Varsh

Varsh
Imom; Varsh
	ورش
	; 8-asrga oid ilk kufiy yozuvidagi Qur’on sahifasi. Alohida rangli nuqtalar Varsh (yashil) va Hamza (qizil) qiroatlari oʻrtasini farqlash uchun talaffuz (harakatlar) qoʻllanmasi vazifasini bajaradi.
Unvoni	Unvonlar roʻyxatiga qarang Imom ahl al-ada (soʻzma-soʻz tarjimasi — „Qiroat ahli imomi“) ; Shayx al-Iqro biʾl-diyor al-Misriyya (soʻzma-soʻz tarjimasi — „Misr diyorlarida qiroat shayxi“) ; Rois ahl Misr (soʻzma-soʻz tarjimasi — „Misr ahli boshligʻi“) ; Rois fi al-diroya (soʻzma-soʻz tarjimasi — „Bilim ustozi“) ; Rois al-dabt vaʾl-itqon (soʻzma-soʻz tarjimasi — „aniqlik va mukammallik ustozi“) ; Shayx al-Qurro (soʻzma-soʻz tarjimasi — „Qoriilar shayxi“) ;
Shaxsiy maʼlumotlar
Tavalludi	Usmon ibn Saʼid al-Qutbiy; hijriy 110-yil/milodiy 728-yil
Vafoti	hijriy 197-yil/milodiy 812-yil (87 yoshda); Qohira, Misr, Bagʻdod xalifaligi
	Oʻliklar shahri (Al-Qarafa qabristoni) ; 30°0′55″N 31°15′33″E / 30.01528°N 31.25917°E (qayta dafn qilinishidan oldin)
Dini	Islom
Era	Islom oltin davri
Hudud	Misr, Hijoz
Asosiy qiziqish(lar)i	Qiroatlar, tajvid
Tanilgan sohasi	Varsh qiroati (Rivoyat Varsh an Nafiʼ)
Military service
Nickname(s)	ar-Ravvos; al-Varshon;

Usmon ibn Saʼid ibn Abdulloh ibn Amr ibn Sulaymon ibn Ibrohim al-Qurashiy al-Misriy (arabcha: عثمان ابن سعيد ابن عبدالله ابن عمرو ابن سليمان ابن إبراهيم القرشي المصري‎‎; hijriy 110-yil/milodiy 728-yil — hijriy 197-yil/milodiy 813-yil; odatda Varsh taxallusi bilan tanilgan) — Qur’on qiroati boʻyicha misrlik olim hamda Nafiʼ al-Madaniy qiroatining ikki asosiy roviyidan biri. Ustozi Nafiʼ uning juda oq tanli boʻlganiga ishora qilib, unga Varsh taxallusini bergani aytiladi.

Misrda tugʻilib ulgʻaygan Varsh hijriy 155-yilda Madinaga borib Nafiʼdan taʼlim olgan va uning huzurida Qur’onni bir necha bor toʻliq qiroat qilib chiqqan. Soʻng Misrga qaytib, oʻz nomi bilan atalgan qiroat majlisini (maqra) yoʻlga qoʻydi va mintaqada Qur’on qiroati boʻyicha eng yetakchi mutaxassisga aylandi. Uning rivoyati asosan ikki shogirdi — Abu Yaʼqub al-Azraq va Muhammad ibn Abd ar-Rahim al-Asbahoniy orqali yoyilgan.

Varsh qiroati Andalus va Molikiylik ilmi taʼsiri orqali Shimoliy Afrika va Gʻarbiy Afrikaga yoyildi hamda bugungi kungacha Marokash, Jazoir, Mavritaniya va Gʻarbiy Afrikaning katta qismida Qur’on qiroatining ustuvor usuli boʻlib qolmoqda. Shuningdek, u Sohil mintaqasi va Gʻarbiy Afrika boʻylab ajamiy yozuv tizimlarining imlo anʼanalarini ham shakllantirgan. U hijriy 197-yil / milodiy 813-yilda Qohirada vafot etgan va 2025-yil noyabrda Imom ash-Shofi’iy maqbarasi ortiga qayta dafn qilingan, u uchun yangi gumbaz ham qurilgan.

Manbalar

↑ Ince, Barış (2023). "Arabe 330b: The Discovery of Two Canonical Readings". Journal of Islamic Manuscripts 14 (2–4): 115–154. doi:10.1163/1878464X-01303010.

[1] Ince, Barış (2023). "Arabe 330b: The Discovery of Two Canonical Readings". Journal of Islamic Manuscripts 14 (2–4): 115–154. doi:10.1163/1878464X-01303010.

[1]