Kontent qismiga oʻtish

Ulviye Sulton

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Ulviye Sulton

Ulviye (chapdan birinchi) opasi Sabiha Sultonning (o‘ngdan uchinchi) to‘yida, 1920-yil 29-aprel
Tugʻilishi 11-sentyabr 1892-yil
Ortaköy saroyi, Ortaköy, Istanbul, Usmoniylar imperiyasi
(hozirgi Istanbul, Turkiya)
Vafoti 25-yanvar 1967-yil(1967-01-25)
(74 yoshda)
Izmir, Turkiya
Dafn etilgan joy
Aşiyan Asri qabristoni, Istanbul, Turkiya
Turmush oʻrtogʻi
Farzandlari Birinchi nikoh
Suade Humayra Xonimsulton
Toʻliq nomi
turkcha: Fatma Ulviye Sultan
usmonli turkcha: فاطمه علویه سلطان‎‎
Sulola Usmoniylar
Otasi Mehmed VI
Onasi Nazikeda Kadın
Dini Islom, sunniylik

Fotma Ulviye Sulton (usmonli turkcha: فاطمه علویه سلطان‎‎; 1892-yil 11-sentyabr — 1967-yil 25-yanvar) — Usmoniylar malikasi, Usmoniylar imperiyasi sultoni Mehmed VI va Nazikeda Kadınning qizi.

Yoshligi

Fotma Ulviye Sulton 1892-yil 11-sentyabrda Istanbulning Ortaköy mahallasidagi Ortaköy saroyida tugʻilgan[1]. Otasi Usmoniylar imperiyasi sultoni Mehmed VI boʻlib, u sulton Abdulmajid I va Gülistu Kadınning oʻgʻli edi. Onasi Nazikeda Kadın esa shahzoda Hasan Ali Marshania va malika Fotma Horecan Aredbaning qizi boʻlgan[2]. Ulviye Sulton otasining ham, onasining ham ikkinchi qizi boʻlgan. Uning ikki nafar opa-singlisi boʻlib, oʻzidan 4 yosh katta opasi Münire Fenire Sulton chaqaloqligida vafot etgan. Undan 2 yosh kichik Rukiye Sabiha Sulton ismli singlisi ham bor edi. Shuningdek, Ulviyening onasi Shahzoda Mehmed Ertug‘rulning onasi Müveddet Kadın vafot etgach, uni ham asrab olib tarbiya qilgan[3][4][5].

Sulton Abdulmajid I ning ikkinchi xalfasi Mihrifelek xonimning oʻgʻli Refik bey Ulviye va uning singlisi Sabiha Sultonga muallim etib tayinlangan[6]. Ularning ikkalasi ham Mlle Voçinodan pianino chalishni oʻrgangan[7].

Birinchi nikohi

1916-yil fevralda taxt vorisi Shahzoda Yusuf Izzeddinning vafotidan soʻng, Ulviyening otasiga Usmoniylar imperiyasi valiahdi unvoni berilgan. Bu paytga kelib Ulviye ulgʻaygan va balogʻat yoshiga yetgan edi. Ulviye 1916-yil 10-avgustda Kuruçeşmedagi bir yalıda Usmoniylar imperiyasining soʻnggi bosh vaziri Ahmet Tevfik posho va uning shveysariyalik rafiqasi Elizabet Tshumining oʻgʻli Ismoil Haqqiga turmushga chiqqan[5][8][9]. Ularning nikohini shayx ul-islom Hayri afandi oʻqigan. Uning sep 1000 tilla tangaga belgilangan[7]. Shundan soʻng Haqqi posho damat boʻlgan. Toʻydan keyin juftlik Kuruçeşmedagi yalıda yashay boshlagan. Ularning Suade Humayra Xonimsulton ismli qizi 1917-yil 4-iyunda tugʻilgan[1][5][7][8]. 1920-yil oktyabrda Haqqi posho ular uchun Nişantaşıda ikkita uy sotib olgan. Bu qasrlar „Egizak saroylar“ nomi bilan tanilgan. Uylardan birini Ulviye Sultonga, boshqasini Sabiha Sultonga bergan[10]. Ulviye Sulton 1922-yil 21-iyunda eri bilan ajrashgan[1][5][7][8].

Ikkinchi nikohi

Haqqi posho bilan ajrashgach, Ulviye Sulton 1923-yil 1-noyabrda Nişantaşi saroyida Zülüflü Ismoil poshoning oʻgʻli Ali Haydar bey Germiyanoğluga turmushga chiqqan. Ular farzand koʻrishmagan[5][7][8].

1924-yil mart oyida Usmoniylar oilasi vakillari surgun qilinganda Ulviye Sulton, uning eri va qizi Italiyaning Sanremo shahriga koʻchib oʻtgan. 1926-yilda otasi vafot etgach, Ulviye Monte-Karloga koʻchib ketgan. 1929-yilda esa Misrning Iskandariya shahriga joylashgan[7].

1952-yilda malikalarga nisbatan surgun toʻgʻrisidagi qonun bekor qilingach, Ulviye Sulton oilasi bilan Istanbulga qaytgan[7]. Bu yerga qaytgach, u qizi bilan Izmirda yashagan[8].

Vafoti

Ulviye Sulton 1967-yil 25-yanvarda 74 yoshida vafot etgan va Istanbuldagi Aşiyan Asri qabristoniga dafn qilingan[3][1].

Eri undan 3 yil koʻproq yashab, 1970-yilda vafot etgan[5].

Mukofotlari

Farzandlari

Ism Tugʻilgan Vafot etgan Izohlar
Ismoil Haqqi poshodan (1881-yil 20-oktyabr — 1977-yil 10-oktyabr)
Suade Humayro Xonimsulton 1917-yil 4-iyun[12] 2000-yil 17-may[12] Istanbulda tugʻilgan, turmush qurib farzandli boʻlgan. Turkiyaning Kuşadası shahrida vafot etgan[12].

Ajdodlari

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Bardakçı 2017, s. xviii.
  2. ↑ Açba, Leyla. Bir Çerkes prensesinin harem hatıraları. L & M, 2004 — 66, 77-bet. ISBN 978-9-756-49131-7. 
  3. ↑ 3,0 3,1 Sakaoğlu 2008, ss. 708–709.
  4. ↑ Uluçay 2011, ss. 262, 265.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Adra, Jamil. Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005, 2005 — 35-bet. 
  6. ↑ Bardakçı 2017, ss. 68–69.
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 7,6 Sakaoğlu 2008, s. 709.
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Uluçay 2011, s. 265.
  9. ↑ Bardakçı 2017, s. 11.
  10. ↑ Bardakçı 2017, s. 31.
  11. ↑ 11,0 11,1 11,2 Yılmaz Öztuna. Başlangıcından zamanımıza kadar büyük Türkiye tarihi: Türkiye'nin siyasî, medenî, kültür, teşkilât ve san'at tarihi. Ötüken Yayınevi, 1978 — 165-bet. 
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 Bardakçı 2017, s. xiv.

Adabiyotlar

  • Bardakçı, Murat. Neslishah: The Last Ottoman Princess. Oxford University Press, 2017. ISBN 978-9-774-16837-6. 
  • Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008. ISBN 978-9-753-29623-6. 
  • Uluçay, Mustafa Çağatay. Padişahların kadınları ve kızları. Ankara: Ötüken, 2011. ISBN 978-9-754-37840-5. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Ulviye_Sulton&oldid=836803" dan olindi