Sulaymon ibn Dovud
Sulaymon ibn Dovud | |
|---|---|
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Vafoti |
1248 Qohira, Ayyubiylar sultonligi |
| Dini | Islom |
| Ota-onasi |
|
| Diniy oqimi | Hafiziy ismoiliy ta'limoti |
| Islom dinining bir boʻlimi Ismoiliylar |
|---|
 |
Sulaymon ibn Dovud (arabcha: سليمان بن داوود; saltanat nomi Badr ad-Din (بدر الدين)) – ismoiliylar orasida Hafiziy ismoiliy taʼlimotining 26- va soʻnggi imomi. Otasi kabi, u ham umrining koʻp qismini Ayyubiylar hukumatining zindonlarida oʻtkazdi. U, chamasi, farzandsiz vafot etgan va shu tariqa hafiziy imomlar sulolasi nihoyasiga yetgan.
Hayoti
Fotimiylar xalifaligini Salohuddin al-Ayyubiy 1171-yilda tugatdi[1][2]. Shundan soʻng, Salohuddin va uning oʻrniga kelgan Ayyubiylar Fotimiylar sulolasidan omon qolgan aʼzolarni, jumladan voris etib belgilangan, hamon hafiziy ismoiliy moʻminlari tomonidan oʻzlarining haqiqiy imomi sifatida tan olingan Dovud ibn al-Adidni ham zindonga tashladilar[3][4]. 1170-yillardagi bir qator fotimiyparast fitnalar va qoʻzgʻolonlar yangi Ayyubiylar tuzumini agʻdarishda omadsiz tugadi[5][6] va Dovud 1207–1208-yillarda vafot etguniga qadar umrini zindonda oʻtkazdi[7].
Erkak va ayol mahbuslar alohida saqlanganiga qaramay, Dovudga, xabarlarga koʻra, maxfiy ravishda xonasiga kiritilgan choʻri ayollar orqali ikki oʻgʻil koʻrishga muvaffaq boʻlgan. Ularning kattasi tarafdorlari tomonidan Badr ad-Din (soʻzma-soʻz tarjimasi — „Dinning toʻlin oyi“) taxallusi berilgan Sulaymon edi. Ayoli homilador boʻlishi bilanoq, xabarlarga koʻra, fotimiyparast kayfiyatlar saqlanib qolgan va oʻgʻli tugʻilgan Yuqori Misrga yashirincha olib chiqilgan. Keyinchalik, ehtimol Ayyubiylar sultoni al-Komil (h. 1218–1238) hukmronligi davrida, Sulaymon qoʻlga olinib, boshqa omon qolgan fotimiylar sulolasi aʼzolari saqlanayotgan Qohira qalʼasiga qamab qoʻyildi[8].
Sulaymon 1248-yilda, chamasi farzandsiz vafot etib, toʻgʻridan-toʻgʻri fotimiylar naslini tugatdi. Baʼzi ismoiliy tarafdorlari uning yashirincha saqlangan oʻgʻli borligini, shu tariqa „yashirin imom“ haqidagi mashhur mafkurani takrorladilar[7][9]. Hatto 1298-yilga kelib ham oʻzini Sulaymonning oʻgʻli Dovud deb tanishtirgan daʼvogar Yuqori Misrda paydo boʻldi, biroq bu paytga kelib ismoiliylar kichik, yakkalangan jamoalarga qisqarib qolgan edi; ularning soʻnggi izlari esa XIV asrda yoʻqoldi[10][11].
Adabiyotlar
- ↑ Daftary 2007, ss. 252–253.
- ↑ Halm 2014, ss. 290–291.
- ↑ Daftary 2007, s. 253.
- ↑ Halm 2014, ss. 292, 296.
- ↑ Daftary 2007, ss. 253–254.
- ↑ Halm 2014, ss. 296–297.
- ↑ 7,0 7,1 Daftary 2007, s. 254.
- ↑ Halm 2014, ss. 298–299.
- ↑ Halm 2014, s. 299.
- ↑ Daftary 2007, ss. 254–255.
- ↑ Halm 2014, s. 325.
Manbalar
- Daftary, Farhad. The Ismāʿı̄lı̄s: Their History and Doctrines, Second, Cambridge: Cambridge University Press, 2007. ISBN 978-0-521-61636-2.
- Halm, Heinz. Kalifen und Assassinen: Ägypten und der vordere Orient zur Zeit der ersten Kreuzzüge, 1074–1171 (de). Munich: C. H. Beck, 2014. DOI:10.17104/9783406661648-1. ISBN 978-3-406-66163-1. OCLC 870587158.
| Shialik unvonlari | ||
|---|---|---|
| Oldingisi | Hafiziy ismoiliy ta'limotining 26-imomi 1207/8–1248 | |