oʻz tarixidagi ikkinchi UEFA Yevropa Ligasi kubogini qoʻlga kiritdi. Gʻolib sifatida ular 2018–2019-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi gʻolibi „Liverpool“ga qarshi 2019-yilgi UEFA Superkubogida oʻynash huquqini qoʻlga kiritdi. Shuningdek, „Chelsea“ liga natijalari orqali allaqachon Chempionlar Ligasi guruh bosqichiga yoʻllanma olgani sababli, Yevropa Ligasi gʻolibiga ajratilgan guruh bosqichidagi joy 2018–19-yilgi Ligue 1ning uchinchi oʻrinni egallagan jamoasi – „Olympique Lyonnais“ berildi[6][7].

Ushbu mavsumdan boshlab, Yevropa Ligasi finali Chempionlar Ligasi finali bilan bir haftada oʻtkazila boshlandi[8]. 2018-yil mart oyida UEFA qoʻshimcha vaqt davomida toʻrtinchi almashtirishga ruxsat berilishini va zaxira oʻyinchilar soni 7 tadan 12 taga oshirilganini eʼlon qildi. Shuningdek, oʻyin boshlanish vaqti 20:45 CESTdan 21:00 CESTga oʻzgartirildi[9]. Bu uchrashuv Yevropa Ligasi tarixida ilk bor Video assistant referee (VAR) tizimi qoʻllanilgan oʻyin boʻldi[10].

Tarixiy fon

„Chelsea“ oʻz tarixida ikkinchi marta Yevropa Ligasi final oʻyinida ishtirok etayotga edi, ular 2013-yilgi ilk finalda „Benfica“ klubi ustidan 2–1 hisobida gʻalaba qozongan. Ushbu uchrashuv ularning umumiy hisobda oltinchi yevrokubok finali boʻlib, bundan tashqari ular 1971-yilda (2–1 hisobida „Real Madrid“ ustidan gʻalaba) va 1998-yilda (1–0 hisobida „VfB Stuttgart“ ustidan gʻalaba) boʻlib oʻtgan ikki Kubok egalari kubogi finallarida, hamda UEFA Chempionlar Ligasining 2008-yilgi (1–1, penaltilarda 6–5 hisobida „Manchester United“ga imkoniyatni boy bergan) va 2012-yilgi (1–1, penaltilarda 4–3 hisobida „Bayern Munich“ ustidan gʻalaba qozongan) finallarida qatnashgan edi[11]. Ingliz klublariga qarshi jamoa yevrokuboklar doirasida oʻn yettita uchrashuvda maydonga tushgan boʻlib, 6 ta gʻalaba, 7 ta durang (shulardan ikkitasi penaltilarda boy berilgan) va 4 ta magʻlubiyat qayd etgan edi. Eng soʻnggi uchrashuvda, ular 2010–2011-yilgi Chempionlar Ligasi chorak finalida „Manchester United“ga ikkala oʻyinda ham yutqazishgan[12].

„Arsenal“ ham oʻzining ikkinchi Yevropa Ligasi finalida ishtirok etayotgan edi; ular 2000-yilda penaltilar seriyasida „Galatasaray“ga yutqazgan. „Chelsea“ kabi, bu ham ularning UEFA musobaqalarida oltinchi finali edi[13]. Eng soʻnggi marotaba ular 2006-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi finalida ishtirok etib, 2–1 hisobida „Barcelona“ga magʻlub boʻlishgan. Shuningdek, ular Kubok egalari kubogi finaliga uch marta chiqqan: 1980-yilda, 0–0 hisobida durangdan soʻng, penaltilarda 5–4 hisobida "Valenciaga yutqazishgan[14]; 1994-yilda „Parma“ ustidan 1–0 hisobida gʻalaba qozonishgan[15] va 1995-yilda 2–1 hisobida „Zaragoza“ga magʻlub boʻlishgan[16][17][18].

„Arsenal“ ingliz klublariga qarshi yervrokuboklar doirasida oʻtkazilgan avvalgi oltita uchrashuvda gʻalaba qozona olmagan, ulardan 2 tasida durang qayd etilgan boʻlsa qolgan 4 ta uchrashuvda imkoniyatni boy berishgan. Eng soʻnggi marta ular 2008–2009-yilgi Chempionlar ligasi yarim finalida „Manchester United“ga ikkala uchrashuvda ham yutqazishgan edi[12] The match was the fourth Europa League final for manager Unai Emery, who joined Arsenal at the start of the season as the replacement for Arsène Wenger.[19]. Ushbu final „Arsenal“ bosh murabbiyi Unai Emery uchun ham toʻrtinchi Yevropa Ligasi finali boʻldi. Emery mavsum boshida Arsène Wenger oʻrniga murabbiylikni egallagan edi. U Yevropa Ligasi finallarida mukammal natijaga ega boʻlib, „Sevilla“ bilan 2014, 2015 va 2016-yillarda ketma-ket uch marta gʻolib chiqqan. Undan tashqari Emery bu final orqali Yevropa Ligasi finallarida eng koʻp qatnashgan murabbiyga ham aylanib olib, bundan oldin ushbu ishni uch martadan amalga oshirga Giovanni Trapattoni (1977, 1991, 1993) va Sven-Göran Erikssonni (1982, 1983, 1998) ortda qoldirdi. Agar bu oʻyinda ham gʻalaba qozonganida, u Trapattonidan oʻzib ketib, toʻrtta sovrin bilan ushbu musobaqa tarixidagi eng muvaffaqiyatli murabbiy sifatida tarixga kirgan boʻlardi[20].

Final uchrashuvi „Chelsea“ va „Arsenal“ oʻrtasidagi 198-London derbisi edi. Bungacha boʻlgan natijalarda „Arsenal“da 76 ta, „Chelsea“da esa 63 ta gʻalabaga mavjud boʻlgan boʻlsa, yana 58 ta uchrashuv durang natija bilan tugagan. Jamoalar 2018–19-yilgi Premyer-liga mavsumida ikki marta oʻzaro toʻqnash kelishgan, ikkala oʻyinda ham mezbon jamoa gʻalaba qozongan: birinchisi Stamford Bridgeda „Chelsea“ 3–2 hisobida, ikkinchisi esa Emirates Stadiumda Arsenal 2–0 hisobida. Yevrokuboklarda esa ular avval bir marta, 2003–2004-yilgi UEFA Chempionlar ligasi chorak finalida uchrashishgan: birinchi uchrashuv 1–1 hisobida tugagan, ikkinchisida esa „Chelsea“ safarda 2–1 hisobida gʻalaba qozonib, yarim finalga yoʻl olgan[21]. Mahalliy musobaqalarda esa jamoalar uch marta finalda toʻqnash kelishgan: „Arsenal“ 2002 va 2017-yilgi Angliya kubogi finalida gʻalaba qozongan, „Chelsea“ esa 2007-yilgi Angliya Liga kubogi finalida shahardoshlarini taslim etgan[22][23].

Uchrashuv Yevropa ligasi (UEFA Kubogi) tarixidagi ikkinchi inglizlararo finali boʻldi, birinchisi 1972-yilda „Wolverhampton Wanderers“ va „Tottenham Hotspur“ oʻrtasida oʻtkazilgan edi. Umumiy olganda, bu ushbu turnir tarixidagi oʻnchi bir davlat jamoalari ishtirokidagi final bahsi boʻldi. Bungacha bu ish toʻrt marta Italiya jamoalari (1990, 1991, 1995 va 1998), ikki marta Ispaniya jamoalari (2007 va 2012), bir marta Germaniya (1980) va Portugaliya jamoalari (2011) ishtirokida sodir boʻlgan edi. Bu birinchi marta Yevropa ligasida bir shaharning (London) ikki jamoasi toʻqnash kelishi boʻldi. UEFAning klublar musobaqalari finalida esa bu toʻrtinchi holat edi – bungacha „Atlético Madrid“ va „Real Madrid“ 2014 hamda 2016-yilgi Chempionlar ligasi finallarida va 2018-yilgi UEFA Superkubogida toʻqnash kelishgan[24]. Bundan tashqari, „Tottenham Hotspur“ va „Liverpool“ jamoalari ham 2019-yilgi UEFA Chempionlar ligasi finaliga chiqqani sababli, ilk bor bir mavsumda yirik Yevropa klublar miqyosidagi musobaqalarining bir nechta finallarida bir mamlakat jamoalari ishtirok etdi[25][26].

Avvalgi finallar

Quyidagi jadvalda 2009-yilgacha bo‘lgan finallar UEFA Kubogi davriga, 2010-yildan keyin o‘tkazilgan finallar esa UEFA Yevropa ligasi davriga taalluqlidir.

Jamoa Avvalgi finallardagi ishtirok (qalinlashtirib koʻrsatilganlar yutganini bildiradi)
Angliya Chelsea 1 (2013)
Angliya Arsenal 1 (2000)

Mezbon

Fayl:Chelsea won UEFA Europa League final at Olympic Stadium and President Ilham Aliyev watched the final match 16.jpg
Final uchrashuviga mebonlik qilgan Baku shahridagi Olympic Stadium arenasi

Bu Yevropaning klublar miqyosidagi musobaqasi finalining ilk bor Ozarbayjonda oʻtkazilishi boʻldi. Keyinchalik, ushbu stadion UEFA Yevro 2020 turniriga mezbon arenalaridan biri sifatida ham tanlandi[27].

Mezbon tanlash jarayoni

UEFA 2016-yil 9-dekabrda ilk bor ochiq tanlov jarayonini eʼlon qildi. Unga koʻra, turli klublar musobaqalari finallari (UEFA Chempionlar Ligasi, UEFA Yevropa Ligasi, UEFA Ayollar Chempionlar Ligasi va UEFA Superkubogi) oʻtkaziladigan arenalarni tanlash belgilandi[28][29].

Assotsiatsiyalar 2017-yil 27-yanvargacha oʻz qiziqishlarini bildirishlari kerak edi, va tanlov hujjatlarini topshirish uchun oxirgi muddat etib 2017-yil 6-iyun belgilandi.

UEFA 2017-yil 3-fevralda oltita assotsiatsiya mezbonlikka qiziqish bildirganini eʼlon qildi[30] va 2017-yil 7-iyunda uchta assotsiatsiya 2019-yilgi UEFA Yevropa Ligasi finalini oʻtkazish uchun ariza topshirganini tasdiqladi[31].

2019-yilgi UEFA Yevropa ligasi finalini oʻtkazish uchun ariza topshirgan davlatlar
Davlat Stadion Shahar Sigʻimi Maʼlumot
 Ozarbayjon Baku Olympic Stadium Baku 69,870 Shuningdek 2019-yilgi UEFA Chempionlar ligasi finali uchun ham ariza bergan
 Ispaniya Estadio Ramón Sánchez Pizjuán Sevilya 42,500
 Turkiya Vodafone Park Istanbul 41,903 Shuningdek 2019-yilgi UEFA Superkubogi uchun ham ariza bergan

Quyidagi assotsiatsiyalar mezbonlikka qiziqish bildirgan, biroq yakunda ariza topshirmagan edi:

UEFA tomonidan tanlov arizalarini baholash hisoboti 2017-yil 14-sentyabrda eʼlon qilindi[33]. 2017-yil 20-sentyabrda UEFA Ijroiya qoʻmitasi tomonidan Olympic Stadium final mezboni sifatida tanlandi, Vodafone Park esa 2019-yilgi UEFA Superkubogiga mezbonlik qiladigan boʻldi[34][5].

Finalgacha yoʻl

Eslatma: Quyidagi barcha natijalarda finalchi jamoa hisobi birinchi koʻrsatilgan (H: uyidagi oʻyin; A: safardagi oʻyin).

Angliya Chelsea Bosqich Angliya Arsenal
Raqib Natija Guruh bosqichi Raqib Natija
Gretsiya PAOK 1–0 (A) 1-tur Ukraina Vorskla Poltava 4–2 (H)
Vengriya MOL Vidi 1–0 (H) 2-tur Ozarbayjon Qarabağ 3–0 (A)
Belarus BATE Borisov 3–1 (H) 3-tur Portugaliya Sporting CP 1–0 (A)
Belarus BATE Borisov 1–0 (A) 4-tur Portugaliya Sporting CP 0–0 (H)
Gretsiya PAOK 4–0 (H) 5-tur Ukraina Vorskla Poltava 3–0 (A)
Vengriya MOL Vidi 2–2 (A) 6-tur Ozarbayjon Qarabağ 1–0 (H)
L guruhida 1-oʻrin Yakuniy natija E guruhida 1-oʻrin
Raqib Natija 1-oʻyin 2-oʻyin Play-off Raqib Natija 1-oʻyin 2-oʻyin
Shvetsiya Malmö FF 5–1 2–1 (A) 3–0 (H) 1/32 bosqich Belarus BATE Borisov 3–1 0–1 (A) 3–0 (H)
Ukraina Dynamo Kyiv 8–0 3–0 (H) 5–0 (A) 1/16 bosqich Fransiya Rennes 4–3 1–3 (A) 3–0 (H)
Chexiya Slavia Prague 5–3 1–0 (A) 4–3 (H) Chorak final Italiya Napoli 3–0 2–0 (H) 1–0 (A)
Germaniya Eintracht Frankfurt 2–2 (4–3 p) 1–1 (A) 1–1 (q.v) (H) Yarim final Ispaniya Valencia 7–3 3–1 (H) 4–2 (A)

Oʻyin

Qisqa sharh

Birinchi boʻlimda hisob ochilmadi. Dastlab „Arsenal“ safida Granit Xhaka darvoza toʻsinini nishonga olgan boʻlsa, „Chelsea“ hujumchisi Olivier Giroudning pastki burchakka yoʻllagan zarbasini Petr Čech qaytarib qoldi.

49-daqiqada Giroud hisobni ochdi – Emerson Palmierining chap qanotdan bergan uzatmasidan soʻng u 12 yard masofadan pastgi chap burchakka toʻpni joylab qoʻydi.

60-daqiqada Pedro hisobni 2:0 ga yetkazb qoʻydi. Eden Hazardning chap qanotdan pastlatib bergan uzatmasidan soʻng futbolchi aniq ravishda darvozani nishonga oldi[35].

65-daqiqada „Chelsea“ Ainsley Maitland-Nilesning Giroudga qarshi ishlatga qoʻpolligidan soʻng penalti ishlab oldi. Hazard esa uni aniq amalga oshirgan holda hisobni 3:0 ga keltirdi.

69-daqiqada zaxiradan tushgan Alex Iwobi „Arsenal“ foydasiga hisobni qisqartirdi. U jarima maydoni tashqarisidan kuchli zarba berib oʻz hisobiga gol yozdirib qoʻydi. Biroq oradan uch daqiqa oʻtib, Hazard Giroudning uzatmasidan soʻng 8 metr masofadan yon tomoni bilan zarba berib, toʻpni oʻng burchakka joyladi va hisobni 4:1 holatiga keltidi[36].

Tafsilotlar

„Mezbon“ jamoa (norasmiy) chorak final va yarim final qur’alaridan keyin, 2019-yil 15-mart kuni Shveytsariyaning Nyon shahridagi UEFA shtab-kvartirasida oʻtkazilgan qoʻshimcha qur’a orqali aniqlangan.


Chelsea Angliya4–1Angliya Arsenal
 Hisobot
Muxlislar soni: 51,370[3]
Bosh hakam: Gianluca Rocchi (Italiya)
GK 1 Ispaniya Kepa Arrizabalaga
RB 28 Ispaniya César Azpilicueta (c)
CB 27 Daniya Andreas Christensen Ogohlantirilgan 68'
CB 30 Braziliya David Luiz
LB 33 Italiya Emerson Palmieri
CM 7 Fransiya N'Golo Kanté
CM 5 Italiya Jorginho
CM 17 Xorvatiya Mateo Kovačić Maydondan chiqarilgan 76'
RF 11 Ispaniya Pedro Ogohlantirilgan 56' Maydondan chiqarilgan 71'
CF 18 Fransiya Olivier Giroud
LF 10 Belgiya Eden Hazard Maydondan chiqarilgan 89'
Zaxira:
GK 13 Argentina Willy Caballero
GK 52 Angliya Jamie Cumming
DF 3 Ispaniya Marcos Alonso
DF 21 Italiya Davide Zappacosta Maydonga tushirilgan 89'
DF 24 Angliya Gary Cahill
DF 44 Uels Ethan Ampadu
MF 8 Angliya Ross Barkley Maydonga tushirilgan 76'
MF 51 Angliya Conor Gallagher
MF 55 Angliya George McEachran
FW 9 Argentina Gonzalo Higuaín
FW 22 Braziliya Willian Maydonga tushirilgan 71'
Murabbiy:
Italiya Maurizio Sarri
Fayl:Chelsea vs Arsenal 2019-05-29.svg
GK 1 Chexiya Petr Čech
CB 5 Gretsiya Sokratis Papastathopoulos
CB 6 Fransiya Laurent Koscielny (c)
CB 18 Ispaniya Nacho Monreal Maydondan chiqarilgan 66'
RM 15 Angliya Ainsley Maitland-Niles
CM 11 Urugvay Lucas Torreira Maydondan chiqarilgan 66'
CM 34 Shveysariya Granit Xhaka
LM 31 Bosniya va Gersegovina Sead Kolašinac
AM 10 Germaniya Mesut Özil Maydondan chiqarilgan 77'
CF 9 Fransiya Alexandre Lacazette
CF 14 Gabon Pierre-Emerick Aubameyang
Zaxira:
GK 19 Germaniya Bernd Leno
GK 44 Shimoliy Makedoniya Dejan Iliev
DF 12 Shveysariya Stephan Lichtsteiner
DF 20 Germaniya Shkodran Mustafi
DF 25 Angliya Carl Jenkinson
MF 4 Misr Mohamed Elneny
MF 29 Fransiya Matteo Guendouzi Maydonga tushirilgan 66'
MF 59 Angliya Joe Willock Maydonga tushirilgan 77'
FW 17 Nigeriya Alex Iwobi Maydonga tushirilgan 66'
FW 23 Angliya Danny Welbeck
FW 49 Angliya Eddie Nketiah
FW 87 Angliya Bukayo Saka
Murabbiy:
Ispaniya Unai Emery

Oʻyinning eng yaxshi futbolchisi:
Eden Hazard (Chelsea)[1]

Oʻyin qoidalari

  • 90 daqiqa
  • Agar zarurat tugʻilsa, 30 daqiqalik qoʻshimcha boʻlimlar beriladi.
  • Agar qoʻshimcha boʻlimlar yordam bermasa, penaltilar seriyasi amalga oshiriladi.
  • Koʻpi bilan 12 ta zahira oʻyinchilari boʻladi.
  • Koʻpi bilan 5 marta futbolchi almashtirishga ruxsat beriladi, qoʻshimcha boʻlimlarda esa 6-marta almashtirishga ruxsat beriladi.
  • Koʻpi bilan 3 ta almashtirish imkoniyatlariga ruxsat beriladi, qoʻshimcha boʻlimlarda esa 4-marta imkoniyatdan foydalanishga ruxsat beriladi.

Statistika

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 „Chelsea win the 2019 UEFA Europa League“. UEFA. Union of European Football Associations (2019-yil 29-may). Qaraldi: 2019-yil 29-may.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Manba xatosi: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named officials
  3. ↑ 3,0 3,1 „Full Time Summary Final – Chelsea v Arsenal“. UEFA. Union of European Football Associations (2019-yil 29-may). Qaraldi: 2019-yil 29-may.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 „Tactical Lineups – Final – Wednesday 29 May 2019“. UEFA. Union of European Football Associations (2019-yil 29-may). Qaraldi: 2019-yil 29-may.
  5. ↑ 5,0 5,1 „Madrid to host UEFA Champions League Final 2019“. UEFA. Union of European Football Associations (2017-yil 20-sentyabr). 2018-yil 14-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 20-sentyabr.
  6. ↑ „Champions League and Europa League changes next season“. UEFA. Union of European Football Associations (2018-yil 27-fevral). Qaraldi: 2018-yil 27-fevral.
  7. ↑ „Country coefficients 2017/18“. UEFA. Union of European Football Associations (2018-yil 4-may). 2017-yil 17-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 4-may.
  8. ↑ „UEFA Europa League Final 2019 to be played on 29 May“. UEFA (2017-yil 4-aprel). 2018-yil 9-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
  9. ↑ „Additional fine-tuning of club competition regulations for 2018/19 onwards“. UEFA. Union of European Football Associations (2018-yil 27-mart). Qaraldi: 2018-yil 27-mart.
  10. ↑ „VAR to be used in UEFA Champions League knockout phase“. UEFA. Union of European Football Associations (2018-yil 3-dekabr). 2018-yil 3-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 3-dekabr.
  11. ↑ „Chelsea's European final pedigree“. UEFA. Union of European Football Associations (2013-yil 9-may). Qaraldi: 2013-yil 9-may.
  12. ↑ 12,0 12,1 „Match press kits (UEFA Europa League – 2018/19 season, final): Chelsea FC v Arsenal FC“. UEFA. Union of European Football Associations (2019-yil 10-may). 2019-yil 30-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 11-may.
  13. ↑ „Arsenal profile – History“. UEFA. Union of European Football Associations. 2014-yil 21-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 21-avgust.
  14. ↑ Armstrong, Robert. Arsenal pay the penalty. The Guardian (1980-yil 15-may), s. 22.
  15. ↑ Lovejoy, Joe. „Football / European Cup-Winners Cup: Smith's strike brings Arsenal European glory: Battling Londoners make light of the loss of Wright and Jensen“. The Independent (1994-yil 5-may). 2022-yil 1-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 21-avgust.
  16. ↑ Moore, Glenn. „Extraordinary Nayim strike denies Arsenal“. The Independent (1995-yil 11-may). 2022-yil 1-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 21-avgust.
  17. ↑ Barham, Albert. Kennedy gives Arsenal hope. The Guardian (1970-yil 23-aprel), s. 31.
  18. ↑ Barham, Albert. Triumph for Arsenal. The Guardian (1970-yil 29-aprel), s. 21.
  19. ↑ „Welcome Unai“. Arsenal. Qaraldi: 2018-yil 23-may.
  20. ↑ „The Unai Emery League: Qualified through 24 consecutive rounds and will contest a fourth final“. Marca (2019-yil 10-may). Qaraldi: 2019-yil 10-may.
  21. ↑ „Europa League final: Chelsea v Arsenal previous UEFA meetings“. UEFA. Union of European Football Associations (2019-yil 9-may). Qaraldi: 2019-yil 14-may.
  22. ↑ „Chelsea: Head-to-head v Arsenal“. Soccerbase. Qaraldi: 2019-yil 10-may.
  23. ↑ „Chelsea FC » Record against Arsenal FC“. WorldFootball.net. Qaraldi: 2019-yil 10-may.
  24. ↑ Stokkermans, Karel „UEFA Cup“. RSSSF.com. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (2019-yil 28-fevral). Qaraldi: 2019-yil 9-may.
  25. ↑ „Has one country ever had all European finalists before?“. UEFA. Union of European Football Associations (2019-yil 9-may). Qaraldi: 2019-yil 10-may.
  26. ↑ „Champions League & Europa League: English clubs make history by taking four final places“. BBC Sport (2019-yil 9-may). Qaraldi: 2019-yil 10-may.
  27. ↑ „Baku to host 2019 UEFA Europa League final“. UEFA. Union of European Football Associations (2017-yil 20-sentyabr).
  28. ↑ „Lyon to host 2018 UEFA Europa League final“. UEFA (2016-yil 9-dekabr). 2017-yil 3-avgustda asl nusxadan arxivlangan.
  29. ↑ „UEFA club competition finals 2019: bid regulations“. UEFA. 2017-yil 16-avgustda asl nusxadan arxivlangan.
  30. ↑ „15 associations interested in hosting 2019 club finals“. UEFA (2017-yil 3-fevral). 2017-yil 22-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  31. ↑ „Ten associations bidding to host 2019 club finals“. 7 June 2017. 2018-yil 14-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  32. ↑ „Europa-League-Finale 2019: DFB bewirbt sich mit Stuttgart“. Kicker (2017-yil 7-aprel).
  33. ↑ „UEFA Club Competition Finals 2019 Evaluation Report“. UEFA. Union of European Football Associations.
  34. ↑ „UEFA Executive Committee agenda for Nyon meeting“. UEFA. Union of European Football Associations (2017-yil 7-sentyabr). 2017-yil 9-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  35. ↑ „Chelsea 4 Arsenal 1: as it happened“. The Guardian (2019-yil 29-may). Qaraldi: 2019-yil 30-may.
  36. ↑ Bevan, Chris „Chelsea beat Arsenal 4-1 to win Europa League final“. BBC Sport (2019-yil 29-may). Qaraldi: 2019-yil 30-may.
  37. ↑ 37,0 37,1 37,2 „Team statistics“. UEFA. Union of European Football Associations (2019-yil 29-may). 2024-yil 17-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 29-may. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=2019-yilgi_UEFA_Yevropa_ligasi_finali&oldid=246834" dan olindi