Kontent qismiga oʻtish

Sidi Shibl al-Asvad masjidi

Koordinatalari: 30°35′40″N 30°54′02″E / 30.5943682°N 30.9004939°E / 30.5943682; 30.9004939
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Masjid
Sidi Shibl al-Asvad masjidi
arabcha: مسجد سيدي شبل الأسود‎‎
Sidi Shibl al-Asvad masjidi ichidagi maqbara
Mamlakat  Misr
Joylashuvi Shuhada, Monufiya muhofazasi
Koordinatalar 30°35′40″N 30°54′02″E / 30.5943682°N 30.9004939°E / 30.5943682; 30.9004939
Meʼmoriy uslub Mamluk meʼmorchiligi
Binokorlik sanasi XVI–XVII asr (tarixiy masjid)
1925–1927 (hozirgi masjid)
Gumbazlar soni 1
Gumbazlar soni 1
Minoralar soni 2
Minoralar soni 2

Sidi Shibl al-Asvad masjidi (arabcha: مسجد سيدي شبل الأسود‎‎) – Misrning Monufiya muhofazasidagi Shuhada shahrida joylashgan masjid va maqbara. Masjidga Muhammad ibn al-Fadl shayxning nomi berilgan, u mahalliy aholi orasida Sidi Shibl nomi bilan tanilgan tobein boʻlgan. Har yili masjidda Sidi Shiblning mavlud bayrami nishonlanadi, bu uning Vizantiya imperiyasi qoʻshinlari tomonidan shahid qilinishini yodga olish maqsadida oʻtkaziladi.

Tarixi

Masjid XVI asr oxiri – XVII asr boshida Sidi Shiblning maqbarasi va ziyoratgohi ustida qurilgan. Sidi Shiblning haqiqiy ismi Muhammad ibn al-Fadl boʻlib, u Abbos ibn Abdulmuttalibning nabirasi hisoblanadi[1][2]. Tarixiy maʼlumotlarga koʻra, uning bu yerda dafn qilinganligi soʻroq ostida, Mamluk davri olimi Ibn Hajar al-Asqaloniy al-Fadl ibn al-Abbosning faqat bir qizi boʻlganini, oʻgʻli yoʻqligini yozgan[3][4]. Ibn Abdulbarr ham al-Abbosning al-Fadldan Muhammad ismli nabirasi boʻlmaganini taʼkidlaydi[5][6]. Shunga qaramay, mahalliy aholining soʻzlariga koʻra, 1510-yilda maqbara muqaddas hisoblangan va masjid qurilishidan oldin ham bu joy hurmat qilingan[2]. Baʼzi manbalarga koʻra, masjid Fotimiylar davrida qurilgan[7].

Masjid Monufiya muhofazasi hukmdori Hassanbey tomonidan 1846-yilda qayta qurilgan[1]. Hozirgi bino esa 1925-yilda tiklangan[1][8]. 1927-yilda masjid qayta ochilganida Misr hukmdori Fuad I ochilish marosimida ishtirok etgan[1]. Soʻnggi taʼmirlash ishlari 2020-yillarda amalga oshirilgan va masjid 2023-yilda keng koʻlamli taʼmirdan soʻng qayta ochilgan[8][9][7].

Meʼmorchiligi

Masjidning qurilish rejasi ikki kvadratdan iborat, ulardan biri masjidning ochiq hovlisini oʻz ichiga oladi[1][10]. Ikkinchi kvadrat asosiy masjid binosini oʻz ichiga oladi, bu yerda qibla devori va qibla yoʻnalishini koʻrsatadigan koʻrsatkich mavjud[1][10]. Qibla devorining orqasida Sidi Shibl maqbarasiga olib boruvchi kirish eshigi joylashgan[1][10]. Masjidda 2 ta katta minora mavjud boʻlib, ular Yangi Mamluk meʼmorchiligi uslubida qurilgan[1][10]. Bugungi kunda faqat 1 ta gumbaz saqlanib qolgan, ilgari masjid tarkibida boshqa avliyo shayxlar maqbaralarini ham qoplab turadigan bir nechta gumbazlar ham boʻlgan[11].

Maqbaralar

Sidi Shibl maqbarasidan tashqari, masjidning bir xonasida Sidi Shiblning qarindoshi deb hisoblaniladigan Sab’a Banat nomi deb ataladigan 7 ayol avliyo dafn qilingan[1][11]. Sidi Shibl maqbarasining yonida 2 musulmon olimi Sayyid Ahmad al-Misri va Sayyid Abdulloh al-Vazir al-Xalifa dafn qilingan[12]. Shuningdek, Vizantiya bilan janglarda shahid boʻlgan kamida 40 nafar boshqa sahobalar ham masjid maydonida dafn qilinganligi aytiladi[2].

Ahamiyati

Har yili dekabr oyida Sidi Shibl al-Asvad maqbarasida mavlud marosimi oʻtkaziladi. Bu marosim, shuningdek, Vizantiya istilosiga qarshi kurashda shahid boʻlgan boshqa shayxlar va qahramonlarni yodga olish uchun ham amalga oshiriladi. Mart oyida ham yana bir marosim boʻlib oʻtadi, ammo eng yirik marosim sentyabr oyining ikkinchi yarmida boʻlib oʻtadi[1].

Mahalliy afsonaga koʻra, bir vaqtlar bir giyohvand moddalar sotuvchi kishi politsiyadan qochib, ziyoratgoh ichiga yashiringanida u Sidi Shibldan rahm va himoya soʻragan[13]. Shayx unga himoya berishni qabul qilgan va politsiya ziyoratgohga kirganida, ular sotuvchining barcha mol-mulkini tortib olgan, ammo birdan koʻplab ilonlar paydo boʻlgan va politsiya uni tashlab ketgan[13].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 „س و ج.. كل ما تريد معرفته عن مسجد سيدى شبل بالمنوفية "صور" - اليوم السابع“ (2018-yil 1-fevral). 2018-yil 1-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 17-dekabr.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Mayeur-Jaouen, Catherine „Holy Ancestors, Sufi Shaykhs, and Founding Myths: Networks of Religious Geography in the Central Nile Delta“, . On Archaeology of Sainthood and Local Spirituality in Islam: Past and Present Crossroads of Events and Ideas (Yearbook of the Sociology of Islam 5). Wetzlar: Maujskel Medienproduktion, 2004 — 31–34-bet. ISBN 3-89942-141-8. 
  3. ↑ According to Ibn Hajar in the following source; "He did not leave a child except Umm Kulthum, who was married to al-Hasan ibn Ali, may God be pleased with them both, then he separated from her, and Abu Musa al-Ash'ari married her. "
  4. ↑ Ibn Hajar. al-Isabah fi Tamyiz al-Sahabah. Beirut, Lebanon: Dar Al Kutub Al Ilmiyah. ISBN 9782745135070. 
  5. ↑ Ibn 'Abd al-Barr says: „al-Fadl, the son of al-Abbas, did not leave any children except for Umm Kulthum>“
  6. ↑ Ibn 'Abd al-Barr. al-Isti'āb Fi Ma'rifat al-Ashāb. Egypt: Abda'i al-A'lam wa al-Nashr. 
  7. ↑ 7,0 7,1 „In Photos: Sidi Shebl Mosque in Menoufia reopens - Egyptian Gazette“ (en-US). egyptian-gazette.com (2023-yil 18-iyun). Qaraldi: 2024-yil 17-dekabr.
  8. ↑ 8,0 8,1 „نبذة تعريفية عن مسجد سيدي شبل بالمنوفية ومقومات حصوله على شهادة الاعتماد وضمان الجودة من الفئة (أ)“ (ar). بوابة الأوقاف الإلكترونية (2023-yil 21-avgust). Qaraldi: 2024-yil 17-dekabr.
  9. ↑ „بعد خلافات 6 سنوات بين "الأوقاف" و"الآثار".. ترميم مسجد سيدي شبل - المحافظات - الوطن“ (2020-yil 23-fevral). 2020-yil 23-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 17-dekabr.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 „صدى البلد: لكل اسم حكاية.. مسجد سيدي شبل الأسود.. معلم إسلامي في المنوفية“ (2020-yil 6-fevral). 2020-yil 6-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 17-dekabr.
  11. ↑ 11,0 11,1 „عبدالله الناصر حلمى يكتب سيدنا شبل الاسود بن الفضل بن العباس - اليوم السابع“ (2019-yil 7-oktyabr). 2019-yil 7-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 17-dekabr.
  12. ↑ „قبر أمير الجيوش الإسلامية الصحابي الشهيد: سيدنا شبل أبن عم رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم ، والسبع بنات أخواته ، وقبور الصحابة الأربعين شهيد بمسجده بمحافظة المنوفية - مصر ..“. صدى العرب. Qaraldi: 2024-yil 17-dekabr.
  13. ↑ 13,0 13,1 Zayed, A.A. (2008). "Chapter 5. Saints (awliya'), Public Places and Modernity in Egypt". Dimensions of Locality: Muslim Saints, Their Place and Space (Yearbook of the Sociology of Islam). Globaler lokaler Islam 8: 103–123. doi:10.14361/9783839409688-005. ISBN 978-3-89942-968-8. 

Havolalar

Vikiomborda „Sidi Shibl al-Asvad masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. 

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Sidi_Shibl_al-Asvad_masjidi&oldid=781029" dan olindi